Petrol fiyatlarında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükseliş hızlandı. Güne 102 dolar seviyesinden başlayan Brent petrol, ABD ordusuna “hazır olun” talimatı verildiğine ilişkin haberlerin ardından 104 doların üzerine çıktı.
Petrol piyasalarında hareketliliğin artmasında İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklamaları, Orta Doğu’da ticari gemilere yönelik saldırılar ve ABD’nin İran’a yönelik olası operasyon hazırlığına ilişkin haber akışı etkili oldu.
Saat 10.49 itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4 yükselişle 104,19 dolar seviyesinde işlem gördü.
HÜRMÜZ BOĞAZI AÇIKLAMASI FİYATLARI HAREKETLENDİRDİ
İran tarafından dün yapılan açıklamalarda Hürmüz Boğazı’nın bir anlaşmaya varılıncaya kadar kapalı tutulacağı belirtilmişti.
Dünyanın önemli petrol geçiş güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin bu açıklama, küresel petrol arzına yönelik endişeleri artırdı.
Brent petrolün vadeli varil fiyatı dün 102,59 dolara kadar yükseldikten sonra günü 100,20 dolardan tamamladı. Bugün ise saat 09.20 itibarıyla yüzde 2,5 artışla 102,73 dolara çıktı.
Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli kontratı 90,34 dolar seviyesinde işlem gördü.
TANKERE SALDIRI HABERİ RİSKLERİ ARTIRDI
Petrol fiyatlarındaki yükselişte Orta Doğu’da ticari gemilere yönelik saldırıların artması da etkili oldu.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), Katar’ın Medinet eş-Şemal kentinin yaklaşık 51 deniz mili kuzeyinde bir petrol tankerinin saldırıya uğradığını bildirdi. Olayda can kaybı ve yaralanmaların meydana geldiği belirtildi.
UKMTO, bölgedeki ticari gemilere seyir sırasında dikkatli olmaları ve şüpheli faaliyetleri yetkililere bildirmeleri çağrısında bulundu. Saldırının sorumlusu ve kullanılan mühimmatın niteliğine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
ABD’NİN İRAN’A YÖNELİK HAZIRLIK İDDİASI
Petrol piyasalarını etkileyen bir diğer gelişme ise ABD’nin İran’a yönelik olası askeri operasyonuna ilişkin haberler oldu.
Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik muhtemel saldırıların zamanlamasını değerlendirdiği ve orduya hazırlıklı olma talimatı verildiği öne sürüldü.
ABD ve İsrail kaynaklarına dayandırılan değerlendirmelerde, olası saldırıların ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler ile İsrail’de 27 Ekim’de düzenlenecek seçimler öncesinde gerçekleşebileceği iddia edildi.
Söz konusu kaynaklar, İran’a yönelik saldırıların devam etmesi halinde ülkenin enerji altyapısı ve nükleer tesislerine yönelik daha kapsamlı operasyonların gündeme gelebileceğini belirtti.
Bu gelişmeler, küresel piyasalarda arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırarak petrol fiyatlarının yükselişini destekledi.
ABD PETROL STOKLARI BEKLENTİNİN AKSİNE GERİLEDİ
ABD’de açıklanan petrol stok verileri de fiyatlardaki yükselişi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 3 milyon 200 bin varil azalarak 424 milyon 100 bin varile gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi ise stokların yaklaşık 1 milyon 900 bin varil artması yönündeydi.
Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik petrol rezervleri de aynı dönemde 800 bin varil azalarak 283 milyon varile geriledi.
Buna karşılık ABD’nin benzin stokları 400 bin varil artışla 204 milyon 700 bin varil seviyesine yükseldi.
KÖRFEZ’DE ÜRETİM KESİNTİSİ ENDİŞESİ
Petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkileyen bir başka gelişme ise ABD’nin Meksika Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz üretiminin olumsuz hava koşullarından etkilenebileceği beklentisi oldu.
Uluslararası basında yer alan haberlere göre, fırtına nedeniyle bölgedeki açık deniz petrol ve doğal gaz tesislerinden zorunlu olmayan personelin tahliyesine başlandı.
BP, Chevron ve Shell’in bölgede yaşanabilecek üretim kesintilerinden en fazla etkilenebilecek şirketler arasında bulunduğu bildirildi.
IEA’DEN STRATEJİK STOK HAMLESİ
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol da dün gerçekleştirilen IEA üyesi ülkeler toplantısının ardından yaptığı açıklamada, stratejik petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesinin hızlandırılacağını duyurdu.
Birol, mart ayında alınan ortak eylem kararı doğrultusunda rezervlerin piyasaya aktarılacağını belirtirken, özellikle dizel piyasasında devam eden arz sıkışıklığı nedeniyle mümkün olduğu ölçüde dizel stoklarına öncelik verileceğini kaydetti.
BRENT PETROLDE KRİTİK SEVİYELER
Piyasa uzmanlarının teknik değerlendirmelerinde Brent petrolde 103,16 dolar seviyesi direnç, 102,22 dolar seviyesi ise destek bölgesi olarak öne çıkıyor.
Petrol piyasasının yönünde, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Hürmüz Boğazı’ndaki durum, ABD’nin İran politikası ve küresel petrol arzına ilişkin yeni gelişmelerin belirleyici olması bekleniyor.
