Cumhuriyet'te yer alan habere göre; Türkiye’deki akaryakıt fiyatları sık sık tartışma konusu oluyor. Zaman zaman dünyada petrol fiyatları düşmesine veya döviz kurunda gerileme yaşanmasına karşın Türkiye’de akaryakıt fiyatları artabiliyor. İYİ Parti Denizli Milletvekili Yasin Öztürk, akaryakıta her zam haberinden sonra hep “uluslararası gelişmeler nedeniyle” cümlesinin kurulduğuna vurgu yaptı.
Türkiye’deki tablonun yalnızca küresel gelişmelerle açıklanamayacak kadar ağır olduğuna işaret eden Öztürk, petrol fiyatı dünya piyasalarında belirli bir oranda artarken, Türkiye’de pompaya yansıyan zammın çoğu zaman bunun çok ötesine geçtiğine dikkat çekti. Öztürk, kur baskısı, yüksek vergi yükü ve fiyatlama politikaları, akaryakıtı zaten pahalı hale getirirken küresel krizlerin bu yükü katladığını kaydetti.
Öztürk, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, uluslararası petrol fiyatlarındaki artış ile Türkiye’deki akaryakıt fiyat artışı arasındaki farkın nasıl açıklandığı hakkında bilgi istedi. “Akaryakıt fiyatlarının bu seviyeye gelmesini sadece dış etkenlerle açıklamak, iç politikanın sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?” diye sordu.
SERBEST PİYASA KOŞULLARI
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar önergeye verdiği yanıtta, akaryakıt fiyatlarının 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren serbest piyasa koşullarında belirlendiğini belirtti. Yanıtta, akaryakıt fiyatının oluşumunda vergilerin etkisi de kabul edildi. Bakan Bayraktar, yanıtında şu değerlendirmeyi yaptı:
“Uluslararası ham petrol fiyatının yanı sıra navlun bedeli, döviz kuru, ülkelerin mevzuatlarına göre belirledikleri gümrük vergileri gibi diğer vergileme unsurları, tarafların özel hukuk hükümleri çerçevesinde aralarındaki anlaşmalar, benzin ve motorin gibi ürünlerin kendi arz-talepleri ile belirli bir zamandaki dönemsel gelişmeler de akaryakıt fiyatlarının oluşumuna etki edebilmektedir. Yurt içinde akaryakıt bayi satış fiyatının oluşumunda ise temel olarak üç ana bileşen bulunmakta olup, bunlar; ürün fiyatı (rafineri çıkış fiyatı veya ithalat fiyatı), dağıtıcı ve bayi marjı ile vergiler (ÖTV ve KDV) olarak sıralanmaktadır.”
NEDEN DÜŞMÜYOR?
Bayraktar, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının düşmesi veya döviz kurunda gerileme yaşanması durumlarında akaryakıt fiyatlarının aynı seviyede kalması ya da artış göstermesinin, fiyat oluşumunun yalnızca ham petrol fiyatlarına bağlı olmamasından kaynaklandığını belirtti. Bayraktar, “Rafine ürünlerin uluslararası piyasa fiyatları, arz ve talep dengeleri, navlun maliyetleri, döviz kuru hareketleri, vergisel unsurlar ve piyasa koşullarında meydana gelen diğer gelişmeler de fiyat oluşumuna eş zamanlı olarak etki edebilmektedir” dedi.
MALİYE’DEN GÖRÜŞ ALIN
Bu nedenle söz konusu unsurların birlikte değerlendirilmesi sonucunda oluşan fiyatların nihai olarak pompa satış fiyatlarına yansıtıldığını belirten Bayraktar, vergisel düzenlemeler ve enflasyon etkilerinin kendi bakanlıklarının görev alanına girmediğini, Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan görüş alınmasını istedi.