Çin, kasım ayının başında Batı Pasifik ve Tayvan çevresinde geniş kapsamlı, önceden duyurulmamış askeri tatbikatlar gerçekleştirdi. Tayvanlı güvenlik yetkililerine göre, Çin donanması ve sahil güvenliğine ait 100'den fazla gemi aynı dönemde bölgede konuşlandırıldı. Tatbikatlarda, Tayvan'ın da aralarında bulunduğu askeri hedeflere ve kentlere yönelik temsili saldırı senaryoları uygulandı.
100'DEN FAZLA GEMİ BÖLGEDE KONUŞLANDIRILDI
Reuters'a konuşan üst düzey bir Tayvanlı güvenlik yetkilisi, hassasiyet nedeniyle isminin açıklanmaması koşuluyla yaptığı değerlendirmede, Çin'in askeri ve sahil güvenlik unsurlarının kasım ayının başında bölgede 100'den fazla gemi bulundurduğunu söyledi.
Yetkili, tatbikatların yalnızca askeri unsurları değil, Tayvan dahil bazı kentleri hedef alan temsili saldırı senaryolarını da içerdiğini belirtti.
Çin'in son askeri hareketliliğinin, yaklaşık bir yıl önce Tayvan'ı hedef alan ve resmen duyurulan “Justice Mission 2025” tatbikatlarından daha geniş kapsamlı olduğu ifade edildi.
Bölgedeki gemi sayısının 13 Kasım Cuma günü itibarıyla yaklaşık 70'e gerilediği bildirildi.
TAYVAN'DAN "SESSİZ GÖZDAĞI" DEĞERLENDİRMESİ
Tayvanlı yetkililer, Çin'in tatbikatlarını “sessiz gözdağı” olarak tanımladı. İsmini açıklamayan güvenlik yetkilisi, Pekin yönetiminin askeri baskı uygularken geniş çaplı diplomatik tepkiyi önlemeye çalıştığını savundu.
Yetkili, durumu bir hırsızın alarmı çalıştırmadan banka görevlisini tehdit etmesine benzeterek, “Bu sessiz bir tatbikat ve aslında sessiz bir gözdağı” ifadelerini kullandı.
Tatbikatların, önemli uluslararası toplantılar öncesinde Tayvan ve diğer hükümetler üzerinde baskı oluşturmayı amaçladığı değerlendirildi.
ÇİN'DEN TAYVAN'A "BARIŞÇIL BİRLEŞME" MESAJI
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, son askeri hareketlilikle aynı dönemde Tayvan'a ilişkin önemli bir politika konuşması yaptı. Şi, Tayvan ile barışçıl birleşme çağrısında bulunurken güç kullanma ihtimaline değinmedi.
Pekin yönetimi, demokratik yönetim altındaki Tayvan'ı kendi topraklarının parçası olarak görüyor ve adayı kontrolü altına almak için güç kullanma seçeneğini dışlamıyor.
Tayvan ise Çin'in egemenlik iddialarını reddediyor.
ÇİN DENİZALTISINDAN BALİSTİK FÜZE ATIŞI İDDİASI
Tayvanlı güvenlik yetkilisi, son tatbikatlar sırasında Çin'e ait bir denizaltının Sarı Deniz'den Çin ana karasına doğru kıtalararası balistik füze fırlattığını da öne sürdü.
Çin Savunma Bakanlığı, Reuters'ın konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
Tayvan Savunma Bakanlığı ise hafta içinde Savunma Bakanı Wellington Koo'nun yaptığı açıklamalara işaret etti. Koo, Çin'in Batı Pasifik'te Liaoning uçak gemisi ve diğer deniz unsurlarının katılımıyla “alan engelleme” tatbikatları gerçekleştirdiğini söylemişti.
Çin yönetimi ise Liaoning uçak gemisinin faaliyetlerinin rutin eğitim kapsamında olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını savunuyor.
APEC ZİRVESİ ÖNCESİNDE BÖLGEDE GERİLİM ARTTI
Çin'in askeri hareketliliği, gelecek hafta Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi öncesinde gerçekleşti.
Zirvede ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu yıl üçüncü kez bir araya gelmesi bekleniyor. Tayvan da APEC toplantılarına katılıyor.
Bir yabancı istihbarat kaynağı, tatbikatların herhangi bir isim altında duyurulmamasının bilinçli bir tercih olduğunu belirterek, Pekin'in diplomatik tepkiyi sınırlarken askeri baskı uygulamayı hedeflediğini değerlendirdi.
Kaynak ayrıca, yılın son bölümünde hava koşullarının genellikle daha sakin olmasının Çin'in askeri tatbikatları açısından uygun bir dönem oluşturduğunu ve Tayvan yakınlarında Çin hava kuvvetlerinin faaliyetlerinin de yüksek seviyede sürdüğünü aktardı.
