Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2026 yılı Ocak-Temmuz dönemi bütçe verileri, akaryakıttan alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ile trafik para cezalarında birbirinden farklı bir tablo ortaya koydu.
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin ardından mart ayında devreye alınan eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışın bir bölümünün ÖTV’den karşılanmasına yol açarken, yılın ilk 7 ayında petrol ve doğal gaz ürünlerinden elde edilen ÖTV geliri geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 92 milyar lira azaldı.
Buna karşılık trafik para cezalarında tahakkuk eden tutar 45 milyar lira artarak 121,3 milyar liraya ulaştı.
AKARYAKIT ÖTV’SİNDE HEDEFİN YÜZDE 27,3’ÜNE ULAŞILDI
Bakanlık verilerine göre, Ocak-Temmuz 2026 döneminde petrol ve doğal gaz ürünlerinden 200 milyar 396 milyon liralık ÖTV tahakkuk ettirildi. Bu tutarın 179 milyar 190 milyon lirası tahsil edildi.
2026 yılı bütçesinde bu kalemden yıl genelinde 656 milyar 504 milyon lira gelir elde edilmesi öngörülmüştü. İlk 7 ayda gerçekleşen tahsilat, yıllık hedefin yalnızca yüzde 27,3’üne karşılık geldi.
Petrol ve doğal gaz ürünlerinden elde edilen ÖTV geliri, geçen yılın aynı döneminde 272,4 milyar lira seviyesindeydi. Böylece bu yılın aynı döneminde gelir yüzde 34,2 azalarak 179,2 milyar liraya geriledi.
TOPLAM ÖTV GELİRİNDEKİ ARTIŞ SINIRLI KALDI
Akaryakıttaki ÖTV kaybı, toplam ÖTV gelirlerinin performansına da yansıdı.
Ocak-Temmuz döneminde toplam vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37,3 artarken, toplam ÖTV gelirlerindeki artış yüzde 7,9'da kaldı.
Toplam ÖTV tahsilatı 2025'in ilk 7 ayındaki 1 trilyon 24,3 milyar liradan, 2026'nın aynı döneminde 1 trilyon 105,1 milyar liraya yükseldi.
EŞEL MOBİL SİSTEMİYLE VERGİ GELİRİNDEN FERAGAT EDİLDİ
Petrol fiyatlarındaki yükselişin akaryakıt fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla mart ayında uygulamaya alınan eşel mobil sistemi, ÖTV gelirlerinde kayba neden oldu.
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), mayıs ayında yaptığı açıklamada, 5 Mart’tan itibaren günlük tüketim tahminleri dikkate alındığında 86 milyar liralık ÖTV gelirinden vazgeçildiğini duyurmuştu.
ÖTV üzerinden alınamayan yaklaşık 17 milyar liralık KDV de hesaba katıldığında, o tarihte açıklanan toplam vergi kaybı 100 milyar liranın üzerine çıkmıştı.
TRAFİK CEZALARINDA 121,3 MİLYAR LİRALIK TAHAKKUK
Akaryakıtta ÖTV gelirleri gerilerken trafik para cezalarında ise artış yaşandı.
Ocak-Temmuz döneminde trafik para cezalarında tahakkuk eden tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58,5 artarak 76,4 milyar liradan 121,3 milyar liraya yükseldi.
Söz konusu dönemde sürücülerden tahsil edilen trafik para cezalarının tutarı ise 52 milyar 621 milyon lira oldu.
2026 bütçesinde trafik para cezalarından yıl genelinde 73 milyar 345 milyon lira gelir elde edilmesi hedeflenmişti. İlk 7 ayda gerçekleştirilen tahsilat, böylece yıllık hedefin yüzde 71,7’sine ulaştı.
TAHAKKUK-TAHSİLAT FARKI 68,6 MİLYAR LİRAYA ÇIKTI
Trafik cezalarında dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise tahakkuk eden tutar ile tahsil edilen miktar arasındaki fark oldu.
İlk 7 ayda 121,3 milyar liralık ceza tahakkuk ederken bunun 52,6 milyar lirası tahsil edildi. Böylece tahakkuk ve tahsilat arasındaki fark 68,6 milyar liraya ulaştı.
Tahakkuk eden trafik cezalarının toplamı, 2026 yılı için belirlenen 73,3 milyar liralık yıllık tahsilat hedefinin de yüzde 65,3 üzerinde gerçekleşti.
Böylece yılın ilk 7 ayında bütçe verileri, bir tarafta akaryakıt ÖTV’sindeki düşüşü, diğer tarafta ise trafik cezalarındaki belirgin artışı ortaya koydu.
