Temel haklara erişim için zorunlu olan sağlık raporları, otizmli bireyler ve aileleri için yorucu bir eziyete dönüşüyor. İki hastanede doktor doktor dolaşmak zorunda kalan aileler, bürokratik engellerin kaldırılmasını ve raporların süresiz olmasını talep ediyor.
Birgün'den Sibel Bahçetepe'nin haberine göre; Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireyler ve aileleri, sağlık kurulu raporu alırken bürokratik engellerle karşı karşıya kalıyor. Eğitim, bakım, rehabilitasyon ve destek hizmetlerinden yararlanabilmek için gerekli olan raporlar, aileler için uzun ve yorucu bir sürece dönüşüyor. Kamu hastanelerinde randevu bulmakta zorlanan aileler, randevu alabildiklerinde ise doktor doktor dolaşmak, işlemleri takip etmek ve raporun yenilenmesi için aynı süreci yeniden yaşamak zorunda kalıyor.
Aileler, kalıcı engellilik durumlarında raporların süresiz düzenlenmesini istiyor. Bu ailelerden biri de Manisa Akhisar'da yaşayan, 16 yaşındaki otizmli oğlunun sağlık kurulu raporunu yenilemeye çalışan ve aynı zamanda Gökyüzü Çocukları Derneği Başkanı olan Özgür Can Sunata Erdoğan. İki ayrı devlet hastanesinde dokuz kapı dolaşan Erdoğan, yaşadıklarının yalnızca kendi ailesine özgü olmadığını, pek çok ailenin benzer güçlüklerle karşılaştığını söyledi.
Sağlık kurulu rapor alma sürecini anlatan Erdoğan "Elimizde üç sayfalık bir imza föyü vardı; her doktordan kaşe ve imza almamız gerekiyordu. Kapı kapı dolaştık" dedi. Kalabalık koridorlarda bir birimden diğerine geçmenin, sıra takip etmenin ve işlemleri tamamlamanın başlı başına bir mücadeleye dönüştüğünü belirten Erdoğan, oğlunun iletişim kurmakta güçlük yaşadığını, hastanelerdeki kalabalık, gürültü ve belirsizliğin otizmli bireyler açısından süreci daha da zorlaştırdığını söyledi.
BİRKAÇ CÜMLELİK GÖRÜŞME
Doktor imzalarının tamamlanmasının ardından heyet değerlendirmesi için 10 gün sonra yeniden hastaneye çağrıldıklarını anlatan Erdoğan, heyet görüşmesinin de birkaç cümleyle sona erdiğini kaydetti. Oğlunun engellilik durumunun geçici olmadığını ve raporun süresiz düzenlenmesini istediğini söyleyen anne, buna karşın kendilerine iki yıllık rapor verileceğinin bildirildiğini söyledi.
İki yıl sonra aynı süreci yeniden yaşama kaygısı taşıdığını söyleyen Erdoğan, oğlunun 18 yaşına gelmesiyle birlikte erişkin sağlık raporu, askerlik işlemleri, SGK süreçleri ve vasilik başvurusu gibi yeni bürokratik aşamaların da kendilerini beklediğini ifade etti.
MESELE BİR AİLENİN YAŞADIĞI AKSAKLIK GİBİ GÖRÜLMEMELİ
Erdoğan, sorunun yalnızca bireysel aksaklıklar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek şunları söyledi: "Bir sağlık kurulu raporu, aileler için yalnızca bir belge değil. Engelli bireyin eğitimden sosyal desteğe, bakım hizmetlerinden çeşitli haklara erişiminde belirleyici olabiliyor. Aileler bu raporu almak zorunda; çünkü rapor olmadan ihtiyaç duydukları bazı haklara ve hizmetlere erişemiyorlar.
Dolayısıyla rapor süreci, ailelerin önüne çıkarılan aşılması zor bir engel değil, haklara erişimi kolaylaştıran bir kamu hizmeti olmalı. Mesele yalnızca bir ailenin yaşadığı aksaklık olarak görülmemeli; işleyişin kendisi sorgulanmalı. Engelli bireyin ihtiyaçlarını gözeten, aileyi gereksiz yere yormayan ve işlemleri koordine eden bir yaklaşım lütuf değil, kamusal hizmetin gereğidir."
