Yeni eğitim öğretim yılının başlamasına kısa süre kala çocukların her gün taşıdığı okul çantalarının ağırlığı yeniden gündeme geldi.
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Ortopedi Servisi Sorumlu Hekimi Prof. Dr. Yalçın Turhan, ağır çantaların özellikle uzun süre taşındığında çocukların sırt ve omurga sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Turhan, ailelere çanta ağırlığını çocuğun kilosunun yüzde 10’unu geçmeyecek şekilde hesaplamalarını önerdi. Buna göre 30 kilogram ağırlığındaki bir çocuğun çantasının yaklaşık 3 kilogram olması gerekiyor. Özel durumlarda ağırlığın yüzde 15’e, yani aynı çocuk için yaklaşık 4,5 kilograma kadar çıkabileceği ancak bu sınırın aşılmaması gerektiği belirtildi.
ÇANTA AĞIRLAŞTIKÇA YÜK ARTIYOR
Ağır çantanın çocuğun gövdesini öne doğru eğmesine neden olabileceğini ifade eden Turhan, bunun boyun, omuz ve sırt kaslarında yorgunluk ve ağrı oluşturabileceğini söyledi.
Çantanın ağırlığı ile birlikte taşıma süresinin de önemli olduğunu belirten Turhan, özellikle vücut ağırlığının yüzde 15’ini aşan yüklerde ağrı şikayetlerinin daha sık görülebildiğini aktardı.
“İKİ OMUZ ASKISI BİRLİKTE KULLANILMALI”
Çantanın yalnızca ağırlığının değil, nasıl taşındığının da önemli olduğunu vurgulayan Turhan, çantanın iki omuz askısıyla ve sırta mümkün olduğunca yakın şekilde taşınması gerektiğini söyledi.
Tek omuzla taşınan çantanın yükü asimetrik hale getirebileceğini belirten Turhan, çocuğun denge sağlamak için gövdesini yana doğru eğebileceğini ifade etti.
Askıların fazla uzun bırakılmasının da çantayı vücuttan uzaklaştırarak kasların daha fazla çalışmasına neden olabileceğini kaydeden Turhan, ailelere şu özelliklere sahip çantaları tercih etmelerini önerdi:
Hafif ve çocuğun vücut yapısına uygun büyüklükte olması,
İki geniş ve ayarlanabilir, tercihen dolgulu omuz askısının bulunması,
Destekli sırt yüzeyine sahip olması,
Eşyaların dengeli yerleştirilebileceği bölmelerinin bulunması,
Uzun süre taşınması gereken durumlarda bel veya göğüs kemerinin bulunması.
Turhan, tekerlekli okul çantalarının ise özellikle merdiven ve kaldırım kullanılan yollarda çocuklar açısından pratik bir alternatif olmadığını söyledi.
“AĞIR ÇANTA SKOLYOZ YAPAR DEMEK DOĞRU DEĞİL”
Ağır okul çantasının skolyoza neden olduğuna ilişkin bilimsel bir veri bulunmadığını vurgulayan Turhan, bunun yerine geçici duruş değişiklikleri ve kas ağrılarının görülebileceğine dikkat çekti.
Turhan, çocukların omurga sağlığının yalnızca okul çantasıyla değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, uzun süre masa başında oturma, yanlış oturma pozisyonu, telefon ve tablet kullanırken öne eğilme ile uzun süre sabit pozisyonda kitap okumanın da dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Dünya Sağlık Örgütü’nün 5-17 yaş arasındaki çocuklar için günlük en az 60 dakika fiziksel aktivite önerdiğini hatırlatan Turhan, ailelerin çocukların günlük hareketliliğine de dikkat etmesi gerektiğini ifade etti.
AĞIR KİTAPLAR SIRTA YAKIN KONULMALI
Çantanın içindeki eşyaların doğru yerleştirilmesinin de yükün dağılımı açısından önemli olduğunu belirten Turhan, ağır kitapların sırta en yakın bölmeye konulmasını önerdi.
Gereksiz eşyaların çantadan çıkarılması ve çantanın aşırı aşağı sarkmaması gerektiğini söyleyen Turhan, ailelerin çocuklarının çantayı taşırkenki duruşunu da gözlemlemesi gerektiğini ifade etti.
Turhan, çocuğun çantayı taşırken sürekli öne doğru eğilmesinin bir sorun işareti olabileceğini belirterek, “Ağır çanta skolyoz yapar” şeklinde kesin bir değerlendirme yapılmaması gerektiğini, ancak ağır yüklerin ağrı, kas yorgunluğu ve geçici duruş değişikliklerine neden olabileceğini söyledi.