Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Türkiye’nin Ukrayna’ya balistik füzelerin de yer aldığı ağır silah paketi satma girişiminin ikili ilişkilere ciddi zarar verebileceğini söyledi. Moskova’nın Ankara ve Washington’dan açıklama istediğini belirten Zaharova, satıştan vazgeçilmesi çağrısı yaptı.
Türkiye’nin, Ukrayna’ya ağır silah ve mühimmat satabilmek amacıyla ABD yönetiminden yeniden ihracat izni istediğine ilişkin bilgi yaklaşık iki hafta önce ABD Kongresi kayıtlarına yansımıştı. Rusya, söz konusu girişime ilişkin ilk resmî değerlendirmesini yaptı.
Rusya Dışişleri Bakanlığının internet sitesinde yayımlanan açıklamada Zaharova, planlanan sevkiyatın kapsamı ve koşullarına ilişkin çok sayıda belirsizlik bulunduğunu savundu.
Silahların yeniden ihracına yönelik girişimin kim tarafından başlatıldığı, sevkiyatın hangi yöntemle gerçekleştirileceği ve mühimmatın Kiev’e ne zaman ulaştırılacağı gibi konuların açıklığa kavuşmadığını belirten Zaharova, ABD ile Türkiye’nin böyle bir adım atarken “akıllarından ne geçtiğini” sorguladı.
Zaharova, silah paketinin Ukrayna’daki savaşın uzamasına ve daha fazla can kaybına neden olacağını ileri sürdü. Türkiye ve ABD’nin Ukrayna krizinin çözümünde özel bir rol üstlenmek istediğine ve siyasi-diplomatik çözümü öncelik olarak açıkladığına dikkati çeken Zaharova, buna rağmen yeni bir silah sevkiyatının gündeme getirilmesini eleştirdi.
Rus sözcü, Moskova’nın resmî söyleminde kullandığı “Banderacı rejim” ve “Ukraynalı Naziler” ifadelerine de yer vererek silah satışının yeni bir “Pandora’nın kutusunu” açacağını savundu.
Planlanan teslimatın Rusya’yı hedeflerinden uzaklaştıramayacağını öne süren Zaharova, buna karşılık savaşın yol açtığı can kaybı ve yıkımı artıracağını ifade etti.
Sevkiyatın yalnızca savaş alanındaki sonuçları bakımından değil, Rusya’nın hem Türkiye hem de ABD ile ilişkileri açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Zaharova, böyle bir adımın ikili ilişkilere ağır darbe vuracağını söyledi.
Türk makamlarının daha önce Kiev’e ölümcül silah göndermekten kaçınacakları yönünde birçok kez güvence verdiğini savunan Zaharova, barışçıl söylem sürdürülürken Ukrayna’ya silah sağlanmasının taraflar arasındaki güveni zedeleyeceğini ileri sürdü.
Zaharova, Rusya Dışişleri Bakanlığının ABD Kongresi kayıtlarında yer alan bilgiler üzerine hem Ankara’dan hem de Washington’dan açıklama talep ettiğini bildirdi.
Satışın henüz durdurulabileceği mesajını veren Rus sözcü, tarafların gelişmeleri yeniden değerlendirmesi için hâlâ zaman bulunduğunu belirtti.
Dış politika uzmanlarının Moskova’nın açıklamasını sert bir çıkış olarak değerlendirdiği aktarıldı.
Rus haber ajansı RIA Novosti’nin, Türkiye Cumhurbaşkanlığı kaynaklarına Moskova’dan böyle bir izahat talebi gelip gelmediğini sorduğu belirtildi. Cumhurbaşkanlığı kaynakları ise bu konuda bilgi sahibi olmadıkları yanıtını verdi.
Cumhuriyet gazetesi ayrıca Dışişleri Bakanlığına Rusya’nın açıklamasının nasıl değerlendirildiğini ve Moskova’nın izahat talebine yanıt verilip verilmeyeceğini sordu. Bakanlıktan iki soruya da yanıt gelmedi.
Türkiye’nin Ukrayna’ya satmak istediği belirtilen pakette şu silah ve mühimmatların bulunduğu aktarıldı:
12 adet M270 MLRS çok namlulu roketatar sistemi
2 bin 524 adet M26 DPICM güdümsüz, çift amaçlı geliştirilmiş konvansiyonel mühimmat roketi
47 bin adet M509A1 tipi, 203 milimetrelik çift amaçlı geliştirilmiş konvansiyonel obüs mühimmatı
70 adet M39 ATACMS Ordu Taktik Balistik Füze Sistemi
Silah ve mühimmatların asıl üreticisinin ABD olması nedeniyle satışın gerçekleştirilebilmesi için Washington’ın iznine ihtiyaç duyulduğu belirtildi.
Talep, 6 Ağustos tarihli ABD Kongresi kayıtlarına yansımıştı. Gelişmenin ardından bazı savunma ve dış politika analistleri, girişimi Türkiye’nin Rusya-Ukrayna savaşındaki denge politikasının sona ermesi ve Batı ile stratejik uyumun güçlenmesi şeklinde yorumlamıştı.
Rusya’nın işgali karşısında Ukrayna’nın savunma kapasitesini artırmayı amaçladığı belirtilen satışa itiraz edilebilmesi için ABD Kongresinin 21 Ağustos’a kadar süresi bulunuyor.
