Türkiye’nin mandalina ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayan Adana’da hasat devam ederken, üreticiler düşük fiyatlar ve ihracatta yaşanan sorunlarla mücadele ediyor. Bu yıl 401 bin dikili mandalina ağacından 1 milyon 165 bin ton rekolte beklenirken, Karadeniz’deki gemi trafiğinin aksaması nedeniyle ihracatın sekteye uğraması, ürün fiyatlarını olumsuz etkiledi.
Okitsu, Mihowase, Early, Marisol ve Primasol gibi erkenci mandalina çeşitlerinin hasadı için tarım işçileri günün ilk ışıklarıyla birlikte bahçelerde mesaiye başlıyor. Büyük emekle toplanan ürünler, Türkiye’nin dört bir yanındaki tüketicilere ulaştırılıyor. Ancak üreticiler, verimli bir sezon geçirmelerine rağmen bekledikleri kazancı elde edemiyor.
MANDALİNANIN KİLOGRAM FİYATI 3 LİRAYA KADAR GERİLEDİ
Hasadın ilk günlerinde kilogramı 8 ila 10 liradan alıcı bulan mandalina, ihracatta yaşanan sıkıntıların ardından değer kaybetti. Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş nedeniyle gemi trafiğinde yaşanan sorunlar, dış pazarlara ürün gönderilmesini zorlaştırırken fiyatlar da geriledi.
Mandalinanın cinsine ve boyutuna göre değişen fiyatlar, üreticinin elinde 3 ila 7 lira arasında şekilleniyor. Üreticiler, artan nakliye maliyetleri ve ihracat olanaklarının kısıtlanması nedeniyle ürünlerini istedikleri fiyattan satmakta güçlük çekiyor.
“REKOLTE GÜZEL, HASAT YAVAŞ”
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, bu yıl mandalina hasadının önceki sezonlara kıyasla daha yavaş ilerlediğini belirtti. Kesimin 29 Eylül’de, ihracatın ise 6 Ekim’de başladığını hatırlatan Doğan, üretimin iyi olmasına rağmen pazarlama sorunlarının üreticiyi zor durumda bıraktığını ifade etti.
Karadeniz’deki gemi trafiğinin kapalı olmasının dış pazarlara erişimi güçleştirdiğini dile getiren Doğan, Rusya ve Ukrayna’ya kara yoluyla tırlarla ürün gönderilebildiğini ancak bu yöntemin maliyetleri önemli ölçüde artırdığını söyledi.
“NAKLİYE FİYATLARI BELİMİZİ BÜKÜYOR”
Mandalinanın çeşidine ve büyüklüğüne göre kilogramının 3 ila 7 liradan satıldığını belirten Doğan, mevcut fiyatların üreticinin beklentilerini karşılamadığını vurguladı.
İhracatın önündeki engellerin kaldırılması gerektiğine dikkat çeken Doğan, “Ürünü istediğimiz fiyata veremiyoruz. Nakliye fiyatları belimizi büküyor. Gemi trafiği açılmadığı sürece tırlarla, yani dökme suyla değirmen dönmez” dedi.
Üreticilerin bahçelerini yurt dışı pazarlarına güvenerek oluşturduğunu belirten Doğan, mevcut koşulların devam etmesi halinde mandalinaların dalında kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu kaydetti.
Doğan, üreticilerin yaşadığı sorunların hafifletilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığına çağrıda bulunarak, bu yıl özellikle Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) desteğinin sağlanmasını istedi.
ÜRETİCİLER ÜRÜNLERİNİ AĞAÇTAN İNDİREBİLMEK İSTİYOR
Mandalina üreticisi İbrahim Kaya da verimin iyi olmasına karşın satış fiyatlarının beklentilerin altında kaldığını söyledi. Ürünlerin yeterli kazanç sağlamaması nedeniyle tüccarlar karşısında pazarlık güçlerinin azaldığını belirten Kaya, önceliklerinin mahsulü ağaçtan toplatabilmek olduğunu dile getirdi.
Kaya, “Ürün para etmediği için şu anda tüccara söz hakkımız yok. Malımızı ağaçtan temizlesin diye ne fiyat verirlerse kabul ediyoruz. Ürün ağaçta kaldığı zaman mahsul düşüyor. En azından malımız ağaçtan temizlensin diyoruz” ifadelerini kullandı.
Adana’da hasat sürerken üreticiler, hem ürünlerini değerinde satabilmek hem de artan maliyetlerin altında ezilmemek için ihracat yollarının açılmasını ve desteklerin devreye alınmasını bekliyor.
