Türkiye’nin önemli tekstil ve hazırgiyim merkezleri arasında yer alan Laleli, Merter ve Osmanbey’de ekonomik sıkıntılar giderek büyüyor. Cumhuriyet'te yer alan habere göre; Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından yaşanan pazar kayıplarına, yüksek üretim maliyetleri ve Çin’in rekabet gücü eklenirken, sektör temsilcileri Balkanlar ve Orta Asya pazarlarında da ciddi gerileme yaşandığını belirtiyor.
Yurt dışından gelen alıcılar için önemli ticaret noktaları olan bölgelerde, yüksek fiyatlar nedeniyle müşteri kayıplarının arttığı, bazı toptancıların ise yabancı müşterilerini elde tutabilmek için vadeli satış ve farklı finansman yöntemlerine başvurduğu ifade ediliyor.
16 MİLYAR DOLARLIK GELİRDE YÜZDE 70 KAYIP
Laleli Sanayici ve İş İnsanları Derneği Başkanı Gıyasettin Eyüpkoca, Laleli, Merter ve Osmanbey’in en güçlü dönemlerinde yaklaşık 16 milyar dolarlık gelire ulaştığını, ancak bu rakamın bugün yüzde 70 oranında gerilediğini söyledi.
Rusya’daki alım gücünün önceki yıllarda yüzde 60 azalmasının ve ardından başlayan savaşın bölgedeki ticareti olumsuz etkilediğini belirten Eyüpkoca, Türkiye’de üretim maliyetlerinin yükselmesinin de önemli bir sorun haline geldiğini ifade etti.
Eyüpkoca, Türkiye ile benzer ölçekte üretim yapan ülkeler arasında yaklaşık yüzde 40'lık fiyat farkı oluştuğunu belirterek, Çin’in vize uygulamasındaki değişikliklerin ardından yabancı alıcıların önemli bölümünün yönünü Çin’e çevirdiğini söyledi. Sektörde üretim ve ticaretin rahatlayacağına ilişkin bir işaret görmediklerini belirten Eyüpkoca, küçülmenin kaçınılmaz hale geldiğini dile getirdi.
BİR FİRMADA 187 ÇALIŞANDAN 102’Sİ İŞTEN ÇIKARILDI
Laleli’de faaliyet gösteren bir toptancı firmanın yetkilisi, son iki yılda çalışan sayısının 187’den 85’e düşürüldüğünü belirterek, büyük ölçekli firmaların da benzer oranlarda küçülmeye gittiğini ifade etti.
Üretim maliyetlerindeki artışın fiyatlara doğrudan yansıdığını belirten firma yetkilisi, daha önce 25 dolara satılan bir elbisenin fiyatının bugün 45 dolara yükseldiğini söyledi.
Orta Asya pazarında da ciddi kayıp yaşandığını belirten yetkili, daha önce yabancı müşterilerin İstanbul’a geldiğini ancak artık firmaların fuarlar aracılığıyla bu müşterilere ulaşmaya çalıştığını ifade etti. Söz konusu pazarda yaklaşık yüzde 50 oranında kayıp yaşandığını aktaran yetkili, müşteri kaybetmemek için bazı toptancıların yabancı alıcılara finansman sağladığını, hatta alışveriş için farklı teşvikler sunduğunu belirtti.
MAĞAZALARDA BOŞ DÜKKAN DÖNEMİ
Yaklaşık 30 yıldır bölgede satış görevlisi olarak çalışan Lale Babalıya ise geçmişte mağaza açmak isteyen firmaların yer bulmakta zorlandığını ve bazı dükkanlar için yüksek miktarlarda "hava parası" ödendiğini anlattı.
Bugün ise müşteri sayısındaki düşüş nedeniyle boş mağazaların dahi ilgi görmediğini belirten Babalıya, firmaların stok yapmaktan vazgeçtiğini söyledi. Bölgede üretilen ürünlerin iç piyasadaki tüketici talepleriyle de tam olarak örtüşmediğini ifade eden Babalıya, firmaların 2015 öncesindeki iş hacimlerinin yaklaşık yüzde 40'ıyla faaliyetlerini sürdürmeye çalıştığını dile getirdi.
ÇİNLİ ÜRETİCİLERLE FİYAT REKABETİ ZORLAŞTI
Bölgede faaliyet gösteren başka bir mağazanın müdürü K.Ş. ise Orta Asya ülkelerinde AVM sayısının artmasının butik mağazaları olumsuz etkilediğini söyledi.
Butik mağazalara ürün sağlayan firmaların, zincir mağazaların yaygınlaşması nedeniyle pazar kaybettiğini belirten K.Ş., fiyat rekabetinde Çin'in öne çıktığını ifade etti. Türkiye'de 90 dolara satılan bir ürünün benzerinin Çin'de yaklaşık 40 dolara satılabildiğini belirten K.Ş., bu nedenle yabancı alıcıların daha ucuz seçeneklere yöneldiğini söyledi.
Yeni butik mağazalara yatırımın da giderek azaldığını belirten K.Ş., sektörde büyüme yerine sürekli bir gerileme yaşandığını ifade etti.
ÜRETİMDE DE DARALMA YAŞANIYOR
Hazırgiyimin üretim ayağında da ciddi bir daralma olduğu belirtiliyor. K.Ş., daha önce haftada yaklaşık bin ürün diken işletmelerin bugün 100 ürünlük üretimle aynı geliri elde etmeye çalıştığını söyledi.
Kumaş maliyeti hariç dikim, ütü ve paketleme giderlerinin de önemli ölçüde arttığını belirten K.Ş., bu kalemlerde toplam maliyetin 5 dolardan 12 dolara yükseldiğini ifade etti.
Sektör temsilcileri, artan üretim giderleri, yabancı pazarlardaki daralma ve Çin kaynaklı fiyat rekabetinin devam etmesi halinde Laleli, Merter ve Osmanbey’deki küçülmenin daha da derinleşebileceği görüşünde.
