İzmit’in Tevfikiye Mahallesi’nde 137 yıllık Saya geleneği yaşatıldı. Harman sonu döneminde gerçekleştirilen etkinlikte gençler, çeşitli hayvan ve hayalet figürlerini canlandırarak mahalle sokaklarında gösteriler yaptı.
Havanın kararmasıyla başlayan etkinlikte gençler, deve, ayı, keçi ve teke gibi figürlerin yanı sıra çeşitli hayalet kostümleri giydi. Çan sesleri eşliğinde sokaklarda dolaşan gençler, vatandaşlara eğlenceli anlar yaşattı.
ÇOBAN PAYI GELENEĞİ SÜRÜYOR
Geçmişte harman sonrasında köyün çobanına verilmek üzere buğday ve çeşitli mahsullerin toplandığı Saya etkinliğinde, zamanla ürünlerin yerini para aldı.
Gençler, gösteriler sırasında zaman zaman izleyicilerin üzerine doğru hamle yaptı. Bazı gençler ise yere yığılarak bahşiş verilene kadar yerden kalkmadı. Toplanan paraların gelenekteki “çoban payı”nı temsil ettiği belirtildi.
“ORTA ASYA’DAN BERİ GELEN TÜRK GELENEĞİ”
Etkinliğe katılan bölge sakinlerinden Ahmet Şahin, Saya geleneğinin Orta Asya’ya kadar uzandığını belirtti.
Şahin, “Orta Asya’dan beri gelen Türk geleneği. Özellikle kırsalda, ‘harman sonu’ dediğimiz dönemde yapılan bir eğlence kültürü. Köyler arası gezilerek yapılan, gençlerin eğlencesi” dedi.
Harman döneminin eskisi gibi yaşanmaması nedeniyle geleneğe uzun süre ara verildiğini belirten Şahin, gençlerin etkinliği yeniden canlandırmaya çalıştığını söyledi.
“DEVESİ, AYISI, KEÇİSİ VE TEKESİ VARDIR”
Saya etkinliğinde kullanılan kostümlerin hayvan figürlerinden esinlendiğini anlatan Şahin, “Etkinlikte hayvan figürleri özellikle kullanılıyor. Onlara göre hareketler yapılmaya çalışılıyor. Mesela etkinlikte devesi vardır, ayısı vardır, keçisi vardır, tekesi vardır. Bunlara benzeyen kıyafetler giyilerek oluşturulmaya çalışılıyor” diye konuştu.
Kostümlerin özellikle karanlıkta giyildiğini belirten Şahin, amaçlardan birinin de gençlerin tanınmaması olduğunu ifade etti.
İLK KEZ GÖRENLER ŞAŞIRIYOR
Geleneği ilk kez görenlerin kostümler nedeniyle tedirgin olabileceğini belirten Şahin, etkinliğin mahallede yıllardır bilindiğini söyledi.
Şahin, “İlk kez görenler için biraz korkutucu olabilir ama aslında değil. Şuradaki seyircilerin hepsi bunu izlemeye gelmiştir ve yıllardır gelirler” dedi.