Avrupa’da yükselen konut fiyatları ve kiralar, çalışanların geçim mücadelesini giderek zorlaştırıyor. Deutsche Bank Araştırma Enstitüsü’nün yayımladığı Mapping the World's Prices 2026 raporu, Avrupa kentlerinde iki çalışanın toplam gelirinden kira ödendikten sonra ne kadar para kaldığını ortaya koydu. Araştırmaya göre İstanbul, incelenen 28 kent arasında kira sonrasında çalışanların elinde en az para kalan ikinci şehir oldu.
İSTANBUL’DA İKİ MAAŞTAN KİRAYA SONRA 353 AVRO KALIYOR
Euronews’in aktardığı araştırmada, aynı kentte yaşayan ve ortalama net maaş alan iki çalışanın toplam geliri ile şehir merkezindeki üç yatak odalı bir dairenin kirası karşılaştırıldı.
İstanbul’da ortalama aylık net maaş 1.027 avro olarak hesaplanırken, şehir merkezindeki üç yatak odalı bir dairenin kirası 1.701 avroya ulaşıyor.
İki çalışanın toplam 2.054 avroluk gelirinden kira çıkarıldığında geriye yalnızca 353 avro, yani yaklaşık 20 bin TL kalıyor.
Bu tutarın gıda, elektrik, doğal gaz, ulaşım ve diğer zorunlu harcamalar karşılanmadan önceki miktar olması, tablonun ağırlığını daha da artırıyor.
Kira sonrasında çalışanların elinde en az para kalan kent ise Lizbon oldu. Portekiz'in başkentinde iki maaştan kira ödendikten sonra yalnızca 253 avro kalıyor.
İKİ ASGARİ ÜCRETLİ BİR EVİN KİRASINI BİLE KARŞILAYAMIYOR
Araştırmada ortalama net maaşlar esas alınsa da Türkiye’de asgari ücretle çalışanlar açısından konut giderleri çok daha ağır bir tablo ortaya koyuyor.
2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş. Her ikisi de asgari ücretle çalışan bir çiftin aylık toplam geliri 56 bin 151 liraya ulaşıyor.
İstanbul şehir merkezindeki üç yatak odalı bir daire için hesaplanan yaklaşık 95 bin liralık kira ise bu toplam geliri yaklaşık 39 bin lira aşıyor.
Başka bir ifadeyle, iki asgari ücretlinin bütün gelirlerini birleştirmesi bile araştırmada esas alınan dairenin kirasını ödemeye yetmiyor. Üstelik bu hesaplamaya mutfak masrafı, faturalar ve ulaşım giderleri dahil değil.
AVRUPA’DA KİRA SONRASI EN ÇOK PARA ZÜRİH’TE KALIYOR
Araştırmada kentler arasındaki gelir-kira farkı da dikkat çekti. Kira ödendikten sonra çalışanların elinde en fazla para kalan şehir İsviçre’nin Zürih kenti oldu.
Zürih’te üç yatak odalı bir dairenin aylık kirası 5.502 avroya ulaşmasına rağmen, iki çalışanın toplam gelirinden kira çıkarıldığında 9.140 avro kalıyor.
Zürih’i 8.783 avroyla Cenevre, 5.890 avroyla Lüksemburg, 5.238 avroyla Birmingham ve 5.233 avroyla Kopenhag takip ediyor.
Avrupa’nın diğer önemli kentlerinde kira sonrası kalan aylık tutarlar şöyle:
- Londra: 3.148 avro
- Madrid: 1.905 avro
- Roma: 1.265 avro
- Atina: 1.148 avro
- Milano: 697 avro
Rakamlar, yüksek kira bedellerinin tek başına belirleyici olmadığını; maaşların kira karşısındaki düzeyinin de çalışanların yaşam koşullarını doğrudan etkilediğini gösteriyor.
11 AVRUPA KENTİNDE TEK MAAŞ KİRAYA YETMİYOR
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu, Avrupa’nın 11 kentinde ortalama bir aylık net maaşın şehir merkezindeki üç yatak odalı bir dairenin kirasını karşılamaya yetmemesi oldu.
Bu kentler arasında İstanbul, Londra, Dublin, Lizbon, Milano, Madrid, Barselona, Roma, Atina, Prag ve Budapeşte yer alıyor.
Bu tablo, konut krizinin yalnızca ev fiyatları ve kira artışları üzerinden değerlendirilemeyeceğini ortaya koyuyor. Ücretlerin konut giderleri karşısında ne kadar eridiği, çalışanların yaşam standardını belirleyen temel unsurlardan biri hâline geliyor.
KONUT KRİZİ PROTESTOLARA DA YANSIYOR
Avrupa’da artan kiralar, düşük ücretler ve uygun fiyatlı konut bulma güçlüğü, ekonomik bir sorunun ötesine geçerek toplumsal tepkilere de neden oluyor.
İspanya’da özellikle Madrid’de yükselen kiralara ve tahliyelere karşı düzenlenen gösteriler, konut krizini yeniden gündeme taşıdı. Kiracıların korunması ve barınma koşullarının iyileştirilmesi yönündeki talepler güç kazandı.
Lizbon ve Porto’da da 10 Ekim’de binlerce kişi yüksek kiraları ve hayat pahalılığını protesto etti. Gösterilerde, maaşların temel ihtiyaçları karşılamaya yetmediği ve gençlerin ailelerinden ayrılarak bağımsız bir eve çıkmakta zorlandığı vurgulandı.
Almanya’nın başkenti Berlin’de ise artan kiralar ve kent sakinlerinin yaşadıkları mahallelerden uzaklaşmak zorunda kalması protestoların gündemindeydi.
BARINMA SORUNU AVRUPA’NIN ORTAK GÜNDEMİ
Deutsche Bank’ın araştırması, konut krizinin Avrupa genelinde farklı boyutlarda yaşandığını ortaya koyuyor. Ancak İstanbul ve Lizbon gibi kentlerde kira ödendikten sonra kalan gelirin son derece düşük olması, çalışanların geçim mücadelesinin boyutunu gözler önüne seriyor.
İstanbul’da iki ortalama maaştan kira sonrası yalnızca 353 avro kalması, barınma maliyetlerinin gelirler üzerindeki baskısını ortaya koyan çarpıcı göstergelerden biri olarak öne çıkıyor.
