YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Kars’ta büyükbaş hayvan pazarını ziyaret ederek üreticiler ve satıcılarla bir araya geldi. Özel’e Kars İl Başkanı Onur Uludaşdemir, eski Kars Belediye Başkanı Naif Alibeyoğlu, Ardahan Belediye Başkanı Faruk Demir, Genel Başkan Yardımcıları Ensar Aytekin ve Utku Çakırözer, milletvekilleri Özgür Erdem İncesu ve Evrim Rızvanoğlu ile Özel’in danışmanı Sencer Solakoğlu eşlik etti.
Pazarı gezen Özel, üreticilerin sorunlarını dinledi. Görüşmelerde küpe nedeniyle kesilen yüksek cezalar, hayvan ithalatı, çoban bulma sıkıntısı, şap hastalığı, Bağ-Kur borçları ve düşen satışlar öne çıktı.
ÜRETİCİNİN EN BÜYÜK ŞİKAYETİ: KÜPE CEZALARI
Hayvan satıcıları, eksik veya düşen küpeler nedeniyle uygulanan cezaların kendilerini zor durumda bıraktığını anlattı.
Bir üretici, küpe taleplerine aylar sonra yanıt geldiğini belirterek, bir küpenin yaklaşık 3 bin liraya mal olduğunu söyledi. Üreticiler, küpeleme işleminin devlet tarafından gerçekleştirilmesini istedi.
Satıcılardan biri, yaşadığı olayı şöyle anlattı:
“Pasaportu olan hayvanı buradan kamyona yüklüyorsun, yolda giderken arabada küpesi düşüyor. Küpe yanında, pasaport elimde. Jandarma kabul etmiyor. 220 bin lira ceza yazıyor.”
“ÇOBAN BULAMIYORUZ”
Pazardaki üreticilerin bir diğer sorunu ise küçükbaş hayvanlarını satabilecekleri pazar bulamamaları ve çoban sıkıntısı oldu.
Bir satıcı, çoban bulamadıkları için yurt dışından işçi getirmek zorunda kaldıklarını belirterek, “İthal çoban getiriyoruz. Ben şu anda bir Afgan çobana 70 bin lira sıcak para veriyorum” dedi.
“TÜRKİYE HAYVAN İTHALATINDA İLK ÜÇTE”
Özel, hayvan ithalatının yerli üretici üzerindeki baskısını rakamlarla anlattı.
2018 yılında 1,7 milyar dolarlık hayvan ithalatı yapıldığını, 2025 yılında ise yaklaşık 1,5 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirildiğini belirten Özel, geçen yıl Türkiye’ye 750 bin büyükbaş hayvan getirildiğini söyledi.
Özel, “Üretici çok büyük sıkıntıda, bir türlü toparlayamıyor. Her sene dünyada ithal hayvanda Türkiye ilk üçteymiş” diye konuştu.
“BESİCİ KAN AĞLIYOR”
Bir satıcı ise büyük miktarda hayvanın piyasaya girmesinin fiyatları aşağı çektiğini savundu.
Ayda yaklaşık 40 bin hayvanın kesime gittiğini söyleyen üretici, büyük firmalara yapılan dağıtımların küçük besiciyi zor durumda bıraktığını belirtti.
Et fiyatlarının birkaç ay içinde 650-660 bin liradan 580 bin lira seviyesine gerilediğini ifade eden satıcı, “Besici kan ağlıyor. Tam da şu an satış zamanıdır. Hayvanlar satılacak, müşteri yok. Bakanlık, ‘600 bin lirayı geçmeyecek’ diyor. Biz kime satacağız?” dedi.
İlkbahardan bu yana hayvan başına yaklaşık 20 bin lira kayıp yaşadıklarını öne süren üretici, zarar ettiklerini söyledi.
“KÜPENİN MALİYETİ 200 LİRA, 3 BİN LİRAYA SATILIYOR”
Özel de küpenin hayvanın kayıt ve denetim sistemindeki işlevine dikkat çekti.
Bir hayvanın kaçak olmadığının ve veteriner kontrollerinden geçtiğinin takip edilebilmesi için kulağına küpe takıldığını belirten Özel, küpenin maliyetinin yaklaşık 200 lira olduğunu ancak üreticiye 3 bin liraya satıldığını savundu.
Özel, bu durumun zaten gelir elde etmekte zorlanan besicinin üzerine ek yük bindirdiğini söyledi.
Üreticiler ise küpenin nakliye sırasında düşmesi halinde dahi ağır cezalarla karşılaştıklarını dile getirdi. Bir satıcı, Tarım Bakanı ile sorunlarını paylaşmak istediğini ancak görüşemediğini, daha sonra kendisini başka bir yerde yakalayarak yaşadıkları sıkıntıları aktardığını anlattı.
ŞAP HASTALIĞI DA ÜRETİCİYİ VURDU
Pazardaki başka bir üretici ise satış yapamadıklarını belirterek şap hastalığının hayvancılık üzerindeki etkisini anlattı.
Kars’ta 10-15 köyün kapalı olduğunu söyleyen üretici, yılda iki kez yapılan şap aşısının yeterli olmadığını savundu.
“Senede iki defa aşı yapıyorlar. Aşıdan sonra, mal yine şapa düşüyor” diyen üretici, hastalık nedeniyle hayvan pazarlarının açık tutulmasının da riski artırdığını ileri sürdü.
Üretici, dışarıdan hayvan girişleri nedeniyle temasın ardından yeniden hastalık görüldüğünü belirterek, vatandaşların hayvan satın almaktan korkar hale geldiğini söyledi.
ÖZEL: “YENİ PARTİ SİZİN SORUNLARINIZI ÇÖZECEK”
Özel, partilerinin tarım ve hayvancılık programında üreticilerin sorunlarına yönelik çözüm önerilerine yer verdiklerini belirtti.
Sencer Solakoğlu’nun hazırlanan programda hayvancılıkla ilgili çalışmalara katkı sunduğunu belirten Özel, “YENİ Parti’nin sorunları nasıl çözeceğini Sencer Solakoğlu’nun yazdığı şekilde programımıza aldık” dedi.
BAĞ-KUR BORCU DA GÜNDEMDEYDİ
Pazardaki bir başka esnaf ise küpe sorununun ardından en büyük ikinci problemin çiftçilerin Bağ-Kur borçları olduğunu söyledi.
Yapılandırmaların ana borcu daha da artırdığını savunan üretici, kendi Bağ-Kur borcunun 800 bin liraya ulaştığını ve bu nedenle çiftçi kredisi kullanamadığını anlattı.
Küpe taleplerinin de altı ay ile bir yıl arasında sonuçlandığını belirten üretici, pasaportu bulunan bir hayvanın nakliye sırasında küpesinin düşmesi halinde dahi ağır cezalarla karşılaştıklarını ifade etti.
Geçmişte İl Tarım Müdürlüğü önünde küpe takılabildiğini ve ücretinin ödenebildiğini söyleyen üretici, artık bu imkanın bulunmadığını dile getirdi.
“Bizim her yere borcumuz var. Hayvanımızı satamıyoruz. Küpe yok, aşı yok” diyen üretici, yaşadıkları sıkıntıları özetledi.
Özel de pazardaki bir satış sırasında alıcı ve satıcı arasındaki pazarlığa dahil oldu.
NAKLİYECİLER DE CEZALARDAN ŞİKAYETÇİ
Hayvan nakliyecisi Bülent Keser ise taşımacılıkta karşılaştıkları cezalara dikkat çekti.
Kars’tan farklı illere her gün çok sayıda TIR ile hayvan taşındığını belirten Keser, yol güzergahlarında yeterli park alanı bulunmamasının kendilerini zorladığını söyledi.
Canlı hayvan taşındığı için süre aşımının bazı durumlarda kaçınılmaz olduğunu belirten Keser, yalnızca park ve süre ihlalleri nedeniyle ağır cezalarla karşılaştığını anlattı.
Kendisinin dört ayrı 180 bin liralık ceza ödediğini, ayrıca hayvanlardan düşen iki küpeyi bulup yanında bulundurmasına rağmen 160 bin lira ceza kesildiğini söyledi.
“Biz TIR’ları çalıştıramaz hale geldik. Cezalardan aman ettik. Korkumuzdan nakliye diyemiyoruz” diyen Keser, birkaç aydır aracını çalıştırmadığını ifade etti.
ÖZEL: “EN BÜYÜK SORUN İTHAL HAYVAN”
Özel, hayvancılığın Kars’ın en önemli geçim kaynaklarından biri olduğunu belirterek özellikle ithal hayvan politikasını eleştirdi.
Son 10 yılda Türkiye’nin hayvan ithalatında dünyada ilk üç ülke arasında yer aldığını savunan Özel, 2025’te 750 bin büyükbaş hayvan ithal edildiğini söyledi.
Büyük miktardaki ithalatın özellikle büyük firmalara avantaj sağladığını, küçük üreticinin ise elindeki hayvanın değer kaybetmesi nedeniyle borç sarmalına sürüklendiğini dile getirdi.
Özel, “Büyük miktarlarda hayvan ithalatı burada artık şöyle bir sonuç doğurdu: İflas eden insanlar olunca, bu işi yapan kişi sayısı azalınca, yerli hayvan sayısı azalınca, en son iş dönüyor dolaşıyor; ‘Buzağı yok’” dedi.
“BORÇLARIN FAİZİNİ SİLECEĞİZ”
İktidara gelmeleri halinde çiftçi ve hayvancının borç yükünü hafifleteceklerini söyleyen Özel, çiftçilerin ve hayvancıların borçlarının faizlerinin bir defaya mahsus silineceğini, ana paranın ise yapılandırılacağını belirtti.
Bağ-Kur borçlarının da faizlerinin kaldırılması gerektiğini savunan Özel, ana paranın taksitlendirilmesiyle üreticinin yeniden düşük faizli krediye erişebilmesinin önünün açılacağını söyledi.
Yüksek faizli kredi ve nakit avans kullanımının üreticiyi daha da borçlandırdığını ifade eden Özel, yıllık bileşik faiz oranlarının yüzde 94 seviyesine çıkabildiğini belirterek bu şartlarda üretimin sürdürülemeyeceğini savundu.
“AYNI BUZAĞI AMERİKA’DA 7 BİN 500, BURADA 50 BİN LİRA”
Özel, yerli hayvan sayısındaki düşüşün buzağı fiyatlarına da yansıdığını belirtti.
ABD’de yaklaşık 150 dolara, yani bugünkü kurla 7 bin 500 lira civarında alınabildiğini söylediği bir buzağının Türkiye’de 50 bin liraya kadar çıktığını ifade eden Özel, bunun mevcut hayvancılık politikasındaki dengesizliği gösterdiğini söyledi.
“ÇÖZÜM İKTİDARI DEĞİŞTİRMEK”
Sorunların çözümsüz olmadığını belirten Özel, bunun için öncelikle üreticinin ihtiyaçlarını merkeze alan bir politika uygulanması gerektiğini söyledi.
İthal hayvanlarla birkaç büyük firmanın desteklenmesi yerine yerli sürünün güçlendirilmesini savunan Özel, hayvancılığı bilen kişilerin karar mekanizmalarında yer alması gerektiğini belirtti.
Sorunları seçim döneminde geniş bir kampanyayla gündeme taşıyacaklarını ifade eden Özel, siyasi tartışmaların yapay polemiklerden çıkarılarak çiftçi ve hayvancının gerçek sorunlarına odaklanması gerektiğini söyledi.
“ÜSKÜDAR DEYİNCE BEN DE SİNİRLENİYORUM”
Pazar ziyaretinde bir vatandaş, mutlak butlan tartışmaları sonrasında Kemal Kılıçdaroğlu’nun genel başkanlığı kabul etmesini eleştirdi.
Özel, yaşananlara üzüldüklerini ve tepki gösterdiklerini ancak bu konuları geride bırakarak çalışmalarına odaklandıklarını söyledi.
“Biz bu işleri nasıl çözeceğiz ona uğraşıyoruz. Bırakalım, oldu geçti. Biz yine işimize bakalım. Sizin sorunları konuşalım” diyen Özel, Üsküdar konusunda ise “Üsküdar deyince ben de sinirleniyorum, o sopayı elime alasım var vallahi” ifadelerini kullandı.
ÇERÇEVE YASA SORUSUNA: “BUGÜN HAYVANCININ SORUNU KONUŞULSUN”
Özel, Çerçeve Yasa konusunda yöneltilen sorulara da neden yanıt vermediğini açıkladı.
Yasa için kendisinin ve parti yönetiminin “evet” oyu kullandığını belirten Özel, konunun televizyonlarda ve Meclis’te zaten yeterince tartışıldığını söyledi.
Hayvan pazarına üreticilerin sorunlarını gündeme getirmek için geldiğini vurgulayan Özel, “Bugün hayvan pazarında ben Çerçeve Yasa konuşursam yarın küpeyi yazmayacak gazete onu yazar” dedi.
Üreticilerin yaşadığı sorunların görünür hale gelmesinin önceliği olduğunu belirten Özel, “Yedi tane buzağımı kestiler”, “Bu küpeden bu kadar ceza aldım”, “Bağ-Kur’dan emekli olamıyorum” diyen vatandaşların sesini duyurmak için geldiğini söyledi.
ÜRETİCİLERLE TOPLANTI YAPTI
Pazar ziyaretinin ardından Özel, üreticilerle bir otelde bir araya geldi.
“Ürettikçe Güçlenen Türkiye” başlığıyla gerçekleştirilen toplantı basına kapalı devam ederken, toplantıda Özel’e İzmir Milletvekili Ümit Özlale, Sencer Solakoğlu ve Onur Uludaşdemir eşlik etti.
