Türkiye'nin yaş çay üretiminin tamamına yakınının gerçekleştirildiği Doğu Karadeniz'de ikinci sürgün hasadı tüm hızıyla devam ediyor. Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun'da binlerce üretici, dik yamaçlarda insan gücüne dayalı zorlu mesaiyle topladığı yaş çayı alım merkezlerine ulaştırıyor.
MİLYONLARCA BARDAK ÇAYIN YOLCULUĞU BURADA BAŞLIYOR
Günün ilk ışıklarıyla çay bahçelerine giren üreticiler, çoğu noktada makine kullanımının mümkün olmadığı sarp arazilerde hasat yapıyor. Yılda üç kez gerçekleştirilen hasatta kaliteyi belirleyen "iki buçuk yaprak" olarak adlandırılan körpe filizler özenle toplanıyor.
Motorlu çay kesme makineleri ve çay makasları kullanılsa da bölgenin zorlu coğrafyası nedeniyle üretimde insan emeği en önemli unsur olmayı sürdürüyor.
SIRTLARINDA TAŞIYIP ALIM MERKEZLERİNE ULAŞTIRIYORLAR
Hasadın ardından üreticiler topladıkları yaş çayları omuzlarında ve sırtlarında taşıyarak yol kenarlarına ve alım merkezlerine ulaştırıyor.
Hasat döneminde aile bireyleri, komşular ve mevsimlik tarım işçileri birlikte çalışırken, kırsal mahallelerde çay toplama geleneği kuşaktan kuşağa aktarılıyor.
ALIM MERKEZLERİNDE YOĞUNLUK YAŞANIYOR
Toplanan yaş çaylar kamuya ait alım yerleri ve özel sektör tesislerinde tartılarak kayıt altına alınıyor. Kalite kontrolünden geçirilen ürünler daha sonra işlenmek üzere fabrikalara gönderiliyor.
Hasadın yoğun olduğu dönemlerde alım merkezlerinde uzun kuyruklar oluşurken, günlük işleme kapasitesinin aşılması halinde kontenjan uygulaması devreye giriyor.
TRABZON'DA ÇAY ÜRETİMİNİN GİZLİ MERKEZİ
Türkiye'de üretilen yaş çayın yaklaşık yüzde 68'i Rize'de, yüzde 19'u Trabzon'da, yüzde 11'i Artvin'de, yüzde 2'si ise Giresun'da hasat ediliyor.
Trabzon'un Vakfıkebir ilçesine bağlı Kıranköy Mahallesi de yıllardır çay üretiminin sürdüğü önemli merkezlerden biri olarak dikkat çekiyor. Yüksek rakımı nedeniyle fındık yetişmeyen bölgede yıllar önce alternatif ürün olarak dikilen çay, bugün mahalle halkının en önemli geçim kaynakları arasında yer alıyor.
"SON YILLARIN EN VERİMLİ SEZONUNU YAŞIYORUZ"
Yaklaşık 26 yıldır çay üreticiliği yapan Mustafa Tosun, bu yıl hasadın oldukça verimli geçtiğini belirterek, "Bulunduğumuz bölge yüksek rakımlı olduğu için burada fındık yetişmiyor. Yıllar önce alternatif ürün olarak çay dikilmiş. Bu yıl son yılların en verimli sezonlarından birini yaşıyoruz. Çayları kesip ambara getirdik. Eksper gelip ürünleri teslim alacak" dedi.
"KARADENİZ'DE TARIMIN MESAİSİ HİÇ BİTMİYOR"
Yaklaşık 10 yıldır çay hasadına katılan Çeşminaz Çavuş ise, "Çay toplamak zor ama artık alıştık. Bu işi severek yapıyorum ve gurur duyuyorum. Çay hasadı bittikten sonra bağ, bahçe işleri, ardından çayır biçimi ve fındık hasadı başlayacak. Karadeniz'de tarımın mesaisi hiç bitmiyor" diye konuştu.
"EKMEĞİMİZİ TAŞTAN ÇIKARIYORUZ"
Mahalle sakinlerinden Emine Çavuş da Karadenizli kadınların yılın büyük bölümünü üretimle geçirdiğini belirterek, "Bu yıl yağışlar çayın gelişimi açısından çok faydalı oldu. Çaydan sonra fındık bahçelerinin temizliği başlayacak. Çay ve fındık sezonu bu yıl üst üste geldiği için işler daha da yoğunlaştı. Özellikle dik araziler nedeniyle hasat oldukça yorucu oluyor. Ama biz Karadeniz kadınları zorluğa alışığız. Ekmeğimizi taştan çıkarıyoruz" ifadelerini kullandı.
