İzmir’in tarihi kent merkezindeki Smyrna Agorası’nda sürdürülen arkeolojik kazılarda, kentin geçmişine ilişkin yeni buluntular gün yüzüne çıkarılıyor.
Roma döneminde Smyrna’nın aşağı kesimlerine su taşımak amacıyla oluşturulan antik kanalın günümüzde de akmaya devam ettiği belirlendi. Kazı ekibi, kanalın kaynağını tespit etmek için şimdiye kadar yaklaşık 150 metrelik bölümünü izledi.
Suyun, Agora’nın güneyindeki Namazgah Hamamı ve Kurşunlu Cami çevresinde bulunan bir pınarla bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.
2 BİN YILLIK SU HALA AKIYOR
Kazı Başkanı ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Türk-İslam Arkeolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Akın Ersoy, Roma döneminde Smyrna’nın su ihtiyacının pınarlardan gelen kanallarla karşılandığını söyledi.
Ersoy, “Yaklaşık 2 bin yıldır akan bir sudan bahsediyoruz” diyerek kanalın kaynağının henüz kesin olarak bulunamadığını belirtti.
Suyun yaklaşık 150 metrelik bir güzergâhtan geçerek Smyrna Agorası’na ulaştığını aktaran Ersoy, çalışmaların kanalın kaynağını ortaya çıkarmaya yönelik sürdüğünü ifade etti.
TOPRAĞIN ALTINDAN 3 YENİ MEKÂN ÇIKTI
2026 yılı kazılarında geçen yıl bulunan mozaikli alanın devamında üç yeni mekân ortaya çıkarıldı.
İki mekânın tabanında mozaik, diğerinde ise mermer döşeme bulundu. Kazı alanında ayrıca Agora ve Smyrna Tiyatrosu çevresinde daha önce rastlanmayan duvar resimleri tespit edildi.
Ersoy, bu yapıların Efes’teki Yamaç Evleri’ni andıran özellikler taşıdığını ve kamusal bir işleve sahip olabileceklerini belirtti.
DUVAR RESİMLERİ İLK KEZ BULUNDU
Kazı ekibi, ortaya çıkarılan yapılarda ilk kez duvar resimleriyle karşılaştı.
Ersoy, “İlk defa bu mekânlarda duvar resimlerine ulaştık. Bugüne kadar Smyrna Agorası’nda ve tiyatro çevresinde hiç karşılaşmamıştık” dedi.
Yeni buluntuların, Smyrna’nın Roma İmparatorluğu’nun ikiye ayrılmasının ardından geçirdiği değişime ilişkin önemli bilgiler sağlayabileceği belirtildi.
BÜYÜKŞEHİR’DEN 34,5 MİLYON LİRALIK DESTEK
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi adına yürütülen kazıların ana sponsorluğunu İzmir Büyükşehir Belediyesi üstleniyor.
Büyükşehir Belediyesi’nin Smyrna Agorası ve Antik Smyrna Tiyatrosu kazılarına 2025-2027 döneminde toplam 34,5 milyon lira destek sağladığı bildirildi.
Belediyenin 2026 yılında 16 arkeolojik kazıya aktardığı toplam kaynak ise 19 milyon 665 bin 625 lira olarak açıklandı.
SMYRNA’NIN KEMERALTI’NA UZANAN HAFIZASI
Prof. Dr. Akın Ersoy, bugünkü Kemeraltı’nın sosyal, kültürel ve ticari geçmişinin Smyrna Agorası’na kadar uzandığını söyledi.
Antik Smyrna Limanı’nın zamanla dolmasının ardından ticari ve sosyal hayatın Kemeraltı’na doğru kaydığını belirten Ersoy, Agora’nın taşıdığı hafızanın günümüzde Kemeraltı’nda yaşamaya devam ettiğini ifade etti.
HEDEF SMYRNA TİYATROSU’NU KENTE KAZANDIRMAK
Kazı çalışmalarının önemli hedeflerinden biri de Kadifekale eteklerindeki yaklaşık 20 bin kişi kapasiteli Smyrna Tiyatrosu’nu yeniden kent yaşamına kazandırmak.
Tiyatronun oturma sıralarının önemli bölümünün günümüze ulaştığını belirten Ersoy, İzmir’in ileride önemli bir sosyo-kültürel mekâna kavuşacağını düşündüklerini söyledi.
KAZILARDA KORUMA ÇALIŞMALARI DA SÜRÜYOR
Kazı alanında ortaya çıkarılan arkeolojik mirasın korunması için konservasyon çalışmaları da devam ediyor.
Gezi güzergâhındaki grafitilere ait sıvaların korunmasına yönelik çalışmalar yürütülürken, Grafiti Salonu’nun bir bölümü belirli saatlerde ziyaretçilere açılıyor.
İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Turizm Rehberliği Bölümü öğrencileri de staj kapsamında ziyaretçilere Türkçe ve İngilizce bilgi veriyor.
