Bağ-Kur sigortalıları için emeklilik şartları, EYT kapsamı dışında kalanlar açısından giderek zorlaşırken; yüksek prim ve yaş koşulları vatandaşları farklı arayışlara yöneltiyor. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş sınırının yanı sıra 9 bin prim günü şartı, emeklilik sürecini uzatan başlıca etkenler arasında yer alıyor. Beklenen düzenlemelerin hayata geçmemesi ise alternatif yolları yeniden gündeme taşıdı.
MALULEN EMEKLİLİK SEÇENEĞİ GÜNDEMDE
SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, Bağ-Kur’luların çoğu zaman gözden kaçırdığı önemli bir hakkı hatırlattı. Karakaş, malulen emekliliğin yalnızca SSK’lılara özgü olmadığını, Bağ-Kur sigortalılarının da bu imkândan yararlanabileceğini belirtti.
Sağlık sorunları yaşayan sigortalılar için 9 bin prim gününün zorunlu olmadığını vurgulayan Karakaş, gerekli şartları taşıyanların SGK’ya başvurarak daha erken emekli olabileceğini ifade etti.
ERKEN EMEKLİLİK İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR
Malulen emeklilikten yararlanabilmek için en temel kriter, çalışma gücünün ya da meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedildiğinin SGK Sağlık Kurulu raporuyla belgelenmesi olarak öne çıkıyor.
Bu kapsamda üç ana şart bulunuyor:
En az 10 yıl sigortalılık süresi
Toplam 1.800 gün prim ödemesi
SGK’ya herhangi bir prim borcunun bulunmaması
Karakaş, eğer kişi başkasının sürekli bakımına muhtaç durumdaysa 10 yıllık sigortalılık süresi şartının aranmadığını, yalnızca 1.800 gün primin yeterli olacağını da ekledi.
BAŞVURU SÜRECİNDE YAPILAN HATALARA DİKKAT
Başvuru sürecine ilişkin önemli bir detaya da dikkat çeken Karakaş, birçok esnafın “başvuru için işi bırakma zorunluluğu” olduğu yönünde yanlış bir bilgiye sahip olduğunu belirtti. Maluliyet tespiti aşamasında işin bırakılmasının gerekmediğini, ancak emekli aylığının bağlanması için iş yerinin kapatılması ya da devredilmesinin şart olduğunu ifade etti.
Statü değişikliklerine de değinen Karakaş, Bağ-Kur ve SSK arasında geçiş yapan sigortalıların aylıklarının, başvuru anındaki son statüye göre bağlandığını; malullük kriterlerinin ise her iki sistemde de aynı olduğunu kaydetti.
ÖZEL DURUMLAR VE UYARILAR
Köy ve mahalle muhtarları ile tarım Bağ-Kur’lularına da uyarılarda bulunan Karakaş, muhtarların görevlerinden ayrılması, çiftçilerin ise ziraat odası kayıtlarını kapatması ya da muafiyet belgesi alması gerektiğini vurguladı.
Ayrıca, emeklilik başvurusu yapıldıktan sonra yeniden sigortalı olunması halinde malullük talebinin geçersiz sayılacağı hatırlatıldı.
EMEKLİ MAAŞI NE ZAMAN BAŞLAR?
Malulen emeklilikte maaş başlangıç tarihi, sağlık raporu ile başvuru tarihinin sıralamasına göre belirleniyor:
*Rapor, başvurudan önce alınmışsa maaş, başvuruyu takip eden ay başında başlar.
*Rapor, başvurudan sonra çıkmışsa ödeme, rapor tarihini izleyen ay başından itibaren yapılır.
*Mahkeme kararıyla malul sayılanlarda ise işin bırakıldığı tarihi izleyen ay başı esas alınır.
Uzmanlar, Bağ-Kur sigortalılarının hak kaybı yaşamamak adına mevcut seçenekleri iyi değerlendirmesi gerektiğine dikkat çekiyor.