İran ile ABD arasındaki müzakerelerde özellikle nükleer dosya ve Hürmüz Boğazı gibi kritik başlıklar hâlâ çözüme kavuşmamışken, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin sosyal medya paylaşımı yeni bir tartışmayı tetikledi.
Arakçi, X platformunda yaptığı açıklamada, Lübnan’da ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte Hürmüz Boğazı’nın yeniden açıldığını duyurdu.
DÜZELTME GELDİ
Ancak kısa süre sonra, başkanlığını Mohammad Bagher Zolghadr’ın yürüttüğü İran Ulusal Güvenlik Konseyi devreye girerek farklı bir açıklama yaptı.
Konsey, boğazın; geçici ve şartlı olarak açıldığını, sadece ticari gemilere izin verildiğini, 'düşman ülkelere ait' askeri veya diğer gemilerin kapsam dışında olduğunu duyurdu.
Açıklamada ayrıca geçişlerin İran Silahlı Kuvvetleri denetiminde ve belirli rotalar üzerinden gerçekleşeceği belirtildi.
SERT ELEŞTİRİLER
Arakçi’ye yönelik eleştiriler kısa sürede büyürken, bu durum daha önce Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Körfez ülkelerine yönelik açıklamaları sonrası yaşanan geri adım sürecine benzetildi.
Devrim Muhafızları’na yakın isimlerden Nizam Musevi, kamuoyunun bilgilendirilmesinde şeffaflık vurgusu yaparak, yetkililere duyulan güvenin halkın göz ardı edilmesi anlamına gelmediğini söyledi.
Aktivist Ali Golehaki ise Arakçi’nin paylaşımı ile askeri kaynaklardan gelen açıklamalar arasındaki çelişkiye dikkat çekerek 'zayıf medya yönetimi' eleştirisinde bulundu.
Devrim Muhafızları’na yakın bir diğer isim Hasan Abbasi, Ulusal Güvenlik Konseyi için sürekli erişilebilir ve güçlü bir sözcü atanması çağrısı yaptı.
Milletvekili Morteza Mahmudî ise savaş koşulları olmasaydı Arakçi’nin parlamentoda sorgulanması gerektiğini savunarak, açıklamayı “hassas bir dönemde yapılmış tuhaf bir çıkış” olarak nitelendirdi.
Tasnim haber ajansı da Arakçi’nin paylaşımını açıkça 'yanlış ve kötü bir iletişim' olarak değerlendirdi.
ASKERLER DEVREYE GİRDİ
Konsey kaynakları, ABD’nin deniz ablukasının ateşkese aykırı olduğunu belirtirken, geçişin yalnızca 'düşman ülkelerle bağlantısı olmayan ticari gemilerle sınırlı' olduğunu vurguladı.
Son olarak Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası kaldırılmadan tamamen açılmayacağını net şekilde ifade etti.
Bazı gözlemciler, Arakçi’ye yönelik eleştirilerin, askeri kanat ile siyasi yönetim arasında bir görüş ayrılığına işaret ettiğini savunuyor.
Diğer analizlere göre ise bu durum, İran yönetimi içinde sertlik yanlıları ile daha pragmatik bir çizgi arasındaki farklı yaklaşımın yansıması.
Wall Street Journal’a konuşan bir İranlı diplomatın açıklamasına göre, Arakçi’nin açıklaması aslında müzakereye açık olunduğuna dair bir 'mesaj' niteliği taşıyordu.
Öte yandan Devrim Muhafızları’na yakın bir danışman, askeri kanadın Arakçi’ye yönelik tepkisinin, boğazın açılması konusunda önceden koordinasyon yapılmamasından kaynaklandığını belirtti.
