İran ekonomisinde savaş ve yaptırımların etkisi giderek daha belirgin hale gelirken, küresel basında yer alan değerlendirmeler ülkedeki ekonomik ve sosyal tabloya ilişkin ciddi uyarılar içeriyor. Wall Street Journal’ın haberine göre, yılın başında hızlanan fiyat artışları ve ekonomik kriz, ülkede geniş çaplı protestolara yol açtı.
PROTESTOLAR VE GÜVENLİK MÜDAHALESİ
Haberde, güvenlik güçlerinin gösterilere sert müdahalede bulunduğu ve olaylarda çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği ifade edildi. Ekonomik baskının toplumsal gerilimi artırdığına dikkat çekildi.
ABD BASKISI VE HÜRMÜZ GERİLİMİ
ABD’nin deniz ablukası ve bölgedeki savaşın ekonomik etkilerinin İran üzerindeki mali baskıyı artırdığı belirtilirken, Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için Tahran’a yönelik baskısını sürdürdüğü aktarıldı.
PETROL GELİRLERİNDE SERT GERİLEME
Abluka nedeniyle İran’ın petrol ihracatında önemli bir yavaşlama yaşandığı, depolama alanlarının dolmasıyla bazı petrol kuyularının kapatılmasının gündeme geldiği ifade ediliyor. Petrol gelirlerindeki düşüşün ekonomik dengeleri daha da zayıflattığı değerlendiriliyor.
Yetkililerin halka sık sık yakıt, elektrik ve su tasarrufu çağrısı yaptığı, enerji sektöründeki baskının günlük yaşamı doğrudan etkilediği belirtiliyor.
TEMEL GIDA FİYATLARINDA ARTIŞ
Pirinç, et, ekmek ve peynir gibi temel gıda ürünlerinde son haftalarda sert fiyat artışları yaşandığı aktarıldı. Ekonomideki daralmanın yalnızca enerji ve sanayi sektörleriyle sınırlı kalmadığı, toplumun tüm kesimlerine yayıldığı ifade ediliyor.
İran para biriminin tarihi düşük seviyelere gerilediği, bazı sektörlerde ciddi iş kayıplarının yaşandığı ve işsizliğin arttığı bildiriliyor.
EKONOMİDE “SAVAŞ ALANI” VURGUSU
Mesud Pezeşkiyan, ekonomik gerilemeye dikkat çekerek “Asıl savaş ekonomik alanda yaşanıyor” ifadelerini kullandı. Pezeşkiyan, ekonomik başarısızlığın ülkenin genel geleceğini doğrudan etkileyeceğini belirtti.
TOPARLANMA İÇİN KARAMSAR TABLO
Ekonomi uzmanları, İran ekonomisinin daha zorlu bir döneme girdiğini ve toparlanmanın oldukça güç olabileceğini ifade ediyor. Döviz rezervleri ve ithalat kapasitesine ilişkin değerlendirmeler, ülkenin dış şoklara karşı kırılganlığını artırdığı yönünde.
YENİ PROTESTO RİSKİ
Analistler, petrol gelirlerinin düşük kalmaya devam etmesi halinde ülkede yeni protesto dalgalarının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Ekonomik baskının sürmesi durumunda İran yönetiminin hem iç istikrar hem de dış politika arasında zor bir denge kurmak zorunda kalabileceği belirtiliyor.
GÜNLÜK YAŞAMDA DERİN KRİZ
Tahran’da yaşayan bir sanatçının internet kesintileri nedeniyle işini kaybettiği, temel tüketim ürünlerinde fiyatların kısa sürede hızla arttığı aktarıldı. Yurttaşların günlük fiyatları öngöremediği bir ekonomik belirsizlik ortamında yaşadığı ifade ediliyor.
TASARRUF VE KISITLAMA ÇAĞRILARI
İranlı yetkililerin son dönemde yakıt, elektrik ve su tasarrufu çağrılarını artırdığı, kamu kurumlarında su kullanımına yönelik yeni tedbirlerin devreye alındığı bildirildi. Devletin, sübvansiyon politikalarını genişletme seçeneğini değerlendirdiği de ifade ediliyor.
DIŞ POLİTİKADA KOZLARINI KORUYOR
Tüm ekonomik baskıya rağmen İran’ın dış müzakerelerde bazı stratejik kozlarını koruduğu, bölgesel gerilimlerin küresel enerji piyasalarına etkisini sürdürdüğü değerlendiriliyor. Uzmanlar, İran’ın ekonomik baskıyı dış politika dengelerinde bir unsur olarak kullanmaya çalıştığını belirtiyor.