ABD yönetiminin İran'a yönelik yeni ve kapsamlı ekonomik yaptırımlar açıklamaya hazırlanması, ülkedeki ekonomik baskıyı artırdı. İran Riyali, ABD Doları karşısında tarihinin en düşük seviyesine geriledi.
Kayıt dışı döviz kurlarını takip eden Bonbast.com verilerine göre, İran'da serbest piyasada ABD Doları karşısında 2,02 milyon İran Riyali seviyesine kadar gerileyen İran Riyali, tüm zamanların en düşük seviyesini gördü.
İran Riyali, savaşın başlamasının hemen ardından mart ayının başında yaklaşık 1,53 milyon seviyesinden işlem görüyordu.
ABD'DEN İRAN'A 'EKONOMİK D-GÜNÜ' TEHDİDİ
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington'ın İran'la çatışmada "son aşamaya" girdiğini belirterek Tahran'ı "ekonomik D-Günü" ile tehdit etti.
Financial Times'ta yayımlanan makalesinde Bessent, ABD'nin İran'a karşı "bir hasma karşı bugüne kadar düzenlenmiş en büyük finansal taarruzu" planladığını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump da geçen hafta yaptığı açıklamada, İran'a yardım eden ülkelerin ekonomik yaptırımlarla karşılaşacağını belirtti ancak herhangi bir ülkenin ismini vermedi.
PETROL İHRACATI DURDU
28 Şubat'ta başlayan savaşın ardından mevcut yaptırımlar ve gerileyen ihracat nedeniyle ağır baskı altında kalan İran ekonomisi, döviz rezervlerine erişimin kısıtlanmasıyla daha da zor bir sürece girdi.
İran Merkez Bankası Başkanı Abdülnasır Himmeti, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada ülkenin petrol ihracatının tamamen durduğunu söyledi.
Himmeti, petrol satış gelirlerinin "sıfıra gerilediğini" belirterek ülkenin petrol ihraç edemediği bir dönemden geçtiğini ifade etti.
IMF İRAN EKONOMİSİ İÇİN YÜZDE 5,4 DARALMA BEKLİYOR
Yaptırımların yanı sıra yüksek enflasyon, enerji sıkıntıları, altyapı hasarları ve ticaret yollarındaki sorunlar İran ekonomisi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) temmuz ayı raporuna göre, İran ekonomisinin 2026'da yüzde 5,4 küçülmesi, enflasyonun ise yüzde 70 seviyesine ulaşması bekleniyor.
HİMMETİ: TEMEL ÜRÜNLER VE İLAÇLAR İÇİN DÖVİZ SAĞLANACAK
İran Merkez Bankası Başkanı Himmeti, ekonomideki zorlu tabloya rağmen temel ürünler ve ilaçların ithalatı için gerekli dövizin sağlanacağını açıkladı.
Mehr Haber Ajansı'nın aktardığına göre Himmeti, İranlı Girişimciler Meclisi üyeleriyle yaptığı toplantıda ülkenin ekonomik durumunu değerlendirdi.
Son 6 ayda zorlu koşullardan geçildiğini belirten Himmeti, hükümet ve yetkililerin ekonomik sorunlara rağmen yaşamın devam etmesi ve ekonomik dayanıklılığın korunması için çalıştığını söyledi.
ABD'nin İran'a yönelik baskıyı artıracağı yönündeki açıklamaları da değerlendiren Himmeti, "Bugüne kadar yapabilecekleri her şeyi yaptılar. Son açıklamalar, bizi çöküşe götürecek yeni bir sınırlama veya baskı oluşturmuyor" dedi.
SANAYİYE 20 MİLYAR DOLARLIK DÖVİZ TAHSİSİ
Himmeti, şubat ayından itibaren zorlu ekonomik koşulları öngördüklerini ve çeşitli bölgelerde döviz rezervi biriktirmeye başladıklarını belirtti.
Bu hazırlık sayesinde temel ürünler ve ilaçlar için gerekli dövizin sağlanacağını ifade eden Himmeti, yıl sonuna kadar sanayinin ihtiyaç duyduğu dövizin de karşılanacağını söyledi.
Himmeti, sanayi sektörüne 20 milyar dolar döviz tahsis edileceğini açıkladı.
"Planlamalarımız doğrultusunda döviz tedarikinde sorun yaşamayacağız. Her girişimcinin ihtiyaç duyduğu miktarda nakit dövizi sağlayacağız" ifadelerini kullanan Himmeti, İran Merkez Bankasının yılbaşından bu yana günlük ortalama 175 milyon dolar döviz sağladığını belirtti.
Geçen yılın aynı döneminde günlük ortalama döviz arzının yaklaşık 205 milyon dolar olduğunu kaydetti.
ENFLASYONLA MÜCADELE BİRİNCİ ÖNCELİK
Himmeti, hükümetin en önemli görevinin enflasyonu kontrol altına almak olduğunu belirterek Merkez Bankasının da bu hedef doğrultusunda hükümete destek vermesi gerektiğini söyledi.
"Bir hedef olmaksızın para basıp likiditeyi artıramayız" diyen Himmeti, savaş ihtimalini şubat ayından itibaren öngördüklerini ve halkın geçimini güvence altına almak amacıyla döviz rezervi oluşturduklarını ifade etti.
Enflasyonun mevcut olağanüstü koşullarda ivme kaybettiğini savunan Himmeti, ağustosta enflasyonun yaklaşık yüzde 4 olduğunu, likidite artış hızının da gerilediğini belirtti.
Yerel para biriminin değer kaybı ve enflasyonla mücadeleye devam edeceklerini kaydeden Himmeti, üretimin finansmanı için 700 trilyon tümen tutarında kaynağın para basılmadan finansman araçları aracılığıyla sağlanmasının planlandığını açıkladı.
HİMMETİ'DEN KUR İÇİN 'GEÇİCİ' MESAJI
İran Merkez Bankası Başkanı Himmeti, döviz piyasasında oluşan kur farkının geçici olduğunu savundu.
Kısa vadeli dalgalanmalar nedeniyle döviz politikasının değiştirilmemesi gerektiğini belirten Himmeti, "Ekonominin geleceği konusunda iyimserim ve mevcut sorunların çoğunun çözülebileceğine inanıyorum" dedi.
İran'da dün, ABD Doları'nın serbest piyasadaki satış kuru tarihinin en yüksek seviyesine çıkarak 200 bin tümen, yani yaklaşık 2 milyon İran Riyali sınırını görmüştü.