Irak merkezi hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında devam eden gümrük anlaşmazlığı, Türkiye'den Irak'a ihracat yapan firmalara çifte vergi yükü getirdi. CHP Gaziantep Milletvekili Melih Meriç'in soru önergesine Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından verilen yanıt, Habur Sınır Kapısı'nda yaşanan sorunları gözler önüne serdi.
AYNI YÜKE İKİ AYRI VERGİ
Bakanlığın verdiği bilgiye göre, IKBY'nin Habur'un karşısındaki İbrahim Halil Gümrük Kapısı'nda tahsil ettiği vergiye ek olarak Irak merkezi hükümeti de Musul Barajı Kontrol Noktası'nda vergi alıyor. Böylece ihracatçılar aynı yük için iki farklı noktada ödeme yapmak zorunda kalıyor.
Merkezi Irak yönetimi, diğer gümrük kapılarında uygulanan Gümrük Verileri Otomasyon Sistemi'nin (ASYCUDA) İbrahim Halil Kapısı'nda da uygulanmasını isterken, IKBY'nin sistemi devreye almaması nedeniyle uygulamanın hayata geçirilemediği belirtildi.
HABUR'DA YOĞUNLUK SÜRÜYOR
Bakanlığın verilerine göre Habur Gümrük Kapısı'ndan 2026 yılında günlük ortalama 4 bin araç ve 8 binden fazla yolcu giriş-çıkış yaptı.
Habur'da Türkiye'ye giriş yönünde ortalama 5,6 saat, çıkış yönünde ise 1,5 saat bekleme yaşandığı belirtilirken, yoğunluğun Irak tarafındaki işlem süreçleri ve belge eksikliklerinden kaynaklandığı ifade edildi.
7,5 MİLYAR LİRALIK KAÇAK EŞYA YAKALANDI
Bakanlık, Habur Gümrük Kapısı'nda 1 Ocak 2023 ile 12 Haziran 2026 tarihleri arasında 3 bin 434 olayda yaklaşık 7 milyar 505 milyon lira değerinde kaçak ticari eşya ile 20 olayda 3 milyar 865 milyon lira değerinde uyuşturucu madde ele geçirildiğini açıkladı.
ANKARA'NIN GİRİŞİMLERİ SÜRÜYOR
Ticaret Bakanlığı, sorunun çözümü için Iraklı yetkililer nezdinde girişimlerin sürdüğünü ancak Irak merkezi hükümetinin uygulamadan geri adım atmadığını bildirdi.
Açıklamada, Bağdat yönetiminin Türk taşımalarının alternatif güzergâhları kullanmasını önerdiği, ancak güvenlik başta olmak üzere çeşitli nedenlerle taşımacılar tarafından bu seçeneğin tercih edilmediği kaydedildi. Sorunun çözümü için diplomatik temasların ve Türkiye-Irak Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) kapsamındaki görüşmelerin devam ettiği belirtildi.
