İnsanların koku alma duyusunun sağlık durumuyla ilgili biyolojik ipuçlarını da algılayabildiği araştırmalarla gündeme geldi. 2023 yılında Evolution, Medicine, and Public Health dergisinde yayımlanan bir çalışmada, insanların solunum yolu enfeksiyonu geçiren kişileri vücut kokularından ayırt edip edemediği incelendi.
HASTALIK DÖNEMİNDEKİ KOKULARI AYIRT ETTİLER
Araştırmada 20 gönüllüden hem sağlıklı oldukları dönemde hem de akut solunum yolu enfeksiyonu geçirdikleri sırada vücut kokusu örnekleri alındı. Örnekler, 80 kişilik bağımsız bir değerlendirme grubuna sunuldu.
Katılımcılardan aynı kişiye ait, biri sağlıklı olduğu dönemde, diğeri hastalık sırasında alınan iki koku örneğini karşılaştırarak hangisinin hastalık dönemine ait olduğunu belirlemeleri istendi.
Deney sonunda katılımcılar hastalık dönemindeki kokuları ortalama yüzde 56,7 doğruluk oranıyla tespit etti. Rastgele seçimde beklenen yüzde 50’lik başarı oranının üzerine çıkılması, insanların enfeksiyonla bağlantılı bazı koku değişikliklerini algılayabildiğine işaret etti.
Araştırmacılar, iki sonuç arasındaki farkın sınırlı olduğunu, ancak bulguların insan burnunun sağlık durumuyla ilişkili bazı biyolojik değişiklikleri algılayabildiği düşüncesini desteklediğini belirtti.
BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ VÜCUT KOKUSUNU DEĞİŞTİREBİLİYOR
Bir kişinin hastalandığında vücut kokusunun değişmesinin olası nedenlerinden biri, bağışıklık sisteminin enfeksiyona verdiği tepki olarak gösteriliyor.
Vücutta gelişen iltihabi süreçler, metabolik faaliyetleri ve deri yoluyla çevreye yayılan uçucu kimyasal bileşiklerin yapısını etkileyebiliyor. Bu değişiklikler, kişinin normal koşullardaki vücut kokusundan farklı bir koku profili oluşmasına neden olabiliyor.
Ancak hastalıkla ilişkili koku değişikliklerinin her zaman belirgin olması veya insanlar tarafından bilinçli biçimde fark edilmesi gerekmiyor.
KOKU DEĞİŞİMİ BİRKAÇ SAAT İÇİNDE ORTAYA ÇIKABİLİYOR
2023 yılında Scientific Reports dergisinde yayımlanan başka bir araştırmada da bağışıklık sisteminin etkinleşmesinin vücut kokusuna etkisi incelendi.
Çalışmada sağlıklı gönüllülerin bağışıklık sistemi, geçici bir iltihabi yanıt oluşturacak şekilde deneysel olarak etkinleştirildi. Ardından gönüllülerin vücut kokularındaki değişimler değerlendirildi.
Araştırma sonuçları, bağışıklık sisteminin etkinleştirilmesinden yalnızca birkaç saat sonra bile vücut kokusunun algılanabilir biçimde değişebildiğini gösterdi. Araştırmacılar, bu değişikliklerin özellikle koltuk altı terinden yayılan uçucu bileşiklerle ilişkili olabileceğini belirledi.
Bulgular, insan vücudunun hastalık sırasında ortaya çıkan bazı kimyasal değişimleri koku yoluyla yansıtabildiğini ortaya koyarken, yalnızca vücut kokusuna bakılarak bir hastalığın teşhis edilemeyeceğine de dikkat çekiyor.
