Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), inşaat mühendisliği mesleğinin yaşadığı sorunlara ve güvenli yapılaşma ihtiyacına dikkat çekmek amacıyla Kadıköy İskele’de basın açıklaması düzenledi. Açıklamada yetkin mühendislik sisteminin hayata geçirilmesi, mühendislerin ekonomik ve özlük haklarının iyileştirilmesi, bağımsız yapı denetiminin güçlendirilmesi ve güvenli yapı üretimi için gerekli düzenlemelerin yapılması çağrısında bulunuldu.
Basın açıklamasında mühendislerin çalışma koşulları, mesleki hakları, yapı denetim sistemindeki sorunlar ve Türkiye’nin deprem gerçeği gündeme getirildi. İMO temsilcileri, mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına ve mesleki emeğin değersizleştirilmesine karşı mücadele edeceklerini belirtti.
TMMOB Yedek Yönetim Kurulu Üyesi Elif Ersoy, yıllardır izlenen politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak maliyet kalemine indirgediğini söyledi. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatin geri plana itildiğini belirten Ersoy, şöyle konuştu:
“Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir. Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir. Artık yeter diyoruz”
İŞVEREN BASKISI VE EKONOMİK KAYGILAR GÜNDEME GETİRİLDİ
İnşaat mühendislerinin ağır ekonomik ve mesleki sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Ersoy, kamuda ve özel sektörde çalışan mühendislerin yaşadığı hak kayıplarına dikkat çekti.
Kamuda çalışan mühendislerin üstlendikleri teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakıldığını ifade eden Ersoy; ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklar bakımından kayıpların arttığını söyledi. Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamaların kamunun mühendislik kapasitesini zayıflattığını belirtti.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam koşullarına mahkûm edildiğini kaydeden Ersoy, mühendislerin mesleki bağımsızlığının işveren baskısı ve ekonomik kaygılar karşısında korunamadığını dile getirdi.
Mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri yerine daha düşük kazançlar veya asgari ücret üzerinden yatırılması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesinin sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara yol açtığını belirten Ersoy, emekli mühendislerin de yetersiz aylıklar nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaştığını söyledi.
Proje ve danışmanlık hizmetlerinin sınırsız fiyat rekabeti altında nitelik kaybına uğradığını ifade eden Ersoy, mühendislik bilgi ve birikiminin en düşük bedelle satın alınabilecek sıradan bir hizmet gibi görüldüğünü belirtti. Şantiye şefliğinin çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle gerçek işlevinden uzaklaştırıldığını kaydeden Ersoy, yapı denetim sisteminin de maliyet baskısı altında kamu güvenliğini sağlayacak bağımsız ve etkin denetim anlayışından uzaklaştığını söyledi.
Ersoy, denetim hizmetlerinin niteliğini güvence altına alacak koşulların sağlanmadığını, görevini yapan mühendislerin ise baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kaldığını ifade etti.
"MÜHENDİSLİK EMEĞİNİ KORUMAK, KAMU YARARINI KORUMAKTIR"
Deprem yargılamalarında gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşıldığını savunan Ersoy, imar aflarının, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi ile denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeden ağır ve orantısız biçimde mühendislerin üzerine yüklendiğini söyledi.
Türkiye’nin deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Ersoy, depremlerin yıkıcı sonuçlarının bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve etkin, bağımsız yapı denetimiyle azaltılabileceğini belirtti.
Ülkede güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin hâlâ bulunmadığını ifade eden Ersoy, milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğünü kaydetti. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığını belirten Ersoy, yapıların kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmediğini ve taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ile zamanla oluşan hasarların sistematik biçimde izlenmediğini söyledi.
Güvenli bir yapıda yaşamanın temel bir insan hakkı olduğunu vurgulayan Ersoy, yurttaşların yaşadıkları, satın aldıkları veya kiraladıkları binanın güvenliğini bilme hakkı bulunduğunu belirterek, “Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır. Mühendislik emeğini korumak, kamu yararını korumaktır” dedi.
TALEPLER TBMM'YE İLETİLDİ: YETKİN MÜHENDİSLİK VE ADİL BİR YETKİ-SORUMLULUK DÜZENİ İSTİYORUZ
Basın açıklamasında söz alan TMMOB Yedek Yönetim Kurulu Üyesi Temel Pirli, İMO’nun mesleki sorunlara ve güvenli yapılaşmaya ilişkin taleplerini sıraladı.
Pirli, mühendislerin insanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli çalışma koşullarına kavuşması gerektiğini belirterek, kamuda liyakat, güvenceli istihdam ve adil ücret talebini dile getirdi. Genç mühendisler için iş, emekli mühendisler için insanca yaşam ve yetkin mühendislik sistemi çağrısında bulunan Pirli, şöyle konuştu:
“TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası olarak ülkemizin güvenli geleceği ve mesleğimizin hak ettiği değere kavuşması için taleplerimizi bir kez daha kamuoyuna ve karar vericilere duyuruyoruz. İnsanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli çalışma koşulları istiyoruz. Kamuda liyakat, güvenceli istihdam ve adil ücret istiyoruz! Genç mühendisler için iş, emekli mühendisler için insanca yaşam istiyoruz. Yetkin mühendislik ve adil bir yetki-sorumluluk düzeni istiyoruz."
Pirli, adaletin gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesiyle sağlanabileceğini ifade ederek, nitelikli proje hizmeti, her şantiyeye bir şef ve bağımsız, etkin, kamusal niteliği güçlü bir yapı denetim sistemi istediklerini söyledi. Güvenli yapılar, sağlıklı kentler, nitelikli mühendislik eğitimi, eşitlik ve mesleki saygınlık taleplerinin yalnızca mesleki değil, kamu yararına ilişkin talepler olduğunu vurguladı.
İMO’nun bir süredir yürüttüğü “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarıyla bir araya geldiklerini belirten Pirli, sorunları ve talepleri ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine ilettiklerini aktardı.
"HALKIMIZIN CAN VE MAL GÜVENLİĞİNİ SAVUNMAKTAN VAZGEÇMEYECEĞİZ"
Türkiye’nin 81 ilinden taleplerini yinelediklerini belirten Pirli, artık sorunların yalnızca tespit edilmesini değil, çözüme kavuşturulmasını istediklerini söyledi. TBMM’yi, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını mühendislik mesleğinin sorunları ile halkın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeye çağıran Pirli, şöyle konuştu:
"Adalet, gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesiyle sağlanabilir. Nitelikli proje hizmeti ve her şantiyeye bir şef istiyoruz. Bağımsız, etkin ve kamusal niteliği güçlü bir yapı denetim sistemi istiyoruz. Güvenli yapılar ve sağlıklı kentler istiyoruz. Nitelikli mühendislik eğitimi, eşitlik ve mesleki saygınlık istiyoruz. Bu talepler yalnızca mesleki talepler değil, kamu yararının gereğidir. Bir süredir yürüttüğümüz 'Talebimiz Geleceğimiz' kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarımızla buluştuk. Sorunlarımızı ve taleplerimizi ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine ilettik. Bugün de Türkiye'nin 81 ilinden bir kez daha sesleniyoruz: Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz. Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını mesleğimizin sorunlarına ve halkımızın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz. Çünkü biliyoruz ki mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin bedeli yalnızca mühendislerin geleceğiyle sınırlı değildir. Bu bedel; güvenliği sorgulanmayan okullarda eğitim görmesi gereken çocuklarımızın, depreme dayanıklı hastanelerde sağlık hizmeti alması gereken yurttaşlarımızın, güvenli konutlarda yaşamak isteyen milyonların geleceğidir. Biz ayrıcalık istemiyoruz. Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz. Mesleğimizin değersizleştirilmesine, emeğimizin sömürülmesine, haklarımızın yok sayılmasına ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına sessiz kalmayacağız. Halkımızın can ve mal güvenliğini, güvenli barınma hakkını ve kamu yararını savunmaktan vazgeçmeyeceğiz. 12 Kasım, mücadelemizin sonu değil, ortak mücadelemizde yeni bir adımdır"
Basın açıklamasının ardından mühendisler, eylemlerini gökyüzüne balon bırakarak sonlandırdı.
