Merkez Bankası tarafından hazırlanan “Dışsal şok dönemlerinde döviz talebi: 2025- 2026 analizi” başlıklı çalışmada, 2025 Mart-Mayıs dönemi “yurt içi gelişmeler ile küresel ticaret politikasına ilişkin belirsizliklerin eş zamanlı olarak yoğunlaştığı çoklu bir şok ortamı” olarak tanımlandı. Bu dönem, Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasıyla başlayan operasyon sürecine işaret ediyor
İKİ ŞOK DÖNEMİNİN ETKİLERİ KARŞILAŞTIRILDI
Analizde 2026 Şubat-Nisan dönemi ise “bölgesel jeopolitik gerginliklerin küresel risk iştahını kayda değer ölçüde baskı altına aldığı bir dönem” olarak nitelendirildi. Bu dönem, İran savaşının etkilerini yansıtıyor. Çalışma, nitelik itibarıyla birbirinden farklı iki şok döneminin, Türkiye’deki döviz talebi ve yatırımcı davranışı üzerindeki etkilerini karşılaştırma imkanı sundu.
YABANCI YATIRIMCILAR AYNI HIZLA KAÇTI
Sözcü'nün haberinde yer alan araştırmaya göre, her iki şok döneminde de en yüksek döviz talebi yabancı yatırımcılardan geldi. Her iki dönemde de talebin yüzde 70-71’i yabancı yatırımcılara aitti; yani yabancılar liralarını dövize çevirerek büyük ölçüde ülkeden çıktı. Döviz talebinin yüzde 28-29’u ise yurt içindeki vatandaşlardan kaynaklandı.
YERLİLERİN DÖVİZE HÜCUMU İMAMOĞLU ŞOKUNDA DAHA YÜKSEK
Analiz, İmamoğlu dönemindeki şok dalgasında sektörel bazda yurt içi döviz talebinin çok daha geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu. Raporda, “Bu geniş tabanlı dağılımın 2025 şok döneminin ‘çok boyutlu şok’ niteliğiyle örtüştüğü değerlendirilmektedir. Farklı kaynaklı belirsizliklerin eş zamanlı artması firmaların maruz kaldığı risk kanallarını çeşitlendirmiş ve genele yayılan bir kurumsal döviz talebine zemin hazırlamıştır” denildi. Savaş şokunda ise döviz talebinin daha çok petrol ve altın fiyatlarından kaynaklandığı belirtildi.