İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), kentin toplu ulaşım ağını yenilemek ve yolcu konforunu artırmak için 25 milyar lira yatırımla tedarik edilen, son teknoloji donanımlara sahip 650 yeni yerli otobüs, metrobüs ve elektrikli aracı düzenlenen tanıtımla hizmete sundu.
Edirnekapı İETT Garajı içinde yapılan törene İBB Başkan Vekili Nuri Aslan başta olmak üzere, İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir, İETT Genel Müdürü İrfan Demet, İBB Bürokratları, Meclis Üyeleri, mahalle muhtarları, İETT çalışanları ve çok sayıda vatandaş katıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunması ile başlayan tanıtım toplantısında sırasıyla İETT Genel Müdürü İrfan Demet ile İBB Başkan Vekili Nuri Aslan birer konuşma yaptı.
İBB Başkan Vekili Nuri Aslan, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“DÜNDEN BUGÜNE DEVRALDIĞIMIZ BU MİRAS, RAKAMLARA SIĞMAYAN DEV BİR HİZMET AĞINA DÖNÜŞTÜ”
“Sizlere, bir buçuk yılı aşkındır hukuksuz biçimde tutuklu bulunan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız ve Cumhurbaşkanı Adayımız Sayın Ekrem İmamoğlu’nun selamlarını iletiyorum. Hayata geçirdiğimiz her hizmette Ekrem Başkanımızın ve yol arkadaşlarımızın vizyonu, sevgisi ve emeği var. Her birine buradan bin selam olsun. Bugün burada attığımız adım da Ekrem Başkanımızın başlattığı büyük filo yenileme seferberliğinin çok önemli bir aşamasıdır. Yeni otobüslerimizi, yeni metrobüslerimizi İstanbul’la buluşturuyor; İETT filomuzu gençleştirecek büyük bir yatırım dönemini başlatıyoruz. İstanbul gibi kadim bir kentin ulaşım hikayesini İETT’den bağımsız anlatamazsınız. 1869 yılında Dersaadet Tramvay Şirketi ile başlayan bu yolculuk; Galata ile Beyoğlu’nu yerin altından birbirine bağlayan tarihi Tünel’le derinleşti. Sokaklardan atlı tramvaylar geçti; devir değişti elektrikli tramvaylar raylara indi. Otobüsler, troleybüsler, son çeyrek asırda ise metrobüsler eklendi. Bir buçuk asrı deviren bu çınarın altında yalnızca teknoloji değişmedi; İstanbul’un nüfusu katlandı, ihtiyaçları boyut değiştirdi. Ama İETT’nin genlerinde değişmeyen tek bir şey kaldı: Her zaman bir yol bulmak ve bu şehri asla yarı yolda bırakmamak. Bakınız, bunun tarihimizdeki en çarpıcı örneği 1968 senesinde yaşandı. O yıllarda döviz sıkıntısı var, yedek parça bulunamıyor, araç ithalatı imkansız hale gelmiş. Peki İETT ne yaptı? Pes mi etti? Hayır. Ustalarımız, teknisyenlerimiz, mühendislerimiz kolları sıvadı. Hurdaya çıkmış eski bir otobüsü aldılar; gece gündüz demeden kendi elleriyle, tamamen yerli imkanlarla Türkiye’nin ilk troleybüsünü imal ettiler. Adına da o dönemin halk diliyle sevgiyle ‘Tosun’ dediler. İşte tam 58 yıl sonra, 2026 yılında aynı inançla buradayız. Bugün sefere sunduğumuz her aracın arkasında; atlı tramvaylardan Tosun’a uzanan o güçlü kurum hafızası ve kamu sorumluluğu yatıyor. Dünden bugüne devraldığımız bu miras, bugün rakamlara sığmayan dev bir hizmet ağına dönüştü.
“İETT ARAÇLARI DÜNYANIN ÇEVRESİNİ TAM 35 KEZ DOLAŞACAK KADAR YOL KAT EDİYOR”
Bugün İETT dediğimizde nasıl bir büyüklükten bahsettiğimizi anlatmak isterim. İETT, sadece İstanbul’un değil, ülkemizin en büyük toplu ulaşım kurumu. Filo büyüklüğü ile de dünyanın en büyük ikinci toplu ulaşım kurumu. Şöyle özetleyeyim: İETT bugün bir günde; 773 farklı hatta, 67 bin sefer yapıyor, Bu seferlerle bir günde 5 milyon yolcu taşıyor, bir günde 1 milyon 400 bin kilometre yol kat ediyor. Bu rakam ne anlama geliyor biliyor musunuz? İETT tek bir günde Hırvatistan’ın tüm nüfusunu taşıyor. Bosna-Hersek’in, Arnavutluk’un, Litvanya’nın nüfusundan fazla insanı işine, evine, sevdiklerine ulaştırıyor. Bir başka ifadeyle İETT’nin İstanbul’da bir günde taşıdığı 5 milyon yolcu, bugün Avrupa’nın 20 ülkesinin nüfusundan daha fazla. Üstelik bu sadece İETT’nin taşıdığı yolcu sayısı. Buna metroyu, tramvayı ve Şehir Hatları vapurlarını eklediğinizde rakam çok daha yukarı çıkıyor. İETT araçları bir günde 1 milyon 400 bin kilometre yol yapıyor. Yani dünyanın çevresini tam 35 kez dolaşacak kadar yol kat ediyor. Bu örneği biraz daha somutlaştırayım. Türkiye’nin iki ucu biliyorsunuz Edirne ile Kars arası. Tam 1.675 km. Yani İETT bir günde, Türkiye’nin iki uç noktası olan Edirne – Kars arasını tam 835 gidiyor. Ve bunu ayda bir, yılda bir değil; karda, kışta, fırtınada, bayramda, yılın 365 günü kesintisiz yapıyoruz. Üstelik İstanbul gibi bir metropolde bunu yapıyoruz. Biz bu büyüklüğü doğru planlamayla omuzluyoruz.
“KENTE KAZANDIRDIĞIMIZ YENİ GARAJ ALANI 147 BİN METREKAREYİ AŞTI”
2019’da İETT’nin kendi filosunda 3 bin 65 araç vardı. 7 yıl sonra bugün 3 bin 765 aracımız var. Yani 7 yılda İETT’nin kendi filosunu yüzde 23 büyüttük. Ama sadece araç sayısını artırmadık. 2019’da günlük 53 bin sefer yapılıyordu. 7 yıl sonra bugün 67 bin sefer yapıyoruz. Yani günlük sefer sayısını yüzde 26 artırdık. Şehrin dört bir yanına akıllı, dijital ekranlı duraklar yerleştirdik. Bugün İstanbul’un neresinde olursanız olun, ortalama her 500 metrede bir güvenle bekleyeceğiniz bir İETT durağı bulabilirsiniz. Bir filoyu büyütmek sadece gidip anahtar teslim otobüs satın almaktan ibaret değildir. Asıl maharet, o dev filoyu yaşatacak, bakımını yapacak altyapıyı kurmaktır. 2019 yılında tüm İstanbul genelinde İETT’nin 14 garajı bulunuyordu. Bugün ise gururla söylüyorum: Tam 21 modern garajımız var. Bu ne demektir? 7 yılda 7 yepyeni garaj demektir! Neredeyse görev yaptığımız her yıla bir tam teşekküllü garaj sığdırdık. Bu garajlarda, özellikle geceleri İETT emekçileri, benim kardeşlerim adeta bir arı kovanındaki arılar gibi çalışıyor ve ertesi sabah saat 05.00’ten itibaren tüm İETT otobüslerini İstanbullulara hizmet vermesi için hazırlıyor. Kente kazandırdığımız yeni garaj alanı 147 bin metrekareyi aştı. Gözünüzde canlanması için ifade edeyim: 7 yılda 21 nizami futbol sahası büyüklüğünde yeni alanı kazandırdık. Üstelik olası bir afet veya olağanüstü durumda bu 21 modern garajımızı, kentin en kritik lojistik üsleri, acil toplanma ve yardım dağıtım merkezleri olarak işlev görecek şekilde tasarladık. Allah’ın izniyle önümüzdeki ay 21’nci garajımızı birlikte açıyoruz! Şimdiden hayırlı olsun.
İETT tarihinde ilk kez tüm Özel Halk Otobüslerini, araç içi kameralardan yolcu bilgilendirme ekranlarına, şarj noktalarından yeni güvenlik sistemlerine kadar dijitalleştirdik. İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak sadece İETT filosunu değil, İstanbul’da hizmet veren tüm Özel Halk Otobüslerinin de yenilenmesi ve gelişmesi için tam yol ileri çalışmaya devam ediyoruz. Bu kapsamda Ekrem Başkanımızın 2020 yılında sürecini başlattığı Özel Taşımacılık İşletim Sistemi, yani OTİS’le özel halk otobüsü esnafımızı yalnız bırakmadık. Gelir güvencesinden işletme maliyetlerine, araç yenilemeden finansman desteğine kadar esnafımızın yanında olduk. Bu desteklerle 1.100’ü sıfır kilometre olmak üzere 2 bin 400 otobüs yenilendi; Özel Halk Otobüslerinin yüzde 80’i yenilenmiş oldu. Bunun, böyle bir yenilenme sürecinin dünyada eşi benzeri yok. Bunu İstanbul başardı, İstanbul modeli yönetimi başardı. Burada, şu anda aramızda bulunan Özel Halk Otobüsü yöneticilerine, gece gündüz hizmet veren şoförlerine ve işletmecilerine de özellikle teşekkür etmek istiyorum. Ben size Ekrem Başkanımız önderliğinde yaptıklarımızı çok kısa özetledim. Hepsini saymaya kalksak günler sürer çünkü. Tüm yaptıklarımızı, hangi siyasi partiyi destekledikleri fark etmeksizin tüm İstanbullular görüyor. Çok şükür, memnuniyetlerini söylüyorlar. Allah hepsinden razı olsun. Bakın, 2011 yılında yüzde 56 olan, 2019’da yüzde 67 seviyesinde devraldığımız İETT yolcu memnuniyetini, kurumun 157 yıllık tarihinde ilk defa yüzde 75’in üzerine çıkardık. Hedefimiz bunu daha da iyi noktalara hızla çıkartmak.
“İSTANBUL’A 2 BİN ADET YENİ, SIFIR KİLOMETRE ARAÇ KAZANDIRIYORUZ”
Gelelim, bugün burada olmamızın sebebi olan İETT yatırımlarımıza. İETT filosuna çok büyük bir yatırım yapıyoruz. Az önce söyledim; İETT filosuna 7 yılda 700 yeni araç aldık ve filoyu yüzde 23 büyüttük. Ayrıca 2400 Özel Halk Otobüsünün yenilenmesini sağladık. Şimdi çok daha büyük bir yatırım hamlesi başlattık. 100 milyar TL’ye yakın bir yatırımla İstanbul’a 2 bin adet yeni, sıfır kilometre araç kazandırıyoruz. Yatırım planımıza göre; şu anda İETT’ye 650 yeni araç alıyoruz. Yaklaşık 25 milyar TL’lik bu yatırımla; 400 yeni otobüs, 100 yeni metrobüs, 50 adet yüzde 100 elektrikli otobüs ve 100 yeni körüklü otobüsü İstanbul’a kazandırıyoruz. Üstelik bu yaklaşık 25 milyar TL’lik dev yatırımı İBB’nin özkaynaklarıyla gerçekleştiriyoruz. Sadece bu 650 araçlık yatırımla İETT filomuzun yüzde 18’ini yenilemiş oluyoruz. Yatırım planımızı tamamladığımızda ise 2 bin yeni aracı İstanbul’umuza kazandırmış olacağız. Ve en önemlisi; Bu yatırımla İETT filomuzun yaş ortalamasını 6’ya düşüreceğiz.”
“BU ARAÇLARIN TAMAMI KENDİ ÜLKEMİZİN SANAYİ TESİSLERİNDE ÜRETİLDİ”
Filoya dahil edilen araçların tamamının yerli tesislerde üretildiğine dikkat çeken Aslan konuşmasına şöyle devam etti:
“Daha genç bir filo, daha güvenli araçlar, daha konforlu yolculuklar ve daha güçlü bir İETT için yatırımlarımıza devam ediyoruz. Çünkü bizim belediyecilik anlayışımızda İBB, İstanbullunun hayatının her anında yanında. Çocuğumuz okula giderken, gencimiz üniversitesine yetişirken, emekçimiz işine giderken, vatandaşımız evine dönerken; İBB Hep Yanında. Gelin, bu tablonun büyüklüğünü şu tarihi kıyasla görelim: Ekrem Başkanımız göreve geldiğinden bu yana filomuza 700 yeni araç kazandırmıştı. Şimdi başlattığımız bu 2 bin araçlık atılımla beraber, İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak kentimize kazandırdığımız toplam yeni araç sayısı 2 bin 700’e ulaşacak. Bu ne anlama geliyor biliyor musunuz? 2019 yılında görevi devraldığımızda toplam İETT filosu 3 bin 65 araçtı. Biz neredeyse o gün devraldığımız filonun tamamına yakını kadar sıfır kilometre aracı İstanbul’un hizmetine sunmuş oluyoruz. Ayrıca yenilediğimiz 2.400 Özel Halk Otobüslerini bir kez daha söylemek isterim. Ve gururla söylemek istiyorum: Bu araçların hiçbirini yurtdışından almadık. Tamamı kendi ülkemizin sanayi tesislerinde, Türk mühendislerinin projesiyle ve Türk işçisinin emeğiyle üretildi. Bizim için milli ve yerli olmak budur.
“CUMHURBAŞKANIMIZDAN TALEBİMİZ: TOPLU TAŞIMADA AKARYAKITTAN ÖTV VE KDV ALMAYIN”
İETT’nin en önemli giderlerinin başında akaryakıt geliyor. Bir günde yaklaşık 650 bin litre akaryakıt alıyoruz. Son dönemde bölgemizde yaşanan savaşın en önemli sonucu da tam bu noktada karşımıza çıkıyor. 21 Eylül 2026 bugün. Tam bir yıl önce bir litre motorin 54 TL idi. Bugün ne kadar? 96 TL! Fiyatlar bu seviyede kalırsa İETT’ye ek yük 6 milyar TL’ye yaklaşıyor. Biz elimizden geldiğince İBB olarak yıllardır maliyetlerdeki artışı sübvanse etmeye çalışıyoruz. Bakın kamu kurumu olan İETT, bir kamu hizmeti olan toplu ulaşım hizmetini sağlayabilmek için akaryakıt aldığında Özel Tüketim Vergisi ödüyor, bir de KDV ödüyor. İnanılmaz değil mi? Ama gerçek... Yaşadığımız bu olağanüstü dönemde artık kamusal bir hizmet olan toplu taşıma için Cumhurbaşkanımızdan bir talebimiz var. En azından bu krizin etkileri gidene kadar toplu taşımada kullandığımız akaryakıttan ÖTV ve KDV almayın. Biz de buna göre hesaplarımızı yeniden yapalım. Yükü yine biz üstlenelim. İBB bütçesinden toplu taşıma desteklerini devam ettirelim. Ama siz bu adımı atın ve sadece bu adımla bile hayat pahalılığı altında ezilen İstanbullu yurttaşlarımız için bilet fiyatını 35 TL’ye indirelim. Çünkü bizim mottomuz net. Biz diyoruz ki her koşulda, her şartta Ayrıca buradan bir kez daha hatırlatmak isterim: Yatırım programına alınmasını bekleyen projelerimiz İstanbul’un, İstanbullunun projeleridir. Bu yatırımların daha fazla geciktirilmemesini ve gerekli onayların bir an önce verilmesini bekliyoruz.
“YALNIZCA ULAŞIMDA DEĞİL, HAYATIN HER ALANINDA BU DAYANIŞMAYI ÖRÜYORUZ”
Biz bu dev bütçeleri, bu milyonluk kilometreleri, bu milyarlarca liralık araçları niçin planlıyoruz? Kuru bir istatistik için mi? Elbette hayır. Bizim tek odağımız insanımız. Bazen bir gerçeği, bir insanımızın gözündeki mutluluk anlatır. Pendik’te yaşayan Zeynep evladımız, bize ulaştı. Talebini dile getirdi. Talebini okur okumaz İETT Genel Müdürümüze ilettik. Ekiplerimiz bölgeye gitti. Zemin düzenlendi, otobüs cebi açıldı, modern, kapalı durağımız monte edildi. Geçtiğimiz gün Zeynep bana durağın önünden bir teşekkür videosu yollamış. İzleyince çok duygulandım. Biz ne diyoruz? İBB Hep Yanında! Zeynep kızımızın da yanındayız, sabah ezanıyla şantiyeye giden inşaat işçimizin de yanındayız, gece nöbetinden dönen hemşiremizin de yanındayız. Yalnızca ulaşımda değil, hayatın her alanında bu dayanışmayı örüyoruz. Ekrem Başkanımızın başlattığı vizyonla; beslenme desteğinden kırtasiye yardımına, üniversite öğrencilerimizin eğitim desteklerinden modern yurtlarımıza kadar gençlerimizin elinden tutuyoruz.
“21 EYLÜL İLE 17 EKİM TARİHLERİ ARASINDA 1 AYLIK ÖĞRENCİ ABONMANI YALNIZCA 1 TÜRK LİRASI!”
Buradan toplu taşımayı kullanan gençlerimize, öğrencilerimize de çok önemli bir müjdeyi ve tarihi bir tarihi hatırlatmak istiyorum: Sevgili kardeşlerim, kıymetli öğrenciler; Bugün 21 Eylül! 21 Eylül ile 17 Ekim tarihleri arasında İstanbullu tüm öğrencilerimiz için 1 aylık öğrenci abonmanı yalnızca 1 Türk Lirasıdır! Hemen gidin akbillerinizi doldurun. Konuşmamı noktalarken, bu büyük hizmetin asıl kahramanlarına seslenmek istiyorum. İETT; sabahın dördünde direksiyon başına geçen kaptan şoförlerimizdir. Gece yarısı elinde anahtarla çukura inen tamirci ustalarımızdır. Kar fırtınasında yolları açık tutan acil müdahale ekiplerimizdir. Masa başında güzergah çizen mühendislerimiz, garaj amirlerimiz, kadın şoförlerimizdir. 157 yıldır bu şehrin nabzını tutan İETT ailemizin her bir ferdine şahsım, kurumum ve tüm İstanbullular adına sonsuz şükranlarımı sunuyorum. Emeklerinize, yüreklerinize sağlık; iyi ki varsınız. Ekrem Başkanımızın dediği gibi: Biz durmayacağız, çünkü İstanbul durmaz! Yolumuz açık olsun! Sağ olun, var olun!"
“YENİ OTOBÜS VE METROBÜSLERİMİZDE BİR ÇOK TEKNOLOJİK YENİLİK DE BULUNUYOR”
İETT Genel Müdürü İrfan Demet ise, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun vizyonu ile çalıştıklarını kaydederek, “İstanbul gibi dünyanın en büyük ve en özel metropolünde, şehrin en önemli hayat damarlarından biri de şüphesiz toplu ulaşımdır. İETT bu bilinçle, İstanbul Büyükşehir Belediyemizin desteği ile yatırım planlarını yapıyor ve hayata geçiriyor. Bugün burada sizlerle çok önemli bir tören için bir aradayız. Gerçekten çok heyecanlı ve sevinçliyim. Hizmete alacağımız bu yeni otobüs ve metrobüslerimizde; Daha Güvenli ve Daha Konforlu yolculuk için bir çok teknolojik yenilik de bulunuyor. Bunlardan kısaca bahsetmek gerekirse Tüm araçlarımızda; Dijital Kamera Aynalar, Kör Nokta Algılama Sistemi, 360 derece Kamera Sistemi, Araç Önü Yaya Algılama Sistemi, Şerit Takip Asistanı, Elektronik Park Freni, Sürücü Yorgunluk ve Dikkat Uyarı Sistemi, Araçtaki tüm teknik fonksiyonların anlık olarak kaydedildiği ve uzaktan izlenebildiği Telemetri Sistemi ve Akıllı Hız Asistanı gibi bir çok teknolojik yenilik bulunuyor. İstanbul’un tarihi yarımadasında hizmet vermek üzere aldığımız çevre dostu elektrik araçlarımızda ise tüm bu teknolojik özelliklere ek olarak yüzde 75 yakıt tasarrufu sağlanacak, tamamen sessiz ve konforlu bir yolculuk sunulacaktır” dedi.
Konuşmaların ardından protokol sahneye davet edilerek kurdele kesildi. Daha sonra metrobüs aracına binerek incelemelerde bulunan heyet, toplu anı fotoğrafıyla özel anı ölümsüzleştirdi.