CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, çiftçiye verilen tarımsal desteklere ilişkin yazılı açıklama yaptı. Gürer, tarım sektöründe üretim artmasına rağmen bunun çiftçinin refahına yansımadığını belirterek yüksek girdi maliyetleri, düşük alım fiyatları, artan borç yükü ve yetersiz tarımsal desteklerin üreticiyi zor durumda bıraktığını ifade etti.
Gürer, 2006-2026 döneminde çiftçiye verilmesi gereken destek ile gerçekleşen destek arasında 1 trilyon 630 milyar 523 milyon liralık fark bulunduğunu söyledi. Gürer, 20 yılda 682 milyar 185 milyon lira destek verildiğini, Tarım Kanunu’na göre verilmesi gereken tutarın ise 2 trilyon 312 milyar 780 milyon lira olduğunu belirtti.
2026 yılında iklim koşullarının önceki yıla göre daha olumlu seyretmesiyle tarımsal üretimde artış yaşandığını belirten Gürer, bunun üretici gelirlerine aynı şekilde yansımadığını kaydetti. Gürer, 2025 yılında bitkisel üretim ve bahçe üretiminde 2023 yılına kıyasla yaklaşık 20 milyon ton ürün kaybı yaşandığını, bunda kuraklık ve zirai donun etkili olduğunu ifade etti.
Gürer, 2026 yılında ise iklim koşullarının daha iyi olmasıyla verim, rekolte ve üretimde artış görüldüğünü ancak bu artışın çiftçi refahına katkı sağlamadığını savundu. Kamu tarafından açıklanan alım fiyatlarının düşük tutulduğunu ve üreticinin tüccara mahkûm edildiğini öne sürdü.
VERİLMESİ GEREKEN DESTEK 722 MİLYAR, PLANLANAN 168 MİLYAR LİRA
Tarım sektöründeki en önemli sorunlardan birinin borçluluk olduğunu belirten Gürer, çiftçilerin üretim yapabilmek için kredi kullanmak zorunda kaldığını söyledi.
Gürer, çiftçilerin 1 trilyon 511 milyar liraya ulaşan kredi borçları nedeniyle tarladaki ürününü hemen satarak bankalara olan borçlarını ödemek zorunda kaldığını ifade etti. Bazı ürünlerin ise tarlada kaldığını belirten Gürer, bunun da üreticiler açısından yeni sorunlara yol açtığını söyledi.
Mazot fiyatlarındaki artışa da dikkat çeken Gürer, 20 Temmuz 2021’de mazotun litre fiyatının 7 lira 50 kuruş olduğunu, 2025 üretim döneminde 55 liraya yükseldiğini ve mevcut fiyatın 91 lira 30 kuruş seviyesine geldiğini belirtti.
Gürer, mazot fiyatındaki artışın yalnızca çiftçinin tarladaki giderlerini değil, ürünün taşınmasında kullanılan tır ve kamyonların maliyetlerini de doğrudan etkilediğini söyledi.
2026 yılında Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesine göre yüzde 1 oranında verilmesi gereken toplam desteğin 722 milyar lira olduğunu belirten Gürer, Cumhurbaşkanlığı program kitabında tarım için verilen desteğin 168 milyar lira olarak yer aldığını ifade etti.
Gürer, iktidarın tarım sektörüne aktarılan tüm kaynakları bir arada değerlendirerek destek miktarından söz ettiğini, ancak Cumhurbaşkanlığı program kitabında yalnızca tarım için verilen desteğin 168 milyar lira olarak gösterildiğini savundu.
ÇİFTÇİNİN BANKA BORCU 1 TRİLYON 511 MİLYAR LİRAYA ULAŞTI
Gürer, 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla tarım sektörünün bankalara olan borcunun 1 trilyon 511 milyar liraya yükseldiğini belirtti. Çiftçilerin borcunun son bir yılda 411 milyar 249 milyon lira arttığını ifade eden Gürer, 2006 yılında tarım sektörünün bankalara kredi borcunun 6 milyar 475 milyon lira olduğunu hatırlattı.
Gürer, bu rakamların tarım sektörünün borç yükünün yaklaşık 230 kat arttığını gösterdiğini belirterek, kanunda öngörülen kaynağın üreticiye aktarılmadığını savundu.
Çiftçinin hakkı olan desteğin yıllar boyunca eksik bırakıldığını öne süren Gürer, tarım sektörünün borçlanmanın yanı sıra icra ve haciz baskısıyla da karşı karşıya kaldığını söyledi. Bankalara olan 1 trilyon 511 milyar liralık borcun yanı sıra piyasaya yönelik borçların da bulunduğunu belirten Gürer, yaklaşık 2 milyon 300 bin çiftçinin bulunduğu Türkiye’de borçsuz üretimin mümkün olmadığını ifade etti.
TARIM KANUNU’NUN 21’İNCİ MADDESİNE DİKKAT ÇEKTİ
Gürer, 18 Nisan 2006’da kabul edilen ve 25 Nisan 2006’da Resmi Gazete’de yayımlanan Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesine göre her yıl çiftçiye milli gelirin yüzde 1’i oranında destek verilmesinin zorunlu olduğunu belirtti.
Gürer, 2006-2026 döneminde 20 yılda 682 milyar 185 milyon lira destek verildiğini, kanuna göre verilmesi gereken desteğin ise 2 trilyon 312 milyar 780 milyon lira olduğunu ifade ederek iki rakam arasındaki farkın 1 trilyon 630 milyar 523 milyon lira olduğunu söyledi.
