Ticaret Bakanlığı'nın hazırladığı "2026 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu"na göre, gümrük kapılarında kaçakçılıkla mücadele kapsamında yeni teknolojik sistemler devreye alınıyor. Yılın ilk yarısında Milli Tarama Sistemleri Projesi (MİLTAR) kapsamında Habur ve Gürbulak gümrük kapılarına yeni tarama sistemleri kurulurken, yıl sonuna kadar yapay zekâ destekli yazılımların ve gelişmiş x-ray cihazlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Göçmen, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ile eşya değişiminin önlenmesi amacıyla kullanılan Gümrüklü Eşya ve Nesne Takip Sistemi (GENTSİS) için yapay zeka destekli yeni bir yazılım geliştirildi. Söz konusu yazılım, sensörlerden gelen verileri analiz ederek personele ön değerlendirme imkanı sunacak. Yıl sonuna kadar 700 adet GENTSİS cihazının daha tedarik edilmesi planlanıyor.
Yılın ilk altı ayında Sarp Gümrük Kapısı'nda iki bagaj x-ray sistemi faaliyete geçerken, 10 yeni sistem için ihale yapıldı. Gürbulak'ta ise beş bagaj x-ray tarama sistemi hizmete girdi. Ayrıca havalimanları ve hurda ithalatı yapılan sahalar için 20 adet metal ve maden analiz dedektörü temin edildi.
Rapor doğrultusunda, uyuşturucu maddelerin tespitinde kullanılacak 50 bin test kitinin ihale süreci tamamlandı. Kitlerin kısa süre içinde Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüklerine dağıtılacağı bildirildi. Öte yandan, tütün kaçakçılığının önlenmesi amacıyla diğer kurumlarla ortak çalışmaların artırılacağı ve yurtiçi kaçak üretimin kaynağında tespit edilmesine yönelik adımlara hız verileceği kaydedildi.
Yılın geri kalanında üç vücut tarama ve üç "yutucu" tespit sisteminin ihalesi yapılarak ihtiyaç duyulan bölgelere gönderilmesi planlanıyor. MİLTAR kapsamında Kapıkule, Dilucu ve Sarp gümrük kapılarına yarı sabit x-ray tarama sistemleri kurulacak. Habur Gümrük Kapısı'nda ise üç açılı, "hayalet" (backscatter) adı verilen mobil x-ışını tarama sisteminin devreye alınması hedefleniyor.
Ayrıca, teknolojik gelişmelerle değişen kaçakçılık yöntemlerine karşı gümrük personeline yönelik yasa dışı soğutucu gaz ticareti ve kültür varlığı kaçakçılığı konularında uygulamalı eğitimler verilmeye devam edilecek.