CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) ile ilgili Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na iki ayrı soru önergesi verdi. OVP’de açıklanan enflasyon, büyüme, vergi, bütçe açığı, faiz ve kamu harcamaları rakamlarının birbirleriyle ciddi soru işaretleri yarattığını belirten Kış, ekonomi yönetimine, "Hükümet gerçekten 2027’de yüzde 21 enflasyon bekliyorsa, bütçenin birçok temel kalemi neden yüzde 40-50 bandında büyüyor" diye sordu.
OVP rakamlarının kendi içinde açıklanmaya muhtaç bir tablo ortaya çıkardığını söyleyen Kış, 2027 yılı merkezi yönetim bütçe harcamalarının yaklaşık yüzde 38,7 artarak 27,3 trilyon liraya çıkmasının öngörüldüğüne dikkat çekti. Mal ve hizmet alımlarında yüzde 44,4, cari transferlerde yüzde 45,3, sermaye transferlerinde ise yaklaşık yüzde 130 artış öngörüldüğünü belirten Kış, "Vatandaşa 2027 için yüzde 21 enflasyon hedefi açıklıyorsunuz; fakat bütçe harcamalarını yüzde 39’a yakın artırıyorsunuz. Mal ve hizmet alımlarında yüzde 44, cari transferlerde yüzde 45, sermaye transferlerinde yüzde 130 artış öngörüyorsunuz. O halde sormak zorundayız: Enflasyonla mücadelede ücret artışları risk görülüyor da kamu harcamalarındaki bu genişleme neden risk görülmüyor" dedi.
2027 yılı sermaye transferlerinin yaklaşık 325 milyar liradan 750 milyar liraya çıkarılmasının öngörüldüğünü hatırlatan Kış, yaklaşık 425 milyar liralık ilave kaynağın hangi kurum ve programlara aktarılacağının açıklanmasını istedi. OVP’de 2027 için yüzde 21 enflasyon ve yüzde 4,2 reel büyüme öngörülürken vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 36,5 artırılmasının planlandığını söyleyen Kış, Bakan Şimşek’e, "Enflasyon yüzde 21, büyüme yüzde 4,2 olacaksa vergi gelirlerini yüzde 36,5 nasıl artıracaksınız? Yeni vergiler mi gelecek? Vergi oranları mı artacak? İstisna ve muafiyetler mi kaldırılacak? Yoksa bütçeyi hazırlarken gerçekte yüzde 21’den daha yüksek bir enflasyon mu varsaydınız" sorularını yönelitti.
"13,9 TRİLYON FAİZE GİDECEK"
OVP’ye göre 2027 yılında bütçe açığının yaklaşık yüzde 46,5 artarak 3 trilyon 865 milyar liraya çıkmasının öngörüldüğünü belirten Kış, yüzde 21’lik enflasyon hedefiyle bütçe açığında yüzde 46’yı aşan artışın aynı program içerisinde nasıl bağdaştırıldığının açıklanması gerektiğini söyledi. 2027 yılı faiz giderlerinin yaklaşık yüzde 40,7 artarak 3 trilyon 975 milyar liraya ulaşmasının öngörüldüğünü hatırlatan Kış, bu rakamın 2027 için öngörülen Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ödenek teklif tavanlarının her birinden daha yüksek olduğuna dikkat çekti.
2027-2029 döneminde toplam faiz ödemesinin yaklaşık 13,9 trilyon liraya ulaşacağının öngörüldüğünü ifade eden Kış, "Vatandaştan üç yılda 71,6 trilyon lira vergi toplanacak, bunun 13,9 trilyon lirası faize gidecek. Bu tabloyu başarı diye anlatamazsınız" dedi.
"6 YIL ÖNCEKİ HEDEFİ BAŞARI HİKAYESİ GİBİ SUNAMAZSINIZ"
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde Kış, 2027 bütçesindeki olağan dışı harcama artışlarının erken seçim ekonomisi ihtimaliyle ilişkili olup olmadığını sordu. Sermaye transferlerinin yaklaşık yüzde 130, cari transferlerin yüzde 45,3, mal ve hizmet alımlarının ise yüzde 44,4 artırılmasının öngörüldüğünü vurgulayan Kış, bu yapının genişlemeci bir maliye politikasına işaret ettiğini belirtti. Geçmiş OVP’lerde açıklanan hedeflerin sürekli ileri tarihlere taşındığına da dikkat çeken Kış "6 yıl önce gerçekleştirilemeyen hedefi 6 yıl sonrasına taşıyıp yeni bir başarı hikâyesi gibi sunamazsınız" dedi.
İstihdam hedeflerinde de ciddi sapmalar bulunduğunu, önceki programda 2026 için yaklaşık 34 milyon 381 bin kişilik istihdam öngörülürken yeni OVP’de bu rakamın yaklaşık 32 milyon 579 bin kişide kaldığını belirten Kış, "Enflasyon hedefi tutmuyor, yeni hedef açıklanıyor. Büyüme aşağı revize ediliyor. İstihdam hedefi kaçıyor. Tek haneli enflasyon sürekli erteleniyor. 2023 için verilen kişi başına 25 bin dolar sözü 2029’a taşınıyor. Ama değişmeyen bir şey var: Vatandaşın ödediği vergi, faiz ve hayat pahalılığı. Asıl sorumuz çok basit: Hükümetin gerçek 2027 senaryosu OVP’de yazan yüzde 21 enflasyon senaryosu mu, yoksa bütçenin rakamlarında başka bir 2027 mi saklı? Hedeflerde sıkılaşma, bütçede gevşeme; ücretlerde baskı, vergide artış olmaz. Enflasyonla mücadelenin faturası yine işçinin, memurun, emeklinin ve dar gelirlinin sırtına yüklenemez" ifadelerini kullandı.
