Grönland ve Danimarka’da on binlerce kişi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın kontrolünü ele geçirme tehdidine karşı sokaklara çıktı. Protestocular, hem Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da hem de Grönland’ın başkenti Nuuk’ta “Grönland satılık değil” sloganlarıyla yürüdü.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de yürüyüşe katılarak halkın ulusal iradesini dile getirdi. Nielsen, nüfusu 20 binin altında olan Nuuk’ta yüzlerce kişilik kalabalığın şehir merkezinde yürüyüş yapmasına öncülük etti.
Göstericiler “Hayır hayırdır”, “Grönland zaten büyük” ve “Yankee, evine dön” yazılı pankartlar taşırken, bazı dövizlerde ABD yönetimini hedef alan ifadeler yer aldı. Aasiaat, Qaqortoq ve Ilulissat’ta da protestolar düzenlenirken, Danimarka’nın başkenti Kopenhag ve diğer şehirlerinde dayanışma gösterileri yapıldı.
“Geçen yıl da söyledik, yine söylüyoruz: Grönland satılık değil,” diyen 43 yaşındaki elektrikçi Isak Berthelsen, bu mesajı tekrar etmenin yıpratıcı olmadığını belirterek, bunun halkın kendi iradesini ortaya koyduğunu söyledi.
Protestocular, Trump’ın Grönland için “güzellikle ya da zorla” ABD kontrolüne gireceğini ve bunun “istedikleri olsun ya da olmasın” gerçekleşeceğini söylemesinin ardından toplumda ciddi bir huzursuzluk oluştuğunu dile getirdi.
Nuuk’ta yaşayan 67 yaşındaki emekli marangoz Kristian Johansen, son haftalarda yapılan açıklamaların toplumda gerilimi artırdığını belirterek, “Her yeni söz insanların içindeki huzursuzluğu derinleştiriyor” diye konuştu.
Gösteriler, Danimarka ve Grönland dışişleri bakanlarının kısa süre önce Washington’da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı görüşmelerin ardından geldi. Beyaz Saray görüşmeler sonrası sürecin “Grönland’ın ABD topraklarına katılmasına ilişkin teknik ayrıntılar” aşamasına geçeceğini açıklamış, ancak Danimarka ve Grönland yönetimleri bu ifadeyi reddederek temasların yalnızca ABD’nin güvenlik kaygılarını ele aldığını belirtmişti.
Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada ise Danimarka’ya ve onunla dayanışma gösteren bazı NATO ülkelerine yeni gümrük tarifeleri uygulayacağını duyurdu.
Son haftalarda yapılan kamuoyu yoklamaları, Grönland halkının büyük çoğunluğunun ABD’nin parçası olmayı reddettiğini, buna karşılık Danimarka Krallığı içinde özerk bir yapıdan yana olduğunu gösteriyor. Başbakan Nielsen, salı günü Danimarka Başbakanı ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Bugün bir tercih yapmak zorunda kalırsak, tercihimiz Danimarka olur" açıklamasında bulunmuştu.
Kopenhag’da binlerce kişi belediye meydanında toplanarak ABD Büyükelçiliği’ne yürüdü. Bazı protestocular Grönland’la dayanışma mesajları taşırken, bazıları da Trump yönetimini hedef alan sloganlar attı.
Bu hafta Fransa, Almanya ve bazı İskandinav ülkeleri dahil olmak üzere NATO müttefikleri, Danimarka öncülüğündeki askeri tatbikatlar kapsamında Grönland’a personel gönderdi. Ilulissat’taki protestonun organizatörlerinden Anso Lauritzen, bunun uluslararası destek göstergesi olduğunu ancak askeri varlığa dair kaygıların sürdüğünü söyledi.
ABD, Grönland’ın stratejik konumu ve doğal kaynakları nedeniyle geçmişte de adayı satın alma olasılığını değerlendirmiş, Danimarka ise bu talepleri reddetmişti.