Dünya Kuşları Koruma Kurumu (BirdLife International) tarafından yayımlanan “Dünya Kuşlarının Durumu” raporu, göçmen kuşların kullandığı rotaları ve bu türlerin karşı karşıya olduğu tehditleri ortaya koydu.
Rapora göre dünya genelinde 1843 göçmen kuş türü bulunuyor. Bu türlerin yüzde 45’inin popülasyonu azalırken, toplam 200 tür küresel ölçekte neslinin tükenmesi tehdidiyle karşı karşıya bulunuyor. Bu sayı, dünyadaki göçmen kuş türlerinin yaklaşık yüzde 11’ine karşılık geliyor.
TÜRKİYE ÖNEMLİ GÖÇ YOLLARINDAN BİRİNİN ÜZERİNDE
Türkiye’nin de içinde bulunduğu coğrafya, dünyanın en büyük kuş göç sistemlerinden Afrika-Avrasya Göç Yolu Sistemi içerisinde yer alıyor. Avrupa ile Orta ve Batı Asya’daki üreme alanlarından hareket eden 2 milyardan fazla ötücü ve ötücü benzeri kuşun, tropikal Afrika’daki kışlama alanlarına ulaşmak için Akdeniz havzasına yöneldiği belirtildi.
Göçmen kuşların yolculukları sırasında dağ sıraları, kıyı şeritleri ve rüzgar koridorlarını takip ettiği, Türkiye’nin de bu geniş göç güzergahı içerisinde önemli bir konumda bulunduğu kaydedildi.
ANTALYA’DA 384 KUŞ TÜRÜ KAYITLI
Türkiye’nin güneyinde Akdeniz’e açılan Antalya’da da kuş çeşitliliğine ilişkin güncel veriler dikkat çekti. Birds Canada tarafından barındırılan Avibase’ın 6 Ocak 2026 tarihinde güncellenen Antalya kontrol listesinde 384 kuş türü yer alıyor.
Kentte kaydedilen türlerin 18’inin küresel ölçekte tehdit altında olduğu belirtildi. Bu türler arasında nesli tehlike altında bulunan dikkuyruk ile “Hassas” kategorisinde değerlendirilen kırmızı göğüslü kaz ve elmabaş patka da bulunuyor.
TÜRKİYE’DE GÖRÜLEN TEHDİT ALTINDAKİ TÜRLER
Türkiye’nin içerisinde bulunduğu Afrika-Avrasya Göç Sistemi, küresel ölçekte tehdit altında bulunan çok sayıda göçmen kuş türünün kullandığı rotaları kapsıyor.
Türkiye’den geçen veya Türkiye’de görülen tehdit altındaki türler arasında “Kritik Tehlikede” kategorisindeki sürmeli kızkuşu, “Tehlikede” kategorisindeki Mısır akbabası ile “Hassas” kategorisindeki dikkuyruk, elmabaş patka ve küçük sakarca bulunuyor.
BirdLife International’ın 2026 raporuna göre dünya genelinde 32 göçmen kuş türü “Kritik Tehlikede”, 57 tür “Tehlikede”, 111 tür ise “Hassas” kategorisinde yer alıyor. Böylece toplam 200 göçmen kuş türünün küresel ölçekte neslinin tükenmesi tehdidi altında olduğu belirtiliyor.
GÖÇ YOLLARININ TAMAMININ KORUNMASI GEREKİYOR
Raporda, göçmen kuşların yalnızca üreme alanlarının korunmasının yeterli olmadığı vurgulandı. Türlerin kışlama bölgeleri ile göç sırasında kullandıkları kritik konaklama alanlarının da korunması gerektiğine dikkat çekildi.
Göçmen kuşların karşı karşıya olduğu tehditler arasında yaşam alanlarının kaybı, yasa dışı ve sürdürülebilir olmayan avcılık, altyapı gelişimi, iklim değişikliği ve hastalıklar sıralandı.
BirdLife International, göçmen türlerin korunabilmesi için göç yolları boyunca koordineli hareket edilmesi gerektiğini belirtti. Kritik alanların korunması ve yönetilmesi, yaşam alanlarının korunması ve yeniden oluşturulması, istilacı yabancı türlerin kontrolü, sürdürülebilir tarım ve ormancılığın teşvik edilmesi, aşırı kullanım ve yasa dışı öldürmenin önlenmesi ile doğaya duyarlı arazi kullanım planlaması önerildi.
