Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu üyelerinden oluşan heyet, Washington temasları kapsamında ABD Kongresi’nde yoğun bir diplomasi trafiği yürüttü. Heyete başkanlık eden Komisyon Başkanı Fuat Oktay, temasların ardından Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği’nde basın toplantısı düzenledi.
Görüşmelerde Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceği, savunma sanayii iş birlikleri, KAAN savaş uçağının motor tedariki, lisans süreçleri ve S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımları ele alındı. Heyet ayrıca Türk-Amerikan toplumunun temsilcileriyle de bir araya geldi.
“KONGRE’DE DAHA POZİTİF BİR ATMOSFER VAR”
Oktay, Senato ve Temsilciler Meclisi kanadında yapılan temaslarda önceki dönemlere kıyasla daha olumlu bir tablo gözlemlediklerini söyledi. Cumhurbaşkanı ile ABD Başkanı arasındaki pozitif gündemin Kongre’ye de yansıdığını belirten Oktay, bu zeminin parlamenter diplomasi açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bölgesel başlıklarda özellikle Suriye’de toprak bütünlüğü ve merkezi yönetimin güçlendirilmesi konusunun gündeme geldiğini aktaran Oktay, Türkiye’nin “bölgesel sorunlara bölgesel çözümler” yaklaşımını muhataplarına ilettiğini söyledi.
SURİYE, GAZZE VE İRAN MESAJLARI
Suriye’de altyapının yeniden ayağa kaldırılmasının bölgesel istikrara katkı sağlayacağını dile getiren Oktay, bankacılık sistemi, elektrik ve su altyapısı gibi alanlarda uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Gazze konusunda ise Türkiye’nin diplomatik ve insani rolünü anlattıklarını belirten Oktay, ateşkes süreci, insani yardımlar ve güvenlik düzenlemeleri hakkında görüş alışverişinde bulunulduğunu aktardı. Hamas’a yaklaşım konusunda geçmişte yaşanan görüş ayrılıklarını yeniden ele aldıklarını da ifade etti.
İran başlığında ise sorunların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini vurguladıklarını söyleyen Oktay, bölgedeki istikrarsızlığın bedelini en çok bölge ülkelerinin ödediğini dile getirdi.
S-400 VE YAPTIRIMLAR: “GERİDE KALMALI”
Savunma sanayii alanındaki en kritik başlıklardan biri S-400 alımı ve buna bağlı yaptırımlar oldu. Oktay, S-400 konusunun siyasi bir zeminde ortaya çıktığını, çözüm için teknik düzeyde temasların sürdüğünü belirtti.
NATO müttefikleri arasında güvenlik kaygısı söyleminin doğru olmadığını savunan Oktay, Türkiye’nin savunma kapasitesinin güçlenmesinin NATO’ya da katkı sağlayacağını söyledi. Yaptırımların artık geride bırakılması gerektiğini ifade eden Oktay, Kongre’de bu konuda daha yapıcı bir atmosfer gördüklerini dile getirdi.
KAAN MOTORLARI İÇİN TEMASLAR
Milli muharip uçak KAAN’ın motor tedariki konusunda da temaslarda bulunduklarını belirten Oktay, önceliklerinin mevcut motorların satışına ilişkin Kongre onay sürecinin hızlandırılması olduğunu söyledi. Türkiye’nin kendi motor geliştirme çalışmalarının sürdüğünü kaydeden Oktay, bu alanda farklı ülkelerle de iş birliklerinin bulunduğunu ifade etti.
TÜRK-AMERİKAN TOPLUMU VE EKONOMİ GÜNDEMİ
Heyet, Washington’da Türk-Amerikan toplumunun temsilcileriyle de bir araya geldi. Görüşmelerde özellikle gümrük vergileri ve kargo maliyetleri gündeme geldi. CHP’li Komisyon Üyesi Oğuz Kaan Salıcı’nın da yer aldığı heyette, yurt dışındaki Türklerin siyasi ayrışmaları bir kenara bırakarak ortak hareket etmesinin önemine dikkat çekildi.
Oktay, Türkiye’nin ABD ile ticaret hacminin artırılması hedefini yineleyerek, enerji, LNG ve sivil nükleer alanlarda yeni iş birliği potansiyellerinin bulunduğunu kaydetti.
EPSTEIN VE DEPREM ÖNERGESİ SORUSUNA YANIT
Basın toplantısında Halk TV Washington temsilcisi Serra Karaçam’ın, Epstein dosyalarıyla bağlantılı olarak depremde çocukların kaçırılıp kaçırılmadığının araştırılmasına yönelik TBMM’de reddedilen önergeye ilişkin sorusuna Oktay dikkat çeken bir yanıt verdi.
Epstein meselesinin “dünyanın utancı” olduğunu belirten Oktay, deprem süreciyle ilişkilendirilmesini doğru bulmadığını söyledi. Deprem sonrası yürütülen çalışmalara işaret eden Oktay, “455 bin konutu altyapısıyla birlikte teslim etmenin kolay olduğunu mu zannediyorsunuz?” ifadelerini kullandı.
Oktay, somut delil olması halinde devletin gerekli adımları atacağını belirterek, söz konusu önergenin reddedilmesinin Meclis iç tüzüğü ve çalışma sistematiğiyle ilgili olduğunu savundu.
Heyetin Washington temaslarının önümüzdeki dönemde karşılıklı ziyaretler ve teknik düzeyde görüşmelerle devam etmesi bekleniyor.
