Forbes’un satışlar, kâr, varlıklar ve piyasa değeri ölçütlerine göre dünyanın en büyük halka açık şirketlerini sıraladığı yıllık Global 2000 listesi, yaklaşık 25 yıldır küreselleşmenin istikrarlı ilerleyişini sundu.
Yıl yıl, dünyanın en büyük şirketleri sermaye, üretim ve tüketiciler sınırlar arasında daha serbestçe hareket ettikçe daha fazla ürün satmayı, daha fazla para kazanmayı, daha fazla varlık biriktirmeyi ve daha fazla piyasa değeri yaratmayı büyük ölçüde başardı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret savaşı, Orta Doğu’daki çatışmalar, artan enerji fiyatları ve süregelen enflasyon baskısı gibi karşı rüzgarlara rağmen küresel büyüme hikayesi geçerliliğini koruyor.
Global 2000’in bu yılki 24. yıllık edisyonu toplam satışlar, kârlar, varlıklar ve piyasa değeri olmak üzere dört kategorinin tamamında rekorlara ulaştı ve küresel ekonominin merkezindeki çok uluslu şirketlerin dayanıklılığını ortaya koydu.
Dünyanın gösterge niteliğindeki şirketleri toplamda 56 trilyon dolarlık yıllık satış (geçen yılki rekorun yüzde 6 üzerinde), 5,5 trilyon dolarlık kâr (+yüzde 13,9) ve 272 trilyon dolarlık varlık (+yüzde 12,9) kaydetti.
En çarpıcı olan ise Global 2000’in toplam piyasa değerinin geçen yılki rekorun yüzde 31,8 üzerine çıkarak devasa bir artış göstermesi ve hissedar değerine 30 trilyon dolardan fazla eklenmesi oldu.
Liste hala bilanço büyüklüğü yüksek bankalar tarafından domine edilse de bu yılki hareketlilik büyük ölçüde yapay zeka ile bağlantılı piyasa değerinden kaynaklandı.
Donanım ve bilgisayar ekipmanı sağlayıcıları, yarı iletken şirketleri ve yazılım firmaları (Microsoft ve Meta gibi dev ölçekli şirketleri de içeren) artık listenin yüzde 10’undan fazlasını, yani 209 şirketi oluşturuyor, bu sayı geçen yıl 186 idi.
Bu şirketlerin toplam piyasa değeri 23,9 trilyon dolardan 41,4 trilyon dolara neredeyse iki katına çıktı ve listedeki net piyasa değeri artışının yüzde 57’sinden fazlasını oluşturdu.
Basitçe söylemek gerekirse: Yapay zekaya yönelik yatırımcı coşkusu, küresel piyasalardaki kazanç ve değerleme artışının büyük kısmını sürüklüyor.
TÜRKİYE'DEN 12 ŞİRKET
Listedeki coğrafi dağılıma bakıldığında ABD açık ara birinci sırada; 593 şirketin merkezi burada bulunuyor ancak bu sayı geçen yıl 612 idi.
Çin’in 300 şirketi var ve Hong Kong’un 40 şirketiyle birlikte Büyük Çin bölgesi toplamı 340’a ulaşıyor.
Japonya 179 şirketle üçüncü, Birleşik Krallık 67 şirketle dördüncü, Güney Kore 66 şirketle beşinci sırada yer alıyor; Kanada ve Hindistan ise 64’er şirketle onları takip ediyor.
ABD ayrıca piyasa değeri açısından da hala baskın; yaklaşık 67,9 trilyon dolarlık değerle toplamın yarısından fazlasını oluşturuyor.
Listede merkezi Türkiye’de yer alan 12 şirket bulunuyor.
Sıralamalarıyla birlikte listede yer alan Forbes Türkiye'nin derlediği Türk şirketler şu şekilde:
