Türkiye’de fon piyasasına yönelik operasyonların ardından ortaya çıkan veriler, 17 Eylül’de yaşanan para hareketliliğini yeniden gündeme taşıdı. Manipülatif işlemler yapıldığı gerekçesiyle 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verilmesinin ardından, operasyon öncesinde bazı hesaplardan yüksek miktarda para çıktığı iddiası tartışılmaya başlandı.
Sözcü'de yer alan habere göre; iktisatçı Sabri Öncü’nün 2 Eylül-2 Ekim dönemine ilişkin portföy yönetim şirketlerinin fon toplam değeri ve hesap sayılarını gösteren tablosu, 17 Eylül’deki değişimi ortaya koydu.
Tablodaki verilere göre, 16 Eylül ile 17 Eylül arasında fonların toplam değerinde 227 milyar lirayı aşan düşüş yaşanırken, hesap sayısı da 650 azaldı.
17 EYLÜL’DE 227 MİLYAR LİRALIK DÜŞÜŞ
Öncü’nün paylaştığı verilere göre, 16 Eylül’de bağımsız portföy yönetim şirketlerindeki fonların toplam değeri 349 milyar 638 milyon 487 bin lira seviyesindeydi.
131 fonun tasfiyesine karar verilen 17 Eylül’de ise bu rakam 122 milyar 511 milyon 681 bin liraya geriledi. Böylece tek günde fonların toplam değerinde 227 milyar 126 milyon 806 bin liralık azalma görüldü.
Aynı dönemde fonlarda bulunan hesap sayısı da 329 bin 215'ten 328 bin 565'e düştü. Bu da 650 hesabın sistemden çıkması anlamına geliyor.
Söz konusu iki veri birlikte değerlendirildiğinde, 17 Eylül’de fonlardan çıkan 227 milyar liralık tutarın 650 hesapla bağlantılı olduğu görülüyor. Hesap başına düşen ortalama tutar ise yaklaşık 350 milyon lira olarak hesaplanıyor.
BİR AYDA 364 MİLYAR LİRALIK PARA ÇIKIŞI
Veriler yalnızca 17 Eylül’deki hareketlilikle sınırlı değil. 2 Eylül’de söz konusu fonlarda bulunan toplam değer 465 milyar 718 milyon 911 bin lira seviyesindeyken, 2 Ekim’de bu tutar 101 milyar 60 milyon 933 bin liraya kadar geriledi.
Böylece yaklaşık bir aylık süreçte fonların toplam değerinde 364 milyar 657 milyon 977 bin liralık düşüş gerçekleşti.
Bu dönemde fonlardan çıkan hesap sayısı ise 26 bin 368 olarak kaydedildi.
“BU 650 KİŞİ Kİ?”
Fonlardaki 17 Eylül tarihli ani değişim, bazı ekonomistlerin de dikkatini çekti.
İktisatçı Nazır Kapusuz, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, fonların toplam değerinin bir günde yaklaşık üçte iki oranında azalmasına dikkat çekti. Kapusuz, hesap başına ortalama 350 milyon liraya ulaşan tutarın tasfiye kararından önce çekilmiş olabileceğini öne sürdü.
Kapusuz, paylaşımında söz konusu 650 kişinin kim olduğunun araştırılması gerektiğini savunarak, bu kişilerin operasyonla ilgili önceden bilgi sahibi olup olmadığı konusunda soru işaretleri bulunduğunu ifade etti.
Kapusuz ayrıca, söz konusu kişilerin “içeriden bilgi alarak haksız kazanç sağladığı” anlamına gelen insider trading ihtimalini gündeme getirdi ve siyasi bağlantılar bulunduğu yönündeki iddiaları tartışmaya açtı.
VERİLER NEYİ GÖSTERİYOR?
17 Eylül’deki fon değeri ve hesap sayısındaki sert düşüş, operasyon öncesindeki para hareketlerinin incelenmesi gerektiği yönündeki tartışmaları beraberinde getirdi.
Ancak yalnızca fon toplam değeri ve hesap sayısındaki değişim, bu hesap sahiplerinin operasyon hakkında önceden bilgi aldığı veya hukuka aykırı işlem yaptığı sonucunu tek başına ortaya koymuyor. Söz konusu kişilerin kim olduğu, para çıkışlarının hangi işlemlerden kaynaklandığı ve herhangi bir iç bilgi paylaşımı bulunup bulunmadığı ancak resmi inceleme ve işlem kayıtlarının değerlendirilmesiyle ortaya konulabilir.
Bu nedenle 17 Eylül’deki 227 milyar liralık hareket, fon operasyonunun en dikkat çekici verilerinden biri olarak öne çıkarken, “operasyondan önce kimler para çekti?” sorusu da soruşturmanın yanıtlaması beklenen başlıklardan biri olarak gündemdeki yerini koruyor.
