İran’daki karar alma mekanizmaları hakkında bilgi sahibi iki kaynak, Financial Times’a yaptığı açıklamada, İran ordusunun Bulgaristan gibi Güneydoğu Avrupa ülkelerindeki ABD askeri varlıklarını hedef alma ihtimalini değerlendirdiğini söyledi.
Bulgaristan geçen ay, Bezmer Hava Üssü’nün Amerikan uçaklarına yakıt ikmali amacıyla kullanılmasına izin vermişti.
Washington daha önce İran’ı, Hint Okyanusu’ndaki ABD-İngiltere ortak askeri üssü Diego Garcia’ya birkaç füze fırlatmakla suçlamıştı. Füzelerin, yaklaşık 4 bin kilometre mesafedeki üsse ulaşmadığı, ancak yakınlarına düştüğü tespit edilmişti.
Türkiye ise mart ayında NATO hava savunma sistemlerinin İran’dan fırlatılan bazı balistik füzeleri önlediğini duyurmuştu. Aynı ay Kıbrıs’taki İngiliz Akrotiri Hava Üssü de insansız hava aracı saldırısına uğramıştı. Batılı yetkililer, saldırının doğrudan İran tarafından değil, Tahran’a yakın bölgesel güçler tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini değerlendirmişti.
“AVRUPA'YA MESAJDI”
Kaynaklara göre, İran’ın geçen ay Ürdün’deki bir ABD üssüne düzenlediği ve üç Amerikan askerinin öldüğü saldırı, Tahran’ın bugüne kadar gerçekleştirdiği en isabetli uzun menzilli saldırı oldu.
Kaynaklardan biri saldırının aynı zamanda Avrupa’ya verilmiş bir mesaj olduğunu şu sözlerle savundu:
“Bu, Avrupa’ya da füzelerin menzilinde olabileceği ve dolayısıyla bu savaşta nerede durması gerektiğini anlaması gerektiği yönünde bir mesajdı. Altyapımızın hedef alınması gibi çok büyük bir hata, savaşı bölgenin dışına taşıyarak Avrupa’ya ulaştırabilir.”
Kaynaklara göre İran’ın vereceği karşılığın niteliği, Washington’ın bundan sonraki adımlarına bağlı olacak. Tahran yönetiminin, Trump’ın daha önce dile getirdiği İran altyapısını vurma tehdidini hayata geçirmesi durumunda savaşı genişletecek bir plan üzerinde çalıştığı öne sürüldü.
İkinci kaynak ise İran’ın doğrudan bir Amerikan saldırısına uğraması halinde vereceği karşılığa herhangi bir coğrafi sınır koymayacağını söyledi.
Mart ayında İngiliz üssünün İHA saldırısına uğradığı Kıbrıs’ın da olası hedefler arasında bulunduğu ileri sürüldü.
DENİZALTI KABLOLARI HEDEFTE
İran güçlerinin değerlendirdiği seçenekler yalnızca askeri üslerle sınırlı değil. Kaynaklara göre Tahran, gerilimin daha da tırmanması halinde Hürmüz Boğazı’ndan geçen denizaltı fiber optik kablolarını hedef alma seçeneğini de inceledi.
Londra merkezli Royal United Services Institute (RUSI) araştırmacısı Sidharth Kaushal, Al Arabiya'ya yaptığı açıklamada, İran füzelerinin Avrupa’daki hedefler açısından oluşturduğu tehdidi 'gerçek ancak sınırlı' olduğunu öne sürdü.
Kaushal’a göre İran, Şahab serisi gibi orta menzilli balistik füzelerle Güney ve Güneydoğu Avrupa’daki Amerikan askeri varlıklarını hedef alabilir. Ancak bu füzelerin çok uzak mesafelerdeki hedeflerde büyük çaplı hasar yaratma kapasitesi sınırlı.
SAVAŞ BEKLENTİSİ GÜÇLENİYOR
Bu değerlendirmeler, Tahran yönetimi içerisindeki sertlik yanlısı çevrelerde yeni bir savaşın yalnızca zaman meselesi olduğu düşüncesinin güçlendiğine işaret ediyor.
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından İran lideri Mücteba Hamaney, geçen hafta güvenlik ve askeri yapılardaki önemli görevlere sertlik yanlısı isimleri getirdi.
Devrim Muhafızları ve diğer İranlı askeri yetkililer de yeni ve kapsamlı bir çatışmanın yalnızca Orta Doğu’daki ABD üsleri, petrol tesisleri ve kritik altyapıyla sınırlı kalmayabileceği, daha uzak coğrafyalardaki hedeflere de yayılabileceği uyarısında bulunuyor.
İRAN'DA FARKLI GÖRÜŞLER
İran’daki sertlik yanlıları, ABD’nin herhangi bir anlaşmayı uygulama konusunda güvenilir bir ortak olmadığı görüşünde. Bu çevreler, Washington’ın olası bir nihai anlaşmaya bağlı kalmasını sağlamak için ABD’ye daha ağır bir maliyet yüklenmesi gerektiğini savunuyor.
Bu isimlerden biri olan eski Devrim Muhafızları Komutanı Muhsin Rızai, geçen hafta Hamaney tarafından İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreterliği’ne atanmıştı.
Buna karşılık İran yönetimi içerisindeki bazı yetkililerin, Tahran’ın gerilimi gereğinden fazla tırmandırdığı ve bunun kontrol edilemeyecek sonuçlar doğurabileceği endişesini taşıdığı belirtiliyor.