Kadınların senarist veya yönetmen olarak görev aldığı filmlerin finansal performansı, sinema sektöründeki kadın temsiline ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Frontiers in Communication'da yayımlanan ve 1994-2023 yılları arasında vizyona giren 199 bin 656 filmi inceleyen araştırmaya göre, kadın senaristlerin yer aldığı filmler, benzer bütçelerle erkeklerin yer aldığı yapımlara kıyasla daha yüksek medyan kâr elde etti.
KADIN SENARİSTLİ FİLMLERDE MEDYAN KÂR YÜZDE 34 DAHA YÜKSEK
Araştırmada bütçe ve gişe verilerine ulaşılabilen 4 bin 245 film ayrıca incelendi.
Kadın senaristin bulunduğu ancak kadın yönetmenin yer almadığı filmlerde medyan kâr 35,9 milyon dolar olarak hesaplandı. Yalnızca erkek senarist ve yönetmenlerin bulunduğu filmlerde ise bu rakam 26,8 milyon dolarda kaldı.
Kadın senaristli filmlerin medyan bütçesi 41,4 milyon dolar olurken, erkeklerin yer aldığı yapımlarda bu rakam 39,2 milyon dolar olarak belirlendi.
YATIRIM GETİRİSİNDE DE FARK ORTAYA ÇIKTI
Kadın senaristlerin yer aldığı filmlerde medyan yatırım getirisi 1,10 olarak hesaplandı. Yalnızca erkeklerin yer aldığı filmlerde ise bu değer 0,88 oldu.
Araştırmacılar, iki grup arasındaki farkı kadın senaristlerin bulunduğu filmler lehine yüzde 25'lik bir avantaj olarak değerlendirdi.
Hem yönetmen hem senarist olarak kadınların yer aldığı filmlerde ise yatırım getirisi erkeklerin yer aldığı filmlerle benzer seviyede kaldı. Ancak bu yapımların medyan bütçesi 19,9 milyon dolarla erkeklerin yer aldığı filmlerin yaklaşık yarısı düzeyindeydi.
KADIN YÖNETMENLİ FİLMLERDE SONUÇ FARKLI
Kadın yönetmenin bulunduğu ancak kadın senaristin yer almadığı filmler ise finansal açıdan farklı bir tablo ortaya koydu.
Bu gruptaki filmlerin medyan yatırım getirisi 0,44 ile araştırmadaki en düşük seviyede kaldı. Ancak araştırmacılar, bu kategoride yalnızca 83 film bulunması nedeniyle sonucun temkinli değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
EN YÜKSEK BÜTÇELİ FİLMLERDE KADIN YÖNETMEN YOK
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de bütçe yükseldikçe kadın yönetmenlerin temsilinin belirgin biçimde azalması oldu.
En yüksek bütçeli yüzde 10'luk dilimde kadın yönetmenlerin bulunduğu filmlerin oranı yüzde 1,4 olarak hesaplandı. Bu oran yüzde 5'lik dilimde yüzde 0,5'e geriledi.
1994-2023 döneminde en yüksek bütçeli yüzde 1'lik dilimde kadın yönetmen tarafından çekilmiş hiçbir film bulunmadı. Aynı dilimde hem kadın yönetmen hem de kadın senaristin yer aldığı bir yapım da yer almadı.
Buna karşılık kadın senaristin bulunduğu ancak kadın yönetmenin yer almadığı filmler, en yüksek bütçeli yüzde 10'luk grubun yüzde 20,5'ini oluşturdu. En yüksek bütçeli yüzde 1'lik dilimde ise bu kategoriden beş film yer aldı.
KADIN YÖNETMENLİ FİLMLERİN IMDb PUANI DAHA YÜKSEK
Çalışmada filmlerin izleyici karşılığı IMDb puanları ve oy sayıları üzerinden de incelendi.
Tüm veri setinde kadın yönetmenlerin bulunduğu filmlerin ortalama IMDb puanı 6,66 olurken, yalnızca erkeklerin yer aldığı filmlerde bu değer 6,19 olarak ölçüldü.
Bununla birlikte kadın yönetmenli filmlerin aldığı oy sayısının daha düşük olduğu görüldü.
Finansal verileri bulunan 4 bin 245 filmde ise grupların ortalama IMDb puanları birbirine daha yakın çıktı. Yüksek bütçeli filmlerde oy sayıları arasındaki fark da büyük ölçüde ortadan kalktı.
Araştırmacıya göre bu sonuç, yüksek bütçeli yapımlarda dağıtım ve tanıtım imkanlarının izleyici erişimini farklı gruplar arasında daha fazla eşitleyebildiğine işaret ediyor.
“ME TOO” SONRASI KALICI BİR HIZLANMA GÖRÜLMEDİ
Araştırmada 2017'de başlayan “Me Too” hareketinin film sektöründe kadınların temsiline etkisi de ele alındı.
Kadınların sektördeki katılımında 2017 civarında küçük bir artış görülmesine rağmen, analiz bu tarihten sonra artış hızında kalıcı ve anlamlı bir değişiklik olmadığını ortaya koydu.
Kadınların yönetmen ve senarist olarak sektördeki temsilindeki yükselişin, Me Too sonrasında önceki döneme kıyasla belirgin biçimde hızlanmadığı belirtildi.
30 YILDA KADIN TEMSİLİ SINIRLI ARTTI
1994 yılında filmlerin yüzde 21,5'inde senarist veya yönetmen pozisyonunda en az bir kadın bulunurken, bu oran 2023'te yüzde 29,4'e yükseldi.
Buna rağmen 2023 yılında filmlerin yüzde 70,6'sında bu iki yaratıcı pozisyonun hiçbirinde kadın yer almadı.
Araştırmacı Anja G. Huwiler, çalışmanın finansal verilerinin ağırlıklı olarak ticari ve ABD merkezli filmlerden oluştuğunu, bu nedenle elde edilen finansal sonuçların dünya sinemasının tamamına doğrudan genellenemeyeceğini belirtti.
Çalışma, kadınların yaratıcı pozisyonlarda bulunduğu filmlerin finansal performansı ile bu yapımlara ayrılan sermaye arasında dikkat çekici bir fark olduğunu ortaya koyarken, bu farkın nedenlerini doğrudan test etmiyor. Araştırmacıya göre bulgular, sermaye dağılımındaki kararların yalnızca gözlenen finansal performansla açıklanamayabileceğine işaret ediyor.
