Söz konusu sevkiyatta, Avustralya ordusuna ait bir F-35 savaş uçağından sökülen kokpit kanopisi ile silah bölmesi kapağı bulunuyordu. UPS tarafından taşınan parçaların, inceleme ve olası onarım ya da imha işlemleri için mayıs ayı sonunda ABD’ye gönderildiği belirtildi.
Kaynaklara göre uçak, ABD’ye giderken Güney Kore’de durdu ve daha sonra Hong Kong’a yönlendirildi. Sevkiyatın neden bu rotayı izlediği, yönlendirmenin kasıtlı mı yoksa hata sonucu mu gerçekleştiği henüz bilinmiyor.
Lockheed Martin tarafından üretilen iki parçanın da F-35’in düşük görünürlük özelliğine katkı sağlayan radar soğurucu malzemeyle kaplı olduğu belirtildi.
Bloomberg’e konuşan iki kaynağa göre Çin hükümeti parçaları teslim aldı ancak şu ana kadar iade etmedi.
Olayın kamuoyuna yansıması, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliğindeki ziyaret için ABD’de bulunduğu döneme denk geldi.
ABD Kongresi’nde en az iki komite, parçaların Çin’in eline nasıl geçtiğini inceliyor.
Politico daha önce sevkiyatın beklenmedik biçimde Hong Kong’a yönlendirildiğini haberleştirmişti. Bloomberg ise parçaların Çin makamlarının eline geçtiğini, sevkiyat sırasında Güney Kore’de durulduğunu ve taşımanın UPS tarafından gerçekleştirildiğini aktardı.
Pentagon, kullanılamaz durumdaki F-35 bileşenlerinin sevkiyatında yaşanan sorun hakkında bilgi sahibi olduğunu açıkladı.
ABD Savunma Bakanlığı, parçaların geri alınması, olayın soruşturulması ve benzer bir durumun tekrar yaşanmaması için güvenlik önlemlerinin geliştirilmesi amacıyla ABD makamları ve sektör ortaklarıyla çalışıldığını bildirdi.
Çin’in F-35 teknolojisine ilişkin istihbarat elde etme çabaları uzun süredir Washington’ın gündeminde bulunuyor. ABD’nin ilk Trump döneminde Birleşik Arap Emirlikleri’ne F-35 satışı planının hayata geçmemesinde, Çin’in uçaklara ilişkin hassas teknolojiye erişebileceği yönündeki kaygılar da etkili olmuştu.
ABD Kongresi’nde Suudi Arabistan’a F-35 satışı planına ilişkin tartışmalarda da benzer endişeler dile getirildi.
Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles, olayın Avustralya tarafındaki tüm yönlerinin incelendiğini söyledi.
Marles, ülkesinin F-35 programına katılım biçimine ve Lockheed Martin üzerinden yürütülen sürece güvendiklerini belirtti.
Lockheed Martin ise taşıma yöntemlerinin ABD Savunma Bakanlığı tarafından belirlendiğini ve taşıyıcının hükümet tarafından belirlenen parametreler doğrultusunda seçildiğini açıkladı.
Şirket, sevkiyatı hangi taşıyıcının gerçekleştirdiğini açıklamadı ancak denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için önleyici tedbirler üzerinde çalışıldığını bildirdi.
ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komitesi’nin 23 Haziran’da düzenlediği kapalı F-35 oturumunda, program ofisi yetkililerinin parçaların geri alınmasını umduklarını ifade ettiği belirtildi.
Olay, ABD Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi ile Silahlı Hizmetler Komitesi tarafından da inceleniyor.
Silahlı Hizmetler Komitesi Sözcüsü Heather Vaughan, komitenin konudan haberdar olduğunu ve bu konuda birden fazla bilgilendirme aldığını söyledi.
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi Hava-Kara Alt Komitesi Sözcüsü Dave Vasquez de alt komitenin olayı incelediğini açıkladı.
F-35, yaklaşık 20 ülke tarafından kullanılan dünyanın en gelişmiş savaş uçaklarından biri olarak kabul ediliyor. Avustralya ise Hint-Pasifik bölgesinde kullanılan F-35’lerin bakım ve parça tedarikinde önemli merkezlerden biri konumunda.
