Tasarruf finansman şirketlerini ilgilendiren yeni düzenlemeler 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) getirdiği yeni kurallarla aynı kişinin yapabileceği sözleşme sayısına ve finansman tutarlarına sınır getiriliyor. Tasarruf fon havuzlarının hangi alanlarda değerlendirilebileceğine ilişkin kurallar da yeniden belirleniyor.
BİR KİŞİ EN FAZLA İKİ AKTİF SÖZLEŞME YAPABİLECEK
Yeni düzenlemeyle bir kişinin aynı anda en fazla iki aktif tasarruf finansman sözleşmesi bulunabilecek.
Buna göre bir kişi en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesi ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi yapabilecek. Böylece aynı kişi adına iki veya üç ayrı taşıt finansmanı sözleşmesi düzenlenmesinin önüne geçilecek.
FİNANSMAN LİMİTLERİ YÜKSELTİLDİ
Yeni düzenlemeyle kişi veya risk grubu bazındaki sözleşme tutarı limitleri de güncellendi.
Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya çıkarılırken, konut veya çatılı iş yeri finansmanında üst limit 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi.
Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayı geçemeyecek.
HİZMET BEDELİ DIŞINDA EK ÖDEME BULUNMUYOR
Tasarruf finansman sisteminde konut, iş yeri veya otomobil edinmek isteyenlerden finansman tutarının yaklaşık yüzde 7’si oranında hizmet bedeli alınıyor.
Bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir işlemlerindeki noter ücreti gibi yasal ödemeler dışında şirket tarafından ayrıca bir bedel tahsil edilmiyor.
TASARRUF FONLARININ KULLANIM ALANI DARALTILDI
Yeni düzenlemeyle tasarruf finansman şirketlerinin fon havuzlarında ve şirket hesaplarında biriken paraların değerlendirilebileceği yatırım alanları da sınırlandırıldı.
Buna göre söz konusu kaynaklar yalnızca katılım bankalarındaki Türk lirası cinsinden özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan TL cinsinden yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan TL cinsinden katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirilebilecek.
Düzenlemeyle tasarruf fonlarının daha likit ve görece düşük riskli alanlarda tutulması amaçlanıyor.
GETİRİSİZ BEKLEYEN FONLARA SINIR
Tasarruf fon havuzlarında nemasız, yani getiri elde edilmeden bekleyen tutarlar için de yeni bir sınır getirildi.
Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması kararlaştırıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Fon Transferi sisteminin kapanışından sonra havuza aktarılan paraların ise hesaplamaya ertesi gün dahil edileceği belirtildi.
YÜKSEK TUTARLI SÖZLEŞMELERİN LİMİTİ DEĞİŞTİ
Yeni düzenlemede yüksek tutarlı sözleşmeler için uygulanan eşikler de artırıldı.
Taşıt finansmanında yüksek tutarlı sözleşme kapsamına giren limit 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya yükseltildi. Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise bu sınır 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı.
Ayrıca yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme tutarı içindeki payı yüzde 5 ile sınırlandırıldı.
1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için ise kademeli geçiş uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde yüzde 10 olarak uygulanacak.
TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Tasarruf finansman sisteminde müşteriler, belirlenen hizmet bedelini ödedikten sonra almak istedikleri konut, iş yeri veya taşıt için tasarruf planına dahil oluyor.
Örneğin 1 milyon liralık bir otomobil için yüzde 7 hizmet bedeli üzerinden 70 bin lira ödeme yapılması gerekiyor. Sonrasında müşteri peşinatlı veya peşinatsız bir ödeme planı oluşturabiliyor.
Sistemde 1 milyon liralık araç için yüzde 45'lik, yani 450 bin liralık kısmın ödenmesi halinde kalan 550 bin liralık tutar şirket tarafından karşılanabiliyor. Bu tutarın ne zaman hak edileceği ise seçilen plana ve ödeme süresine göre değişiyor.
PEŞİNAT 6 AYDA TAMAMLANMAK ZORUNDA DEĞİL
Yüzde 45'lik kısmın mutlaka altı ay içerisinde ödenmesi gerekmiyor. Bu tutar, kişinin ödeme planına bağlı olarak daha uzun vadeye bölünebiliyor.
Örneğin 1 milyon liralık araç için 450 bin liralık tutarın farklı vadelerde ödenmesi halinde aylık taksit miktarı değişiyor. Ancak finansman tutarının müşteriye tahsis edileceği tarih de seçilen ödeme planına göre ileri bir tarihe taşınabiliyor.
ARAÇTA 60, KONUTTA 120 AYA KADAR VADE
Tasarruf finansman sisteminde taşıt için 60 aya, konut için ise 120 aya kadar ödeme planları oluşturulabiliyor.
1 milyon liralık taşıt örneğinde peşinatsız 12 aylık planda aylık ödeme yaklaşık 83 bin 333 lira olurken, 24 aylık planda bu tutar yaklaşık 41 bin 666 liraya düşüyor.
36 aylık planda aylık ödeme yaklaşık 27 bin 777 lira, 48 aylık planda 20 bin 833 lira, 60 aylık planda ise yaklaşık 16 bin 666 lira olarak hesaplanıyor.
Vade uzadıkça aylık ödeme azalırken, finansman hakkının elde edileceği tarih de ödeme planına bağlı olarak değişiyor.
TASARRUF EDİLEN TUTARA KAR PAYI ÖDENMİYOR
Sistemin dikkat çeken özelliklerinden biri de müşterilerin yatırdığı tasarruf tutarına ayrıca kar payı verilmemesi.
Bu nedenle müşterinin sisteme yatırdığı para, herhangi bir getiri elde edilmeden birikiyor. Tasarruf finansman şirketlerinin temel işleyişi, müşterinin belirlenen tasarruf planını tamamlamasının ardından konut, iş yeri veya taşıt finansmanının sağlanmasına dayanıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte sözleşme sayıları, finansman limitleri ve şirketlerin fonları değerlendirme biçimleri açısından tasarruf finansman sektöründe yeni bir dönem başlayacak.
