Apartman ve sitelerde gürültü, ortak alanların işgali, evcil hayvan beslenmesi ve aidat borçları sık sık komşuluk uyuşmazlıklarına neden oluyor. Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) bazı davranışların sonlandırılmasını öngörürken, ortak yaşamı çekilmez hale getiren ve ısrarla sürdürülen ihlallerde bağımsız bölümün diğer daire sahiplerine devri dahi gündeme gelebiliyor.
Hürriyet'ten Gülistan Alagöz'ün haberine göre gayrimenkul hukuku uzmanı avukat Ali Güvenç Kiraz, apartman yaşamındaki yükümlülüklerin özellikle KMK'nın 18. ve 25. maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. KMK'nın 18. maddesinde kat malikleri, bağımsız bölümlerini ve ortak alanları kullanırken diğer kat maliklerini rahatsız etmemek, onların haklarını ihlal etmemek ve yönetim planına uymak zorunda oluyor.
Balkondan halı silkelemek, alt kata su akıtmak, ortak koridorlara eşya bırakmak veya komşuları rahatsız edecek biçimde gürültü yapmak bu kapsamda değerlendirilebiliyor. Bu tür durumlarda öncelikle ihlalin sona erdirilmesi isteniyor. Uyarılara rağmen sorun devam ederse sulh hukuk mahkemesinden müdahale talep edilebiliyor.
Evcil hayvan konusunda ise yönetim planı önem taşıyor. Ancak hayvan sayısı, koku, hijyen, gürültü veya ortak alan kullanımı nedeniyle diğer kat maliklerinin katlanma sınırı aşılırsa KMK'nın 18. maddesi kapsamında müdahale gündeme gelebiliyor.
KMK'nın 25. maddesi ise daha ağır bir yaptırım öngörüyor. Ancak tek seferlik bir tartışma, bir gecelik gürültü veya kapı önüne bir kez eşya bırakılması evin devri için yeterli değil. Kiraz, mülkiyetin devri bakımından davranışın ağırlığı ve sürekliliği, yapılan uyarılara rağmen devam edip etmediği ve daha hafif önlemlerle sorunun çözülebilip çözülemeyeceğinin dikkate alındığını söyledi.
Örneğin sürekli parti yapılması, gece-gündüz ağır gürültü çıkarılması, defalarca yapılan uyarılara ve mahkeme kararlarına rağmen davranışın sürdürülmesi halinde mülkiyetin devri gündeme gelebiliyor.
KMK'nın 25. maddesinde ayrıca üç durum düzenleniyor. Buna göre; ortak gider ve aidat borçları nedeniyle iki takvim yılı içinde üç kez icra veya dava takibine neden olunması, hâkimin verdiği emre rağmen kanuni yükümlülüklerin bir yıl boyunca yerine getirilmemesi, bağımsız bölümün randevuevi, kumarhane veya benzeri şekilde ahlak ve adaba aykırı kullanılması halinde mülkiyetin devri talep edilebiliyor.
Bu durumlarda da ev otomatik olarak el değiştirmiyor. Kanunda öngörülen genel kurul ve dava süreçlerinin işletilmesi gerekiyor.
Soruna neden olan kişinin kiracı olması da ev sahibini tamamen sorumluluktan çıkarmıyor. Aykırılığın giderilmesi için kural olarak kiracıya yazılı süre verilmesi gerekiyor. Davranışın komşular açısından çekilmez hale gelmesi veya verilen sürenin sonuçsuz kalacağının açık olması halinde ise kira sözleşmesinin feshi gündeme gelebiliyor.
Kiraz'ın dikkat çektiği bir diğer konu ise site yönetimlerinin para cezaları oldu. Yönetimlerin, Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında kendi başlarına idari para cezası verme yetkisi bulunmadığını belirten Kiraz, yönetimin aykırılığın giderilmesini isteyebileceğini, sorun devam ederse mahkemeye başvurabileceğini söyledi.
Hukuki süreç sonunda, KMK'nın 25. maddesi kapsamında mülkiyetin devrine karar verilmesi halinde ise ev sahibi taşınmazının bedelini alıyor ancak bağımsız bölüm üzerindeki mülkiyet hakkını kaybediyor.