Türkiye’de gözler TÜİK’in açıklayacağı ağustos ayı enflasyon verilerine çevrilirken, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisi de gündeme geldi.
Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, ağustos ayında benzin ve motorin fiyatlarında yaşanan artışların enflasyona doğrudan etkisinin yanı sıra diğer mal ve hizmet fiyatları üzerinden dolaylı bir baskı oluşturabileceğini ifade etti.
BENZİN VE MOTORİNDEKİ ARTIŞ DİKKAT ÇEKTİ
Yılmaz, ağustos ayında temmuz ayına göre ortalama benzin fiyatlarının yüzde 10,7, motorin fiyatlarının ise yüzde 14,4 arttığını belirtti.
Bu yükselişlerin aylık enflasyona doğrudan etkisinin yaklaşık 0,33 puan olduğunu hesaplayan Yılmaz, akaryakıt fiyatlarındaki artışın ulaştırma başta olmak üzere farklı sektörlerde de maliyet baskısı oluşturabileceğine dikkat çekti.
“İKİNCİL ETKİLER DAHA HIZLI GELEBİLİR”
Enerji maliyetlerindeki artışın diğer ürün ve hizmetlere yansımasının geçmiş dönemlere göre daha kısa sürede gerçekleşebileceğini belirten Yılmaz, fiyatlama davranışlarındaki bozulmaya karşı uyardı.
Yılmaz, “Enerji fiyatlarındaki bu çarpıcı aylık artışlar, ister istemez ikincil fiyatları da etkileyecek. Daha kısa sürede ikincil fiyatlar artacak. Fiyatlama davranışlarındaki bozulma hızlanacak” değerlendirmesinde bulundu.
8 AYDAKİ AKARYAKIT ETKİSİ 1,25 PUAN
Motorin fiyatlarının ocak-ağustos döneminde yüzde 47,5, benzin fiyatlarının ise yüzde 33,2 arttığını belirten Yılmaz, bu artışların sekiz aylık enflasyona doğrudan katkısının yaklaşık 1,25 puan seviyesinde olduğunu söyledi.
Yılmaz, doğrudan etkinin yanı sıra ikincil etkilerin de hesaba katılması gerektiğini belirtti.
AĞUSTOSTA TOPLAM ETKİ 1 PUAN CİVARINDA OLABİLİR
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın doğrudan etkisiyle birlikte ikincil fiyat artışlarının da hesaba katılması halinde toplam etkinin daha yüksek olabileceğini belirten Yılmaz, etkinin iki aya yayılması durumunda benzin ve motorin fiyatlarının ağustos ayındaki enflasyona katkısının 1 puan civarında gerçekleşebileceğini ifade etti.
GÖZLER TÜİK’İN AÇIKLAYACAĞI VERİLERDE
TÜİK’in ağustos ayı tüketici enflasyonu verilerini perşembe günü saat 10.00’da açıklaması bekleniyor.
Ekonomistlerin ağustos ayı enflasyon beklentileri yüzde 1,25 ile yüzde 2,10 arasında değişirken, beklentilerin ortalaması yüzde 1,86 seviyesinde bulunuyor.
Bu tahminin gerçekleşmesi halinde temmuz ayında yüzde 31,75 olan yıllık enflasyonun ağustos ayında yüzde 31,52’ye gerilemesi bekleniyor.
EYLÜL İÇİN DE ENFLASYON UYARISI
Yılmaz, eylül ayından itibaren akaryakıtta eşelmobil sisteminden aşamalı olarak çıkılması ve eğitim harcamalarındaki fiyat artışlarının da enflasyon üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtti.
Enerji maliyetlerinde hızlı bir düşüş yaşanmaması ve yeni Orta Vadeli Program’ın yeterince güven vermemesi halinde yıl sonu enflasyonunun yüzde 32’nin üzerinde kalabileceğini öngören Yılmaz, özellikle eylül ayında fiyat baskısının güçlenebileceğine dikkat çekti.
