Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı Kervanpınar Mahallesi’nde köylülerin ortak kullanımındaki mera alanlarının iki ayrı Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesine tahsis edilmesini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı.
Karaca, söz konusu projelere ilişkin Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na ayrı ayrı soru önergeleri verdi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya yöneltilen önergede 4342 sayılı Mera Kanunu’na dikkat çekildi. Kanunun temel amacının meraları korumak, geliştirmek ve kullanım hakkını doğrudan köylüye ve üreticiye vermek olduğunu belirten Karaca, 540 dönümden fazla mera alanının GES projelerine tahsis edilmesiyle küçükbaş ve büyükbaş hayvancılıkla geçimini sağlayan yüzlerce yurttaşın üretim imkânının elinden alındığını kaydetti.
Karaca, köylülerin hayvanlarını otlatmalarının engellendiğini, kendi mülkiyetlerindeki tarlalara erişimlerinin dahi kısıtlandığını ifade etti.
MERA TAHSİSİNİN GEREKÇESİNİ SORDU
Karaca, Bakan Yumaklı’ya mera statüsünün hangi gerekçeler ve kurumsal raporlar doğrultusunda değiştirildiğini, tahsis kararı alınırken köy halkının, muhtarlığın ve yerel üreticilerin görüş ve rızasının alınıp alınmadığını sordu.
Önergede ayrıca 540 dönümden fazla mera alanının kapatılması sonucunda otlatma hakkından mahrum kalan hayvan sayısının açıklanması istendi. Karaca, bölgedeki hayvancılık ile süt ve et üretiminde yaşanacak zarara ilişkin bir etki analizi hazırlanıp hazırlanmadığının da yanıtlanmasını talep etti.
Bilirkişi heyetinin Zenkar 2 projesine ilişkin tespitlerini de gündeme getiren Karaca, tahsis kararlarının iptal edilmesi, köylülerin mağduriyetinin giderilmesi ve mera alanlarının yeniden tamamen köylülerin kullanımına açılması için bir girişimde bulunulup bulunulmayacağını sordu.
ENERJİ BAKANI’NA LİSANSLAR VE ŞİRKETİN SİYASİ BAĞLANTILARI SORULDU
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a sunulan önergede ise bilirkişi raporuna ve devam eden yürütmeyi durdurma ile iptal davalarına rağmen projenin fiilen sürdürülmesi ve üretim lisanslarının verilmesinin gerekçesi gündeme getirildi.
Karaca, mera tahsisinin hangi kriterlere göre yapıldığını ve köylülerin görüşü ile rızasının alınıp alınmadığını sordu. Şirket sahibinin AKP Diyarbakır İl Yönetim Kurulu üyesi olmasının idari kararların alınmasında etkili olup olmadığının açıklanmasını istedi.
Önergede, jandarma ve kolluk kuvvetlerinin proje sahası dışında kalan köylülerin kendi özel tarım arazilerine gidiş gelişlerini engellemesinin yasal dayanağı da soruldu.
Karaca, kamu kaynaklarıyla görev yapan güvenlik güçlerinin köylülerin karşısına çıkarak şirketin çıkarlarını koruması yönündeki emrin kim tarafından verildiğinin açıklanmasını talep etti. Ayrıca halkın mağduriyetinin giderilmesi ve meraların rant uğruna talan edilmesinin durdurulması amacıyla Zenkar şirketine verilen GES üretim lisanslarının iptal edilmesinin gündemde olup olmadığını sordu.
PROJE SAHASININ ARKEOLOJİK NİTELİĞİ DE GÜNDEMDE
Karaca’nın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a verdiği önergede ise proje sahasının tarihi ve arkeolojik özellikleri ele alındı.
Köylülerin nöbeti sırasında, tarihi ve arkeolojik açıdan paha biçilemez nitelikte olabileceği değerlendirilen ve fosil olduğu düşünülen taşların bulunduğu belirtildi. Alana ilişkin daha önce hazırlanan bilirkişi raporunda da bölgedeki sit alanının genişletilmesi gerektiği, ilan edilen sit sınırlarının yeterli olmadığı ve proje alanının arkeolojik açıdan mevcut haliyle yetersiz kaldığı yönündeki tespitlere yer verildiği aktarıldı.
Karaca, Bakan Ersoy’a Diyarbakır Müze Müdürlüğü veya Bakanlığın yetkili kurulları tarafından sahada acil yüzey araştırması ya da tescil çalışması başlatılıp başlatılmadığını sordu. Zenkar 1 ve Zenkar 2 projelerinin ÇED süreçlerinde Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nden görüş alınıp alınmadığının açıklanmasını istedi.
Proje sahasında arkeolojik ya da paleontolojik sit alanı niteliği taşıyan unsurların önceden denetlenip denetlenmediğini de gündeme getiren Karaca, yeni bir taşınır veya taşınmaz kültür varlığı ya da paleontolojik bulgu ihtimali ortaya çıktığında fiziki müdahale ve inşaat faaliyetlerinin durdurulması gerektiğine dikkat çekti.
Önergede, iş makinelerinin çalışması sürerken olası buluntuların zarar görmemesi için GES faaliyetlerinin durdurulup durdurulmadığı da soruldu.
