Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, katıldığı canlı yayında emekli maaşı sistemine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bal, en düşük emekli maaşının 20 bin liraya yükseltilmesinin ardından, prim gün sayıları ile maaşlar arasındaki farkı dengelemek amacıyla yeni bir çalışma başlatıldığını duyurdu.
EN DÜŞÜK MAAŞ UYGULAMASI
Bal, en düşük emekli aylığı uygulamasının ilk kez 2019’da 1.000 lira olarak hayata geçirildiğini hatırlattı. Uygulamanın, özellikle 2008 sonrası aylık bağlama oranlarının düşmesiyle ortaya çıkan düşük maaşların önüne geçmek için hayata geçirildiğini söyledi:
"Yaşam şartlarının iyileştirilmesi için hükümet böyle bir karar aldı ve tüm emeklilerde en azından belli bir seviye yakalandı."
Başlangıçta yaklaşık 1 milyon kişinin yararlandığı uygulamanın bugün 5 milyon kişiye ulaştığını belirten Bal, bu durumun ekonomi ve sosyal güvenlik sistemi açısından sağlıklı olmadığını vurguladı. Yeni düzenlemenin, maaş sistemini yukarı doğru kademeli hale getirmeyi hedeflediğini açıkladı.
PRİM GÜN SAYISI VE MAAŞ DENGESİ
Bal, prim gün sayısı ile maaş arasındaki dengesizliğe dikkat çekti:
"3600 günle emekli olanla, 9000 gün Bağ-Kur primi ödeyerek emekli olan vatandaşın aynı maaşı alması büyük bir adaletsizlik."
Yeni düzenlemede, “az prim ödeyene az maaş, çok prim ödeyene çok maaş” ilkesi uygulanacak ve en düşük emekli maaşı 20 bin liranın altına düşmeyecek.
KÖK MAAŞ VE AYLIK BAĞLAMA ORANI SORUNU
Kök maaşların 11–12 bin lira seviyesinde kaldığını, mevcut 20 bin liralık ödemenin ise hazine desteğiyle sağlandığını belirten Bal, 2008 sonrası düşürülen aylık bağlama oranlarının ciddi hak kayıplarına yol açtığını örneklerle açıkladı:
"1999 öncesinde 10 bin lira maaşla çalışırken yaklaşık 7 bin lira emekli maaşı alabiliyordunuz. 2008 sonrası ise 10 bin lira maaşla çalışıp emekli olduğunuzda sadece 3 bin 500 lira alıyorsunuz."
EMEKLİ MAAŞI ORTALAMASI VE BEKLENTİLER
Türkiye’de emekli maaşı ortalamasının 25 bin liranın altında kaldığını belirten Bal, SGK’nın yürüttüğü çalışmanın yakında açıklanacağını söyledi. Bal, düzenlemeyle ilgili şunları ekledi:
"Bence iyi ve hakkaniyetli bir düzenleme gelecek. En kritik konu, mevcut 20 bin liralık en düşük emekli maaşının altına düşülmemesi."