Cem Gürdeniz, X hesabından yaptığı paylaşımda ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının kapsamının genişletilmesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Gürdeniz, Washington’ın bu adımının yalnızca İran’ın petrol gelirlerini hedeflemediğini, aynı zamanda Çin’in enerji tedarikini baskılamaya ve bölgesel deniz ticaretinde ABD’nin askeri kontrolünü artırmaya dönük olduğunu savundu.
Gürdeniz, paylaşımında ABD’nin İran’a saldırısının Çin’i çevreleme ve İsrail jeopolitiğine hizmet etme amacı taşıdığını öne sürdü. Ancak savaşın ekonomi-politiğinin Washington açısından hesapları zorlaştırdığını belirten Gürdeniz, Çin devlet şirketi PetroChina’nın 2026 ticaret kârının 3 milyar doları aşmasının beklendiğini ifade etti.
Paylaşımda, ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı’nın (NAVCENT) ablukanın uygulanmasına ilişkin yeni talimatlarına da dikkat çekildi. Buna göre Gürdeniz’in aktardığı değerlendirmede, İran limanlarıyla bağlantısı bulunmayan, tarafsız limanlar arasında seyreden ve tarafsız yük taşıyan gemilerin de durdurulup aranabileceği belirtildi.
Gürdeniz’in alıntıladığı akademisyen Deniz Güler’in bilgi notunda, yeni uygulamanın gemilerin konşimentoları, sonraki liman uğrakları, acente ilişkileri, bunker hizmet alımları, terminal ve rıhtım işlemlerini de denetim kapsamına aldığı kaydedildi. Notta, özellikle Hürmüz Boğazı ile Umman Körfezi arasındaki tanker trafiği ve gemiden gemiye transfer ağlarının önemine işaret edildi.
Gürdeniz, ABD’nin “seyir serbestliği” söylemine rağmen tarafsız deniz ticaretine müdahale yetkisini genişlettiğini belirterek bunun deniz hukuku açısından ciddi sorular doğurduğunu ifade etti. Gürdeniz paylaşımında, “Sonuçta ABD savaşırken Çin kazanıyor, Washington ise deniz ticaretini askerîleştirerek kaybettiği ekonomik üstünlüğü deniz gücüyle telafi etmeye çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu.
