Tesla ve SpaceX CEO’su Elon Musk, ABD’deki 18 yaş altı her çocuğa birer SpaceX hissesi hibe etmeyi planladığını açıkladı. Hisse başına yaklaşık 147,96 dolar değer üzerinden yapılan hesaplamalar, taahhüdün toplam değerinin yaklaşık 10,7 milyar dolara ulaşabileceğini gösteriyor.
Wall Street Journal’ın haberine göre ABD’de 18 yaş altında yaklaşık 72 milyon çocuk bulunuyor. Planın hayata geçirilmesi halinde çocuklara toplam 72 milyon SpaceX hissesi dağıtılmış olacak.
MİLYARDERLER ÇOCUKLARIN TASARRUF HESAPLARINA YÖNELDİ
Beyaz Saray, 18 yaş altındaki Amerikan çocuklarının tasarruf yapabilmesi ve mali geleceklerini güçlendirmesi amacıyla Temmuz 2025’te “Trump Hesapları” adıyla bilinen 530A tipi tasarruf uygulamasını hayata geçirdi.
Bu kapsamda 1 Ocak 2025 ile 31 Aralık 2028 arasında doğan her çocuk için hesaplara bin dolar aktarılması kararlaştırıldı. İlk aşamada hesaplarda yalnızca düşük maliyetli ABD borsa endeks fonlarına yatırım yapılmasına izin verildi.
ABD Hazine Bakanlığı, sistemin yürürlüğe girmesinden iki gün önce, 2 Temmuz 2026’da kuralları değiştirerek halka açık ve kolayca işlem gören şirket hisselerinin büyük bağışlar şeklinde hesaplara aktarılmasının önünü açtı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ay başında yaptığı açıklamada yaklaşık 70 milyon Trump Hesabı açıldığını bildirdi. Hesapların bir bölümünün ebeveynler veya vasiler yerine otomatik sistemle oluşturulduğu kaydedildi.
Musk, sosyal medya paylaşımında, “Gelecek yıl Amerika'daki her çocuğa SpaceX hisselerimden birini vereceğim. Bu, benzer birçok bağışın ilki olacak” ifadelerini kullandı.
Dağıtımın zamanlaması ve yöntemi konusunda ayrıntı vermeyen Musk, hisselerin doğrudan Trump Hesapları üzerinden verilip verilmeyeceğini açıklamadı.
ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya paylaşımında, “Trump Hesaplarını kurarken tam olarak bunu hayal etmiştik” değerlendirmesinde bulundu ve bağışın çocuklara “Amerikan Rüyasından bir parça” sunacağını belirtti.
MUSK’IN ÖNCEKİ TUTUMU DİKKAT ÇEKTİ
Daha önce Trump Hesapları girişimine bağış yapılmaması yönünde çağrıda bulunan Musk’ın bu kararı dikkat çekti.
Ünlü yatırımcı Ray Dalio’nun hesapları öven paylaşımına yanıt veren Musk, gelecekte yoksulluğun ortadan kalkacağını ve evrensel yüksek gelir sisteminin kurulacağını savunmuştu. Musk, yapay zekâ ve robotların insanların çalışmasını gereksiz hale getireceğini öne sürerek bu durumda para biriktirmeye ihtiyaç kalmayacağını ifade etmişti.
Piyasa uzmanları, Musk’ın hisseleri hemen devretmemesini elindeki paylara yönelik işlem kısıtlamalarıyla ilişkilendiriyor. Hisselerinin bir bölümünde 366 günlük kilit süresi bulunan Musk’ın bu payları Haziran 2027’ye kadar işlemeye açamayacağı belirtiliyor.
Bloomberg verilerine göre SpaceX sermayesinin yaklaşık yüzde 48’ine ve oy haklarının yüzde 85’ine sahip olan Musk’ın serveti 908,4 milyar dolar düzeyinde bulunuyor.
Yaklaşık 10,6 milyar dolarlık hisse devri henüz resmiyet kazanmış bir işlem değil, taahhüt niteliği taşıyor. Bu tutar Musk’ın toplam servetinin yaklaşık yüzde 1,2’sine karşılık geliyor.
Bağışın gerçekleşmesi halinde bile Musk’ın servetinin, en yakın takipçisi Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’un 372 milyar dolarlık varlığının yaklaşık 2,44 katı üzerinde kalacağı belirtiliyor.
Musk’ın ilerleyen süreçte belirli hedeflere ulaşılması durumunda Tesla prim paketi kapsamında yaklaşık 1 trilyon dolar, SpaceX tazminat anlaşması kapsamında ise 1 milyar ek hisse alma ihtimali de kayıtlarda yer alıyor.
Musk’ın taahhüdünün gerçekleşmesi halinde, Michael Dell ve eşinin çocukların hesaplarına aktardığı 6,25 milyar dolarlık bağışın aşılması bekleniyor.
DİĞER TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNDEN DE BAĞIŞ PLANLARI
SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell, şirketin merkezinin bulunduğu Teksas bölgesine ağırlık vererek ortalama hane gelirinin düşük olduğu yerlerde yaşayan 11-17 yaş grubundaki iki milyonu aşkın çocuğun hesabına hisse aktarmayı planladıklarını bildirdi.
Yapay zekâ şirketi Anthropic’in kurucu ortağı ve başkanı Daniela Amodei ise şirket hisselerinin yüzde 5’ini yeni bir kamu yararı fonuna taahhüt ettiklerini duyurdu.
Şirket değerinin belirlenen eşiğin üzerine çıktığı her yüzde 50’lik artışta, yönetim kurulunun takdiriyle fona yüzde 2 oranında ilave hisse aktarılması planlanıyor. Planın hissedar onayına tabi olduğu, fonun ise geleneksel sivil toplum kuruluşlarına veya doğrudan belirli kesimlere dağıtım yapabileceği kaydedildi.
Hisse senetlerinin geçmişte yıllık ortalama yüzde 10 getiri sağlaması ve erken yatırımların bileşik getiri avantajı sunması olumlu değerlendirilse de finans uzmanları temkinli yaklaşıyor. Uzmanlar, hesap kısıtlamaları ve hak ediş koşulları nedeniyle nihai ödemelerin beklenenden düşük kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Yatırım bankası Post Oak Group Yönetici Direktörü James Vrachas, USA Today gazetesine yaptığı açıklamada, “Programın başarısı duyurunun yarattığı ilgiden ziyade, hisselerin gerçekten teslim edilip edilmediği, mülkiyete bağlı koşullar ve uzun vadede sağlayacağı değerle ölçülmelidir” ifadelerini kullandı.
MİLYARDERLERİ BU HAMLEYE İTEN NE?
ABD’li milyarderlerin bu hamleyle, değer kazanan şirket hisselerini doğrudan çocukların vergi avantajlı hesaplarına bağışlayarak iki yönlü bir mali koruma sağlamayı hedeflediği belirtiliyor.
Trump Hesapları gibi araçlara yönelen bu yöntem, hisselerin nakde çevrilmeden devredilmesine dayanıyor.
Bloomberg Economics’in hesaplamalarına göre normal koşullarda bir şirket kurucusu, nakit elde etmek amacıyla 10 milyar dolarlık hisse satışı yaptığında genellikle yüzde 23,8 veya daha yüksek oranlarda federal sermaye kazancı vergisi ödemek zorunda kalıyor. Hisselerin doğrudan hediye edilmesi durumunda ise bu değer artışı üzerinden sermaye kazancı vergisi ödenmiyor.
Bağış yapanlar ayrıca hediye ettikleri hisselerin tam piyasa değerini, mevcut gelirlerinden düşülebilen bir hayırseverlik indirimi olarak kullanabiliyor.
Milyarderlerin değer kazanan hisseleri kendi üzerlerinde tutması kişisel net servetlerini artırırken miraslarının ileride yüksek vergilendirme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olabiliyor. Hisselerin milyonlarca çocuğa devredilmesi ise gelecekteki değer artışının milyarderlerin kişisel varlıklarından uzaklaşmasını sağlıyor.
Şirketlerin değerinin önümüzdeki on yılda ikiye veya üçe katlanması halinde, vergiden muaf bu büyümenin milyarderlerin gelecekteki veraset vergisi yükümlülüğünü artırmak yerine çocukların hesaplarında birikmesi mümkün olabilecek.
