Afyonkarahisar’ın önemli sulak alanlarından Eber Gölü için 125 sivil toplum kuruluşu ortak açıklama yaptı. Kuraklık, aşırı su kullanımı ve kirliliğin göl üzerindeki baskıyı giderek artırdığını belirten kuruluşlar, somut adımların vakit kaybetmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Açıklamada Eber Gölü’nün yalnızca Afyonkarahisar için değil, Türkiye’nin önemli doğal ve ekolojik miraslarından biri olduğu vurgulandı. Gölün yüzyıllardır tarım, hayvancılık, balıkçılık, kamış üretimi ve bölgedeki sosyal yaşama katkı sunduğu belirtildi.
“SADECE SUYU ARTIRMAK YETMEZ”
İklim değişikliğinin neden olduğu kuraklığın göl üzerindeki baskıyı artırdığı ifade edilirken, insan kaynaklı etkenlerin de krizin büyümesinde önemli rol oynadığı kaydedildi.
Akarçay Havzası’ndaki aşırı su kullanımı, kaçak su çekimleri ile tarımsal, evsel ve sanayi kaynaklı atıkların Eber Gölü’nün geleceğini tehdit ettiği belirtilen açıklamada, gölün yalnızca su miktarının artırılmasına değil, temiz suyla beslenmesine ihtiyaç duyduğu vurgulandı.
STK’lar, mevcut toplantı ve raporların ötesine geçilerek ölçülebilir, denetlenebilir ve belirli bir takvime bağlanmış “Eber Gölü’nü Yaşatma Programı”nın derhal hayata geçirilmesini istedi.
KAMU KURUMLARINA TEMİZ SU ÇAĞRISI
Açıklamada Tarım ve Orman Bakanlığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yerel yönetimler ve ilgili kurumlara çağrıda bulunuldu.
Akarçay’ın temizlenerek “temiz su koridoruna” dönüştürülmesi, sanayi ve evsel atıkların kaynağında denetlenmesi, kaçak deşarjların önlenmesi ve arıtma altyapısının güçlendirilmesi talep edildi.
Arıtma tesisi bulunmayan yerleşimlerde altyapı yatırımlarının tamamlanması gerektiği belirtilirken, yüzey ve yeraltı su kaynaklarının bilimsel esaslara göre yönetilmesi ve kaçak su çekimlerinin engellenmesi istendi.
GÖLÜN SUYU DÜZENLİ OLARAK KONTROL EDİLSİN
Eber Gölü’nün su kalitesinin düzenli ve bağımsız şekilde izlenmesi gerektiği belirtilen açıklamada, ağır metaller, bakteriyolojik kirlilik ve diğer kimyasal parametrelerin sürekli takip edilmesi çağrısı yapıldı.
Elde edilen verilerin kamuoyuna açık ve şeffaf biçimde paylaşılması gerektiği de vurgulandı.
SAZLIK YANGINLARI İÇİN DE ÖNLEM İSTENDİ
STK’lar ayrıca göldeki sazlık yangınlarına karşı saha denetimlerinin ve güvenlik tedbirlerinin artırılmasını istedi.
Yangınlara hızlı müdahale edilebilmesi için acil müdahale mekanizmalarının oluşturulması ve göl ekosisteminin korunması amacıyla bütüncül bir alan yönetiminin hayata geçirilmesi talep edildi.
“EBER GÖLÜ BİLİM VE İZLEME KURULU” ÖNERİSİ
125 kuruluş, gölün geleceğine ilişkin karar ve denetim süreçlerine sivil toplum, üniversiteler, yerel halk ve kamu temsilcilerinin dahil edilmesi için bağımsız bir “Eber Gölü Bilim ve İzleme Kurulu” oluşturulmasını önerdi.
Kuruluşlar, bu yapının hem karar süreçlerinde hem de denetim mekanizmalarında aktif rol üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamanın sonunda gölün sanayi ve evsel atıklardan arındırılması, kaçak su kullanımının önlenmesi, sazlık yangınlarına karşı sıkı denetim yapılması ve bağımsız bilimsel izleme mekanizmasının kurulması çağrıları yinelendi. STK’lar, “Eber Gölü’nü Yaşatma Programı” ile gölün ekolojik geleceğinin güvence altına alınmasını istedi.
