Kamu İhale Kanunu dışında kalan DMO alımlarında dikkat çeken artış yaşandı. 2025’te 168,7 milyar TL’lik kamu alımı DMO üzerinden yapılırken, katalog sistemiyle gerçekleştirilen alımlar 52,9 milyar TL’ye ulaştı.
Birgün'den Mustafa Bildircin'in haberine göre; toplam 168,7 milyar TL’lik kamu alımı, kamu ihale rejiminin dışında kalınarak Devlet Malzeme Ofisi’nce gerçekleştirildi. Suistimale açık sistem olarak nitelendirilen ve “Gayrimeşru alım satım ilişkisi kurulması” riski barından katalog siparişlerin tutarının 52,9 milyar TL, oranının ise yüzde 32 olduğu belirlendi.
AKP iktidarlarında en çok eleştirilen konuların başında, “Kamu kaynaklarının ölçüsüzce dağıtıldığı” iddiası yer aldı. Kamu ihaleleri de kaynakların dağıtılmasının aracı hale getirildi. Devletten en çok ihale alan şirketler listesinin zirvesine 2002 yılı itibarıyla “AKP’ye yakınlığıyla bilinen” şirketler ismini yazdırdı.
Kamu ihalelerinde, “İstenmeyeni eleme aracı” olarak kullanılan Pazarlık yöntemi, ihtiyaca bakılmaksızın hemen her ihalede kullanılır hale geldi. Açık ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihaleler ise idarelerin özel talepleri nedeniyle katılımı sınırlandıran şekilde kurgulandı. Hemen her kamu ihalesi şüphe ile yaklaşılır hale gelirken Kamu İhale Kanunu’nun dışında tutulan Devlet Malzeme Ofisi’nin (DMO) alımları dikkati çekti. DMO tarafından hazırlanan, “Sektör Raporu” yasada belirlenen usuller dışında yapılan alımların büyüklüğünü gözler önüne serdi.
DMO’NUN PAYI YÜZDE 36
Kamu adına 2025 yılında yapılan alımlarda DMO’nun payı, yüzde 36,5’e kadar çıktı. Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadan DMO tarafından yapılan alımlar 168 milyar 740 milyon 902 bin TL olarak kayıtlara geçti.
SUİSTİMALE AÇIK
DMO’nun, “Keyfiliğe varan alımlar” olarak nitelendirilen alımlarının yöntemlere göre dağılımı da Sektör Raporu’na yansıdı. Suistimale açık olduğu savunulan katalogla satış sisteminin DMO’nun toplam satışları içindeki oranının dramatik şekilde arttığı görüldü.
2022 yılında yüzde 19,8, 2023 yılında yüzde 25, 2024 yılında yüzde 27 olan DMO’nun kamu idarelerinden aldığı katalog siparişlerinin oranının 2025 yılında yüzde 32’ye fırladığı öğrenildi. Katalog siparişlerinin değeri ise 52 milyar 908 milyon 785 bin TL olarak kaydedildi.
KATALOG SİSTEMİ NEDİR?
DMO kataloğunda yer alan şirketlerin seçimine yönelik herhangi bir ihale yapılmaması itibarıyla katalog sistemi, “Suistimale açık sistem” olarak değerlendiriliyor. Rekabete dayalı bir sistem olmadığı için karar vericinin istediği şirket katalogda yer alıyor. Kamu kurumları da DMO’nun kataloğundan gereksinimlerini karşılıyor. Katalog firma olmanın avantajını kullanan bazı şirketlerin yöneticileri, doğrudan kamu idarelerinin yöneticileri ile temasa geçebiliyor. Bu da “Gayrimeşru alım satım ilişkisi kurulması” riskini doğuyor.
