Yaşam

Depozito sisteminde uzmanlardan kritik 'atık ithalatı' uyarısı

Türkiye genelinde yaygınlaştırılan Depozito Yönetim Sistemi'nin ekonomiye milyarlarca liralık katkı sağlaması hedeflenirken, çevre uzmanları uygulamanın plastik atık ithalatı sürerken beklenen etkiyi yaratmayacağını savundu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı tarafından hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA), ülke genelinde yaygınlaşmaya başladı. Sistemle her yıl piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri kazanılması ve ekonomiye yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlanması hedefleniyor.

Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt süreci de devam ederken, otel, restoran ve kafe işletmelerinin ekim ayı sonuna kadar sisteme kayıt yaptırmaları ve çalışacakları saha operatörlerini belirlemeleri gerekiyor. Sisteme kazandırılan her DOA logolu ambalaj için işletmelere 20 kuruş teşvik ödemesi yapılacak.

Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin kaynak verimliliğini artıracağını belirterek, "Türkiye'nin döngüsel ekonomi yolculuğunu daha ileri bir seviyeye taşıyacağız. Çevremizi koruyan her adım geleceğimize yapılan en değerli yatırımdır" dedi.

"AVRUPA'NIN ÇÖPÜ İTHAL EDİLMEYE DEVEM EDERSE SİSTEM EKSİK KALIR"

Depozito sistemi kamuoyunda destek bulurken, çevre uzmanları uygulamaya ilişkin bazı çekincelerini dile getirdi.

Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanya Sorumlusu Berk Butan, Türkiye'nin kendi ambalaj atığını toplamaya başlamasının ardından plastik atık ithalatının sürmesinin önemli bir çelişki oluşturduğunu söyledi.

Butan, "Kendi temiz atığımızı topluyorsak artık Avrupa'nın çöpünü ithal etmek için geçerli bir bahane kalmıyor. Vatandaşa çevre sorumluluğu yüklenirken sanayicinin atık ithalatını sürdürmesi ekonomik ve çevresel açıdan tutarlı değil. Depozito sistemiyle oluşacak yerli ham madde dikkate alınarak plastik atık ithalatı belirli bir takvimle tamamen sonlandırılmalı" değerlendirmesinde bulundu.

"TEKRAR DOLDURULABİLİR AMBALAJ SİSTEMİ KURULMALI"

Mikroplastik Araştırma Grubu Kurucusu Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ise sistemin tek başına yeterli olmayacağını belirterek, yeniden doldurulabilir ambalaj kullanımının yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.

Gündoğdu, plastiklerin yeniden düşük kaliteli ürünlere dönüştüğünü, cam atıkların ise sanayide yeterli karşılık bulamadığını belirterek, altyapı ve ambalaj yönetmeliğine ilişkin eksiklikler giderilmeden sistemin beklenen verimi sağlamasının zor olduğunu söyledi.

PAGEV: "GERİ DÖNÜŞÜM KÜLTÜRÜNDE ÖNEMLİ ADIM"

Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Başkanı Yavuz Eroğlu ise Depozito Yönetim Sistemi'nin geri dönüşüm kültürünü güçlendireceğini savundu.

Eroğlu, plastik atıkların ekonomik değere sahip olduğunu belirterek, sistem sayesinde geri dönüşüm oranlarının artacağını, plastik hammadde ithalatının ve cari açığın zamanla azalabileceğini ifade etti.