Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, partisinin haftalık Meclis grup toplantısında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.
Ekonomide derinleşen krize dikkat çekerek konuşmasına başlayan Bakırhan, "Türkiye, tarihinin en uzun ekonomik krizini yaşarken bir yandan da en sert siyasi krizlerinden birini yaşıyor" dedi.
"BU KARAR, TÜM SİYASET VE SİVİL TOPLUM ALANINI DERİNDEN TEHDİT ETMEKTEDİR"
Bakırhan, CHP için verilen mutlak butlan kararı hakkında şunları söyledi:
"Ana muhalefet partisi CHP’ye karşı istinaf mahkemesinin verdiği mutlak butlan kararı ve genel merkezin kolluk şiddetiyle basılması, bu krizin en çıplak yüzü oldu.
Butlan kararı, salt hukuki bir meselenin çok ötesindedir. Bu karar, demokratik siyaseti dışarıdan zorla şekillendirme girişimidir. Kimse bize başka hikâye anlatmasın. Siyaseti yargı kararnamesiyle şekillendirmek, demokrasiyi prosedürün arkasına saklayarak etkisizleştirmektir.
Öte yandan kimse, “Bu bir yargı kararıdır” diyerek 86 milyona cambaza bak oyunu oynamasın. Türkiye’de bu rejimin en yakın tanığı da sanığı da şahidi de biziz. Hiçbir zaman cambaza bakmadık, bundan böyle de bakmayacağız.
İstisnanın kural hâline geldiği bir düzende tek pusula demokratik meşruiyettir. Sandığın iradesini yargı kararnamesiyle iptal eden, hukukun maskesini kullanır.
Çok net söylüyoruz: Bizler açısından Türkiye siyasetinin anahtar kavramı demokratik meşruiyettir. Bu sebeple şunu açıkça ilan ediyoruz: İstinaf mahkemesinin verdiği bu karar, yalnızca bir siyasi partiyi değil; tüm siyaset ve sivil toplum alanını, örgütlenme hakkını, demokratik yaşamı derinden tehdit etmektedir.
Bu kararla siyasi partilerin ve sivil toplumun tek bir güvencesi kalmamıştır. Yargıtay derhal toplanarak bu garabete son vermeli; Türkiye’de demokratik ve sivil yaşamın önünü açmalıdır.
"BU ANLAYIŞ, YARIN BÜTÜN SİYASETİN KAPISINA DAYANIR"
Hukuksuzluk adrese teslim ile başlar ama hiçbir zaman yerinde kalmaz. Bugün bir partinin kapısını kıran anlayış, yarın bütün siyasetin kapısına dayanır. Bugün CHP’ye giden kolluk, yarın AKP’ye gider. Öbür gün MHP’ye, DEVA’ya, Gelecek Partisi’ne gider. Bize zaten hep geldi.
O hâlde bugünün faili, yarının mağduru olmak istemiyorsa rota demokrasi, pusula siyaset, teminat hukuk olmak zorundadır. Fakat şunu da açıkça söylemek zorundayız: Siyasi rekabet, başkalarının sözlüğüyle yapılmaz.
İftiralar, damgalamalar, etiketler, ahlaki mahkûmiyet hükümleri; bunlar operasyonun siyasi tarafını perdelemenin en kestirme yoludur.
Özellikle vurguluyoruz: Türkiye’nin siyasi tarihinde bazı etiketler, başka hiçbir suçlamayla kıyaslanamayacak bir yıkım gücü taşır. Hangi niyetle söylenirse söylensin, bu tür ithamlar siyasi operasyonlara kapı aralar.
"BUGÜN RAKİBİNE YAPIŞTIRDIĞIN ETİKET..."
Bu yüzden CHP içindeki her aktörü, söylediği her sözün sonuçlarını düşünmeye davet ediyoruz. Onun için samimiyetle uyarıyoruz: Bugün rakibine yapıştırdığın etiket, yarın senin yakanı tutacak elin provasıdır.
Siyaset, bugünün öfkesiyle değil, yarının yüzleşmesiyle yapılır.
Unutmayalım ki bir partinin kapısı kırıldığında, aslında siyasetin kapısı kırılır ve toplumun siyaset kurumuna dair umut ve güveni aşınır.
Tarafların buna uygun hareket etmelerini bekliyoruz. CHP’nin bu fırtınadan bütünlüklü çıkarak gemiyi limana yanaştırmasını temenni ediyoruz.
"BUGÜN YAŞANANLAR TEK BİR PARTİNİN MESELESİ DEĞİLDİR"
Kimseyi tahkir etmeden, üçüncü sınıf polemiklere paye vermeden söyleyelim: Bugün yaşananlar ne bir tesadüftür ne de yalnızca tek bir partinin meselesidir.
Cumhuriyet, yönetimi hanedandan alıp halka verme iddiasıyla büyük bir tarihsel kapı açtı. Ancak o kapıdan toplumun bütün renkleri, bütün dilleri, bütün inançları ve bütün kimlikleri eşit biçimde geçirilemedi.
Cumhuriyetin tarihi bize şunu gösterdi: Bu ülke, her kritik eşikte demokrasiyi büyütmek yerine çoğu zaman siyaseti daraltan yolları tercih etti.
"BU ÜLKEDE DEMOKRASİ ERTELENDİKÇE KRİZ BÜYÜDÜ"
1925'te demokrasi yerine Takrir-i Sükûn tercih edildi. 1960'ta sandığın krizine çözüm olarak darbe görüldü. 1980'de toplumsal taleplere cevap olarak tanklar, işkencehaneler ve yasaklar devreye sokuldu. 1990'larda Kürt meselesinde çözüm arayışları yerine inkâr, güvenlik siyaseti ve şiddet tercih edildi. 28 Şubat'ta toplumun inancı, yaşam tarzı ve kamusal varlığı devlet sopasıyla hizaya sokulmak istendi. 2007'de 367 kararıyla siyaset yine yargı eliyle daraltıldı.
2016'dan sonra ise darbe girişimine karşı daha fazla demokrasi denilmesi gerekirken, OHAL rejimi kalıcı bir yönetim biçimine dönüştürüldü. 4 Kasım 2016'da bu ülkenin demokratik temsil iradesi hedef alındı; arkadaşlarımız cezaevine konularak siyaset halktan, Meclis'ten ve sandıktan koparılmak istendi. 19 Mart'ta ise aynı çizgi ana muhalefete ve İstanbul'un seçilmiş iradesine yöneldi.
2015'ten 2025'e uzanan süreçte bütün bu tarihsel miras, yeni bir rejim dizaynıyla daha da derinleşti. Siyasal alan daraldı, toplumsal gerilimler büyüdü.
Bütün bu tarihsel akış bize aynı hakikati söylüyor: Bu ülkede demokrasi ertelendikçe kriz büyüdü. Hukuk askıya alındıkça toplum yaralandı. Siyaset daraltıldıkça vesayet güçlendi. Baskı tercih edildikçe sorunlar kökleşti.
"TÜRKİYE'NİN KÖK SORUNU CUMHURİYETİN DEMOKRASİYLE TAMAMLANMAMIŞ OLMASIDIR"
Türkiye'nin kök sorunu Cumhuriyet değildir; Cumhuriyetin demokrasiyle tamamlanmamış olmasıdır. Barış ve Demokratik Toplum süreci, Cumhuriyeti demokrasiyle buluşturma paradigmasıdır. Kök nedenlere çözüm ürettiğimizde, bu ülkede siyasi krizler çağını kapatabiliriz. Yeni bir çağ ancak Demokratik Cumhuriyeti inşa ederek başlayabilir.
Bizim DEM Parti olarak mücadelemiz ve sözümüz, Cumhuriyeti toplumla, hukukla, eşit yurttaşlıkla ve demokrasiyle buluşturmaktır. Artık bu ülkenin kaderi korkuyla değil cesaretle, inkârla değil hakikatle, vesayetle değil halkların ortak demokrasisiyle yazılmalıdır.
Dünyada ve Orta Doğu'da büyük altüst oluşlar yaşanırken, içerideki bu gerilimler geleceğe dair umutları zayıflatıyor; toplumsal barışı sekteye uğratıyor.
"CHP'YE YÖNELİK YARGI MÜDAHALESİ, BARIŞ SÜRECİNE DAİR KAYGILARI ARTIRDI"
CHP'ye yönelik yargı müdahalesi, barış sürecine dair kaygıları artırdı; toplumdaki güvensizliği daha da derinleştirdi. Çünkü barış sürecinin hedefi, eşitliğin ve adaletin en yüce değer olduğu demokratik bir Türkiye'yi inşa etmektir.
Bu temelde şu uyarıyı yapıyoruz: Barış sürecinde atılması gereken adımları gölgeleyecek her türlü iç gerilim, yarar değil zarar getirir.
Bakın, bugün Orta Doğu en karanlık günlerinden çıkış yolu arıyor. Halkların ve inançların tanındığı, ekonomik ortaklıkların çoğaldığı, sınırların saygı gördüğü ama yaşamı engellemediği; güvenlik, demokrasi ve kalkınmayı birlikte kuran bir akıl, Orta Doğu'nun geleceğine yön verecektir.
Sykes-Picot düzeninin geçersizleştiği bu dönemde, tarihsel Türk-Kürt ilişkilerini eşitlik temelinde güncellemek hem bir zorunluluk hem de tarihin sunduğu bir fırsattır. Bu güncellemeyi yapabilirsek, Orta Doğu'da adaletin ve demokrasinin kurucu aktörü olabiliriz.
Helsinki, Soğuk Savaş'ın ortasında güvenliği ve insan onurunu aynı masaya oturtarak bir kıtanın kilidini açmıştı. Orta Doğu'nun da böyle bir eşiğe ihtiyacı var. Güvenliği halkların tanınmasından, sınırları yaşamın özgürlüğünden ayırmayan bir akla ihtiyaç var.
O eşiğin adı Ankara olabilir. Bölgenin güvenlik, siyasi ve ekonomik mimarisi Ankara'da ortak zemine kavuşabilir. İç barışını sağlamış güçlü bir Türkiye; Tahran’a, Bağdat’a, Şam’a, Beyrut’a kadar tüm bölgeye demokratik bir vizyon sunabilir. Bu vizyonun can damarı Barış ve Demokratik Toplum Süreci’dir.
Bu nedenle ne bölgesel konjonktürü ne de iç gerilimleri barış sürecini bekleme odasına almanın gerekçesi yapalım. Aksine, bu gelişmeleri aşmanın yolu barış sürecini menzile ulaştırmaktır. Çözümü Trump’ın hesaplarında ya da Londra’nın pozisyonunda değil, bu toprakların kadim tarihinde bulabiliriz. Bu tarih Anadolu’nun tarihidir; bu çözüm Anadolu Çözümü’dür.
Anadolu Çözümü dediğimiz şey, Türk’ün güvenliğini Kürt’ün inkârında görmemektir. Kürt’ün hukukunu Türk’ün kaygısında boğmamaktır. Ortak ve eşit bir gelecek kurmaktır. Bu toprakların kadim eşitlik, adalet ve toplumsal barış felsefesini demokratik Türkiye’nin inşasına taşıyabiliriz.
"ÇERÇEVE YASA, DEMOKRASİNİN KÖK HÜCRESİ OLABİLİR"
Çözmeye çalıştığımız mesele yalnızca bir şiddet ya da güvenlik meselesi değildir. Daha derinde bir hak, demokrasi ve özgürlük meselesidir. Siyasi temsilin ve tanınmanın yerine getirilmesi meselesidir. Bu kapsamda çerçeve yasa, demokrasinin kök hücresi olabilir. Bu yasa, Türkiye’nin çatışmadan hukuka, inkârdan demokratik tanınmaya geçiş iradesi olabilir. Demokrasinin duran çarklarını çerçeve yasayla yeniden döndürmeye başlayabiliriz.
Türkiye, 2026 yılının ikinci yarısına iki fotoğraftan biriyle girecek: Ya içeride hukuku daraltan, muhalefeti baskılayan, Kürt meselesinde bekleyen bir ülke olarak ya da iç barışını güçlendiren, demokratik reform cesareti gösteren, bölgesinde çözüm aklı üreten bir ülke olarak.
Biz ikinci fotoğrafın mümkün olduğunu söylüyoruz. Çünkü barış; demokratikleşmedir, adalettir, eşit yurttaşlıktır. Çünkü barış, ekmeği paylaşmaktır.
Bu sürecin temel hedefi demokratik uzlaşı, evrensel hukuk ve özgür siyasettir. Bu sağlandığı ölçüde bu ülkede muhafazakâr, Kemalist, milliyetçi, yurtsever, devrimci, demokrat, liberal; kim hangi fikirde olursa olsun, demokratik rekabet ölçüleri içinde ve hukuki güvenceyle yaşayabilecek, siyaset yapabilecektir.
"BİRİMİZİN HUKUKU HEPİMİZİN HUKUKUDUR"
DEM Parti olarak fikrimiz şudur: Birimizin hakkı hepimizin hakkıdır. Birimizin hukuku hepimizin hukukudur. Geçmişte birileri böyle demese de biz böyle bakıyoruz." DEM Parti olarak bu süreçte duruşumuz nettir: Hiçbir tarafın güdümünde değiliz; herkesin ortak zeminiyiz. Yalnızca tepki veren bir muhalefet değil, kendi ekseninde duran, kapsayıcı ve demokratik bir siyasal hattı savunuyoruz.
Mevcut düzenden rahatsız olan her kesimin sesini taşımaya kararlıyız. Hem sokakta hem müzakere masasında, hem muhalefette hem çözüm sürecinde aynı kararlılıkla yer alacağız. Bu alanları birbirinin karşıtı değil, tamamlayıcısı olarak görüyoruz.
Türkiye’nin önündeki kritik kavşakta barışı, demokrasiyi ve bir arada yaşamı savunan kurucu bir hattın öncülüğünü daha güçlü biçimde yapacağız. Kendimize, halklarımıza ve bu ülkenin ortak aklına güveniyoruz."