Çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik düzenlemeler dünya genelinde hız kazanırken, Fransa 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan yasa tasarısını kabul eden ilk Avrupa Birliği ülkesi oldu.
Fransa Parlamentosu tarafından kabul edilen düzenleme kapsamında TikTok, Instagram ve Snapchat gibi platformlara 15 yaş altındaki çocukların erişimi yasaklanacak. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, düzenlemeyi görev süresinin öncelikli reformlarından biri olarak nitelendirirken, uygulamanın eylül ayında hayata geçirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
ÇOCUKLARIN RUH SAĞLIĞI GEREKÇE GÖSTERİLDİ
Fransa hükümeti, düzenlemenin temel amacının çocukların ruh sağlığını korumak ve sosyal medya platformlarının bağımlılık oluşturduğu belirtilen algoritmalarının etkisini azaltmak olduğunu bildirdi.
Araştırmalarda, kullanıcıları daha uzun süre çevrim içi tutmaya yönelik algoritmaların çocuklarda siber zorbalık, zararlı içeriklere maruz kalma, uyku bozuklukları ile kaygı ve depresyon riskini artırdığına ilişkin bulguların yer aldığı belirtildi.
META'YA AÇILAN DAVA SÜRÜYOR
ABD'de ise 2023 yılında 40'tan fazla eyalet başsavcısı, Meta'ya dava açtı. Davada, Facebook ve Instagram'ın çocukları platformda daha uzun süre tutmak amacıyla sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, bildirim ve algoritmik öneriler gibi bağımlılık oluşturduğu öne sürülen tasarım özelliklerini kullandığı ve şirketin bu risklere rağmen kamuoyunu yanılttığı iddia edildi.
Haziran 2026'da federal mahkeme, Meta'nın davanın düşürülmesi talebini reddederek yargılamanın devam etmesine karar verdi.
AVUSTRALYA İLK ÜLKE OLDU
Çocuklara yönelik sosyal medya yaş sınırını ilk uygulayan ülke Avustralya oldu. Ülkede 2024 yılında kabul edilen ve 10 Aralık 2025'te yürürlüğe giren düzenlemeyle 16 yaş altındaki çocukların belirli sosyal medya platformlarında hesap açması ve kullanması yasaklandı.
Avustralya eSafety Kurumu'nun mart ayında yayımladığı rapora göre, düzenleme sonrasında yaklaşık 4,7 milyon yaş kısıtlamalı hesap kaldırıldı veya erişime kapatıldı.
AVRUPA VE ASYA'DA BENZER ADIMLAR
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de çocukların çevrim içi ortamda korunmasına yönelik yeni düzenlemeler hazırlanacağını açıklarken, Yunanistan 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya erişimini 1 Ocak 2027'den itibaren sınırlandırmayı hedefliyor.
Birleşik Krallık'ın ise 16 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesini 2026 yılı sonundan önce parlamentoya sunması, uygulamanın ise 2027 ilkbaharında yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Asya'da Vietnam, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarında içerik paylaşmasını ve etkileşimde bulunmasını sınırlandıracak düzenleme hazırlarken, Malezya da 16 yaş altına yönelik sosyal medya hesabı açma ve kullanma yasağını yürürlüğe koydu.
TÜRKİYE'DE 1 KASIM'DA BAŞLAYACAK
Türkiye'de ise 1 Mayıs 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Kanun ile sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklandı.
1 Kasım 2026'da yürürlüğe girmesi beklenen düzenleme kapsamında platformlara yaş doğrulama sistemi kurma yükümlülüğü getirilirken, 15-18 yaş grubuna yönelik ebeveyn kontrol araçları, hesap ayarları, kullanım süresi sınırlamaları ve ücretli işlemlere ilişkin ek tedbirler de öngörülüyor.
Düzenleme, çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik tartışmaların ardından gündeme gelmiş, TBMM tarafından kabul edilen kanunla sosyal medya platformlarına yaş doğrulama ve çocuklara yönelik koruyucu tedbirler alma yükümlülüğü getirilmişti.
