Türkiye, son aylarda ardı ardına gelen çocukların karıştığı şiddet olaylarıyla sarsılıyor. Toplumun büyük bir kesimi "idam" veya "müebbet" gibi en ağır cezaları talep ederken, hukuk dünyasından ezber bozan bir uyarı geldi. Gazeteci Mevsim Altay’ın sunduğu BabaOcağı programına konuk olan Av. Cemile Didem Karaboğa, çocuk suçluluğuna dair çarpıcı bir analiz sundu.
“MEDYA FAİLE YOL GÖSTERİYOR”
Karaboğa, şiddetin yaygınlaşmasında medyanın sorumluluğuna dikkat çekti. Tıklanma uğruna suçun tüm detaylarının verilmesinin şiddeti estetize ettiğini belirten Karaboğa, "Haberlerde şiddetin dozunu ve eylemin nasıl yapıldığını ayrıntılı anlatmak, potansiyel faillere adeta yol gösteriyor" uyarısında bulundu.
“ALMANYA ÖRNEĞİ: CEZA ARTIRMAK ÇÖZÜM DEĞİL”
Toplumdaki "cezalar artarsa suç biter" algısının bilimsel bir temeli olmadığını vurgulayan Karaboğa, Almanya’dan örnek verdi: "Almanya'da ceza yaşı 14, bizde 12. Orada da benzer tartışmalar yürüdü ancak devlet tüm verileri halka açarak cezaları artırmanın çocuk suçluluğunu azaltmadığını, aksine artırdığını kanıtladı. 24 yıl hapis alan bir çocuğun o sürede okuldan ve toplumdan kopup profesyonel bir suçlu olarak çıkması topluma fayda sağlamaz."
“HUKUK NEDEN ‘SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK’ DER?”
Toplumun "fail" veya "katil" dediği 18 yaş altı bireyler için hukukun neden "Suça Sürüklenen Çocuk" (SSÇ) dediğini açıklayan Karaboğa, "Bu kavram çocuğu korumak içindir. Eğer çocuğu sadece fail olarak görürseniz, onu suça iten ailevi, ekonomik ve sosyal nedenleri, yani devletin sorumluluğunu perdelemiş olursunuz" dedi.
“ÇETELER UMUTSUZ ÇOCUKLARI KULLANIYOR”
Suç örgütlerinin neden çocukları seçtiğine dair sosyolojik bir teşhis koyan Karaboğa, "Geleceğe dair hiçbir umudu kalmamış, ekonomik olarak dezavantajlı çocuklar çeteler için açık hedef. Mahallesine lüks bir araçla giren bir 'abi' figürü, o çocuk için başarı örneği haline geliyor. Çözüm çocuğu cezalandırmak değil, o çocuğu kullanan yetişkinlere ve çete liderlerine etkili, kaçışı olmayan cezalar vermektir" ifadelerini kullandı.
KRİTİK ÇÖZÜM: “OKUL SOSYAL HİZMETİ”
Karaboğa’ya göre şiddet sarmalından çıkışın yolu cezaevleri değil, önleyici sistemler:
* Okul Sosyal Hizmeti: Her okula mutlaka çocukları suçtan uzak tutacak vaka yöneticileri atanmalı.
* Risk Haritası: Aile içi şiddet ve uyuşturucu geçmişi olan ailelerin çocukları erkenden tespit edilip devlet korumasına alınmalı.
* Personel Sayısı: Türkiye genelinde adli destek personeli sayısının yetersizliği (Ankara’da bile sadece 300 kişi) sistemin en büyük zafiyeti.
