CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan 2027-2029 dönemine ilişkin OVP’yi değerlendirdi.
Türeli, AKP’nin 24 yıllık iktidarı boyunca çok sayıda kalkınma planı ve OVP hazırlandığını ancak Türkiye’nin temel ekonomik sorunlarının çözülemediğini, aksine ağırlaştığını savundu. Ekonomi yönetimindeki tercihlerin ve kurumların yıpratılmasının ülkeyi ciddi bir ekonomik ve sosyal krizle karşı karşıya bıraktığını ileri süren Türeli, özellikle 2021’de uygulanan faiz politikasını eleştirdi.
“ÜÇ YILLIK PROGRAMIN SONUNDA OLUMLU BİR NOKTA YOK”
2023 seçimlerinin ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek döneminde uygulamaya konulan üç yıllık istikrar programını hatırlatan Türeli, programın temel hedefinin enflasyonu düşürmek olduğunu söyledi.
Türeli, aradan geçen sürede beklenen sonuçların ortaya çıkmadığını savunarak önceki OVP’lerde yer alan hedeflerin de büyük ölçüde gerçekleşmediğini öne sürdü.
Ekonomide yapısal sorunların çözülmesine yönelik açıklanan hedeflerin “-ecek, -acak” ifadelerinden öteye geçmediğini savunan Türeli, programların uygulama boyutunun yetersiz kaldığını söyledi.
“12. KALKINMA PLANI İLE OVP UYUMLU DEĞİL”
Devletin ekonomik planlama hiyerarşisinde Kalkınma Planı’nın temel belge olduğunu belirten Türeli, 2024-2028 dönemini kapsayan 12. Kalkınma Planı ile yeni OVP arasında uyum bulunmadığını iddia etti.
Türeli, önceki tahminlerle yeni program arasında büyüme, cari açık ve enflasyon başta olmak üzere önemli sapmalar bulunduğunu söyledi.
“OVP’NİN VİZYONU YOK”
Yeni programda büyüme, cari açık, enflasyon ve istihdam hedeflerinin birbirleriyle uyumlu olmadığını savunan Türeli, OVP’nin Türkiye’nin yapısal sorunlarını çözebilecek bir vizyon ortaya koymadığını ifade etti.
Türeli, “Bu ülkede ne sanayicisi, ne işçisi, ne memuru, ne KOBİ’si, emeklisi, hiç kimse programda yer alan hedeflere inanmıyor” diyerek programın güvenilirliğinin zayıf olduğunu ileri sürdü.
BÜYÜME HEDEFİ AŞAĞI ÇEKİLDİ
Türkiye ekonomisinin uzun dönemli ortalama büyüme hızının yüzde 5 civarında olduğunu belirten Türeli, yeni OVP’de 2024-2028 dönemindeki ortalama büyüme hedefinin yüzde 3,8’e çekildiğini söyledi.
Bu yıl için yüzde 3,3 olarak belirlenen büyüme hedefinin de gerçekleşmesinin zor olduğunu savunan Türeli, düşük büyümenin sanayi, inşaat, ticaret, özel tüketim ve ihracattaki durgunlukla bağlantılı olduğunu öne sürdü.
CARİ AÇIK HEDEFİ YÜKSELDİ
Türeli, cari açık hedeflerindeki değişikliğe de dikkat çekti. Geçen yılki OVP’de 2026 için 22,3 milyar dolar olarak öngörülen cari işlemler açığının yeni programda 47,5 milyar dolara çıkarıldığını belirtti.
2028 için önceki hedefin 18,5 milyar dolar olduğunu hatırlatan Türeli, yeni programda bu rakamın 37 milyar dolara yükseltildiğini söyledi.
Türkiye’nin ithalata bağımlı üretim yapısının cari açığın temel nedenlerinden biri olduğunu savunan Türeli, bu yapısal sorunun çözülmesi için gerekli politikaların hayata geçirilmediğini ileri sürdü.
İSTİHDAM HEDEFİ DE DÜŞÜRÜLDÜ
Yeni OVP’de istihdam hedeflerinin de aşağı çekildiğini belirten Türeli, 2026 yılı için daha önce 33,3 milyon kişi olarak öngörülen istihdamın yeni programda 32,6 milyon kişiye indirildiğini söyledi.
İşsizlik oranının düşürülmesinin tek başına yeterli olmadığını belirten Türeli, ekonominin büyürken ne kadar istihdam ürettiğinin asıl önemli gösterge olduğunu savundu.
“TEK HANELİ ENFLASYON 2029’A KALDI”
Türeli, enflasyon hedeflerinin her yeni programda ileri bir tarihe ötelenmesini de eleştirdi. İstikrar programının başlangıcında 2026 sonunda yüzde 8,5 olarak hedeflenen enflasyonun yeni OVP’de tek haneye indirilmesinin 2029’a bırakıldığını belirtti.
Üç yılı aşkın süredir uygulanan programın enflasyonu hedeflenen seviyeye çekemediğini savunan Türeli, maliyetin işçi, memur, emekli, çiftçi, esnaf ve KOBİ’lerin üzerine kaldığını söyledi.
VERGİ YÜKÜNE DİKKAT ÇEKTİ
Vergi gelirlerindeki artışın da gelir dağılımındaki adaletsizliği derinleştirebileceğini savunan Türeli, Türkiye’de vergi sisteminin ağırlıklı olarak dolaylı vergilere dayandığını belirtti.
KDV ve ÖTV gibi vergilerin çalışanlar üzerindeki yükünün yüksek olduğunu ifade eden Türeli, yeni OVP’de vergi gelirlerindeki artışın sürmesinin öngörüldüğünü ve bunun mevcut gelir dağılımını daha da bozabileceğini ileri sürdü.
ÖZELLEŞTİRME ELEŞTİRİSİ
Türeli, iktidarın özelleştirme politikalarını da eleştirdi. Kamu yatırımlarının vatandaşların ödediği vergilerle gerçekleştirildiğini belirten Türeli, mevcut özelleştirmelerin kamu yararı gerekçesiyle açıklanamayacağını savundu.
Özelleştirmelerin arkasında kamu kaynaklarına duyulan kısa vadeli nakit ihtiyacının bulunduğunu ileri süren Türeli, bütçe açığındaki artışa dikkat çekti.
BALBAY’IN CHP SÖZLERİNE TEPKİ
Türeli, gazetecilerin soruları üzerine eski CHP Milletvekili ve gazeteci Mustafa Balbay’ın CHP’ye ilişkin ifadelerini de değerlendirdi.
CHP’nin Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundaki rolüne dikkat çeken Türeli, partinin kapatılması ya da yeniden yapılandırılması yönündeki ifadelerin kabul edilemez olduğunu söyledi.
Türeli, “CHP bu ülkenin güvencesidir, teminatıdır” ifadelerini kullandı.
