CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Kayseri Toptancı Hal'inde dert dinledi. Esnaf Nuh Ağızballıer, "Millet diyor ki ‘Maydanoz nasıl 10 lira oldu?’ Bir maydanoz tarladan sofraya gelene kadar maliyeti katlanıyor sonuçta o masrafı vatandaş ödüyor. Şimdi insanlar sadece satabildiği kadar ürün getiriyor. Ortada ürün tedarik sorunu yok, alım gücü sorunu var. Milletin alım gücü yok, inanın insanların gözü meyvede kalıyor" diye sitem etti.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer Kayseri’de Kayseri CHP İl Başkanı Ozan Ufuk Gözbaşı ve Kayseri Milletvekili Aşkın Genç ile Kayseri Toptancı Hal esnafını ziyaret etti. Esnaf, artan üretim ve nakliye maliyetlerinden Gürer'e dert yandı.
Hal esnafı üreticinin yeterince korunmadığını belirterek, "Şu anda zaten bağcıyı dövüyorlar, üzüm yemek istemiyorlar" dedi. Tarımın stratejik önemine dikkati çeken Gürer de "Sümerlerin güzel bir sözü var. ‘Altını ve gümüşü olan, buğdayı,koyunu olanın kapısını bekler’ diyor. İşin özü budur. Ama gıda yoksa bağımsızlık da olmaz. Çünkü bağımsızlık gıdaya bağlıdır" şeklinde konuştu.
"2002 YILINDA 500 BİN TON MERCİMEK ÜRETEN BİR ÜLKEYDİK, ŞİMDİ MERCİMEK İTHAL EDİYORUZ"
Mercimek üretimindeki gerilemeye de dikkati çeken Gürer, Türkiye’nin 21 üründe dışa bağımlı hale geldiğini belirterek, "Mercimeğin tohumunu Kanada’ya biz verdik. 2025 yılında mercimek üretimimiz 230 bin tona düştü. Oysa 2002 yılında 500 bin ton mercimek üreten bir ülkeydik şimdi mercimek ithal ediyoruz" dedi.
"Artan maliyetlerin" üreticiyi üretimden uzaklaştırdığını öne süren Gürer, şöyle devam etti:
"İki sene önceki mazot fiyatıyla bugünkü mazot fiyatı arasında büyük fark var. Şu anda en büyük sorun üretimin olmaması. Üretim olmayınca dışa bağımlılık ortaya çıkıyor. Dışa bağımlılık bizi bitiriyor. Yarın öyle bir gün gelecek ki parası olan bile parasıyla ürün alamayacak. Çünkü ortada ürün olmayacak. Çiftçiyi arayacağız, elini öpelim diyeceğiz ama çiftçi bulamayacağız. Diyorlar ki, 'Hal yasası değişirse her şey ucuzlayacak' 2012’de hal yasası değişti de ne oldu? Hiçbir şey değişmedi."
Hal esnafı Nuh Ağızballıer, "Devlet de üzerine düşeni yapacak. Otoyollarda sebze-meyve taşıyan araçlardan alınan ücretleri düşürecek. Nakliye maliyetlerini azaltacak. Tonaj uygulamalarında üreticiyi rahatlatacak çünkü 10 ton taşıyan araçla 20 ton taşıyan aracın maliyeti farklı oluyor. Mazota indirim yapmıyorsun, lastiği, ekipmanı ithal ediyorsun bunlardan da vergi alıyorsun devlet olarak hiçbir şey yapmazsan vatandaş ne yapacak?"
"GÜBRE SÜBVANSE EDİLMELİ, MAZOTTAN KDV VE ÖTV KALDIRILMALI"
Vatandaşın temel gıdaya erişimde zorlandığını iddia eden Ağızballıer, "Millet diyor ki ‘Maydanoz nasıl 10 lira oldu?’ Çünkü işçilik arttı, lastik arttı, navlun arttı, masraflar katlandı. Bir maydanoz tarladan sofraya gelene kadar maliyeti katlanıyor sonuçta o masrafı vatandaş ödüyor. Şimdi insanlar sadece satabildiği kadar ürün getiriyor. Ortada ürün tedarik sorunu yok, alım gücü sorunu var. Milletin alım gücü yok. Bizim halde muhatap olduğumuz kişiler dar gelirli insanlar, asgari ücretle çalışan vatandaşlar. İnanın insanların gözü meyvede kalıyor" dedi.
Erik ve çilek gibi ürünlerin artık birçok vatandaş için lüks hale geldiğini söyleyen Ağızballıer, "Halde dolaşın, bakın kaç dükkânda erik var, kaç dükkânda çilek var. 118 dükkânın belki 8’inde vardır, belki yoktur çünkü ürün geldiğinde satılamıyor, sebep yine alım gücü. Bugün ürünü satamazsam yarına kalıyor, ürün değer kaybediyor. Fiyat düşürüyorum ama yine de alan yok. İnsanların ulaşabileceği fiyatlar oluşturmak gerekiyor ama devlet bunu yapmıyor yapmayınca da sorun büyüyor" değerlendirmesini yaptı.
Nakliyecilerin yaşadığı sorunlara da değinen Ağızballıer, "Eskiden tırcılar, kamyoncular büyük araçlarla iş yapardı sonra küçük araçlar da aynı işi yapmaya başladı ‘Sorunu çözeceğiz’ diye K belgesi çıkardılar çözüm oldu mu? Hayır. Ardından kantar uygulamaları geldi peki düzeldi mi? Hayır" dedi. Sebze-meyve taşıyan araçların tonaj sınırlaması nedeniyle sorun yaşadığını ileri süren Ağızballıer, "Çimento çekene, taş çekene bir şey demem ama sebze-meyve taşıyanın ne günahı var? Domates taşıyan aracın maliyetini artırırsanız fiyat nasıl düşecek?" diye sordu.
Çiftçiye verilmesi gereken desteklerin "yetersiz kaldığını" söyleyen Ömer Fethi Gürer, "Gübre sübvanse edilmeli, mazottan KDV ve ÖTV kaldırılmalı, 2006 yılında çıkarılan kanunda milli gelirin yüzde 1’inin çiftçiye destek olarak verilmesi yazıyor bu yıl bu rakam yaklaşık 722 milyar lira olması gerekirken verilen destek 168 milyar lirada kalıyor. Sorun burada zaten çiftçiye verilmesi gereken destek verilmiyor" eleştirisini yaptı.