CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, depremzedelerin borçlandırılmasına ilişkin uygulamaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Avşar, Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi vererek, 6 Şubat depremleri sonrası yürütülen konut politikalarına ilişkin kapsamlı sorular yöneltti.
“6 ŞUBAT JEOLOJİK RİSKİN EN ACI GERÇEĞİNİ GÖSTERDİ”
Türkiye’nin sismik yapısına dikkat çeken Avşar, 6 Şubat 2023’te meydana gelen 2023 Kahramanmaraş depremleri’nin, Anadolu’nun 14 bin 500 kilometrelik fay hattı gerçeğini bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti. Depremlerin 11 ilde büyük yıkıma yol açtığını belirten Avşar, yaklaşık 120 bin kilometrekarelik alanda ağır hasar meydana geldiğini ve 850 bine yakın bağımsız birimin çeşitli düzeylerde zarar gördüğünü kaydetti.
Resmi açıklamalara göre ise üç yıllık süreçte 455 bin 357 konut ve iş yerinin tamamlandığını hatırlattı. Ancak ödeme planına dikkat çeken Avşar, konutların faizsiz ve sabit taksitli şekilde 18 yıl vadeyle aylık 8 bin 750 TL, köy evlerinin ise aylık 8 bin 100 TL taksitle hak sahiplerine verileceğinin açıklandığını ifade etti. İş yerlerine ilişkin ise net bir ödeme planının kamuoyuyla paylaşılmadığını vurguladı.
“AFET KOŞULLARINDA BORÇLANDIRMA SOSYAL DEVLETLE BAĞDAŞIR MI?”
Avşar, olağanüstü afet koşullarında barınma hakkının bir borçlandırma mekanizmasına dönüştürülmesinin sosyal devlet ilkesiyle nasıl bağdaştırıldığını sordu. Ödeme güçlüğü yaşayan depremzedeler açısından mülkiyet kaybı ya da tahliye riski bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
ÖDEME KRİTERLERİ VE MALİYET HESAPLARI SORGULANDI
Önergede, konut ve iş yerlerinin metrekare büyüklüğü, bulunduğu konum ve hak sahiplerinin gelir durumu gibi kriterlerin ödeme planında dikkate alınıp alınmadığı da soruldu. Avşar ayrıca, deprem konutlarının maliyet hesaplamalarının hangi esaslara göre yapıldığını ve borçlandırmanın hukuki dayanağını gündeme getirdi.
Konut, köy evi ve iş yerlerinin 21/b usulüyle inşa edildiğini hatırlatan Avşar, yüklenici firmalara düşen birim maliyet ile müteahhitlerin kâr marjının da açıklanmasını talep etti.
TOPLANAN YARDIMLAR VE DENETİM MEKANİZMASI
Türkiye Tek Yürek Kampanyası kapsamında 133 milyar 216 milyon 444 bin 143 TL toplandığını belirten Avşar, bunun yanı sıra Avrupa Birliği ülkeleri ve çeşitli uluslararası fonlardan da destek sağlandığını ifade etti. Toplanan kaynakların kullanımına ilişkin şeffaf bir denetim mekanizması olup olmadığını soran Avşar, kamuoyuna “Deprem Bilançosu” adı altında ayrıntılı bir açıklama yapılıp yapılmayacağını gündeme getirdi.
KALİTE VE DENETİM İDDİALARI
Deprem konutlarının teslim süreçlerinde kaliteye ilişkin iddialara da değinen Avşar, kötü işçilik, eksik malzeme kullanımı ve standartlara aykırılık yönündeki şikayetlerin Bakanlığa ulaşıp ulaşmadığını sordu. Denetim mekanizmasının işleyişine ilişkin bilgi talep eden Avşar, varsa kalite kontrol raporlarının kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağını da gündeme taşıdı.